سینما «آسیا» در آستانه تخریب
حمیدرضا حسینی . روزنامهنگار
در ادامه سریال تعطیلی و تخریب سینماهای تهران، سینما آسیا نیز در آستانه تخریب و تبدیل به پاساژ قرار گرفته است. این سینما که فعالیتهای آن در سالهای اخیر متوقف شده بود، در نیمهدوم دهه1330 خورشیدی توسط هوشنگ سیحون ساخته شد. سیحون از معماران تاثیرگذار و صاحب سبک دوران معاصر است که طراحی بناهایی چون آرامگاه ابنسینا، آرامگاه خیام، آرامگاه عطار، آرامگاه کمالالملک، آرامگاه نادرشاه افشار و باغ آرامگاه فردوسی را در کارنامهاش دارد و از همین رو به «معمار مقبرهها و یادها» شهرت یافته است. او در طول فعالیتهای حرفهای خود فقط دو سینما را طراحی کرد که نخستینشان سینما آسیا در تقاطع خیابانهای جمهوری و ولیعصر و دیگری سینما مرکزی (سانترال سابق) در ضلع جنوبغربی میدان انقلاب است. بنابراین سینما آسیا اگرچه در فهرست آثار ملی ایران به ثبت نرسیده اما یکی از مواریث ارزشمند معماری معاصر تلقی میشود. از این گذشته، سینما آسیا یک فضای فرهنگی 56ساله است که تبدیل آن به پاساژ، فعالیتهای فرهنگی در هسته مرکزی تهران را بیش از پیش محدود میکند و موجب پیشروی روزافزون بازار در پهنههای مسکونی و فرهنگی میشود. در واقع، در سالی که «سال
اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی» خوانده شده است، گویا مدیریت جهادی مورد ادعای شهرداری تهران، بیش از اینکه به گسترش فضاهای فرهنگی و ارتقای کیفیت زندگی منجر شود، در تجاریسازی مرکز شهر تبلور یافته است. این در حالی است که دو نهاد دولتی مرتبط با موضوع، یعنی سازمان میراثفرهنگی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به شکل منفعلانهای نظارهگر پایینکشیدن پرچم تاریخ و فرهنگ از هسته مرکزی شهر هستند. اگرچه هنوز مجوز قطعی برای تخریب سینما آسیا صادر نشده اما روشن است که اگر چراغ سبز شهرداری برای تجاریسازی مرکز شهر روشن نبود و نمونههایی مانند سینما تمدن با 82 سال قدمت، برای ساخت و ساز تجاری تخریب نمیشدند، امروز بازار تهران برای بلعیدن همه داشتههای فرهنگی مرکز شهر دندان تیز نمیکرد. افزون بر این، تبدیل سینما آسیا به پاساژ، منع قانونی دارد. در تاریخ 14/12/1391 شورایعالی شهرسازی و معماری مصوبهای را با عنوان «ضوابط و شاخصهای لازم جهت بازیابی هویت شهرسازی و معماری اسلامی ایران به تصویب رساند که در تبصره ماده دوم آن آمده است: «بازسازی در این بخش از شهرها (بافتهای فرهنگی و تاریخی) درخصوص بناهای ساخته شده تا
سال1340 شمسی، صرفا به صورت عین به عین امکانپذیر خواهد بود.» از آنجا که سینما آسیا به عنوان یک مکان فرهنگی در سال1337 ساخته شده، مشمول این تبصره میشود و تخریب آن به منظور احداث پاساژ غیرقانونی است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.