|

عیب و هنر «شرق»

ناصر کرمی

ابتدا: ماجرای «شرق» از آنجا شروع شد که مدیریت «همشهری» تغییر کرد و تیم «همشهری جهان» به «شرق» کوچ کرد. با رفتنشان البته «همشهری» ضربه سختی خورد و همان‌وقت‌ها قرار شد من و چندنفری از دوستان و در راس آنها پژمان راهبر «ایرانشهر» را در‌بیاوریم تا جبران رفتن آن تیم را بکند. توقع عمومی این بود که ایرانشهر بدیل همشهری جهان تعطیل‌شده باشد و «شرق» تازه‌در‌حال انتشار. من اما محکم ایستادم و گفتم ایرانشهر مطلقا و ابدا نباید شباهتی به این دو مطبوعه داشته باشد. با این استدلال که چنین روزنامه‌ای، یعنی «شرق» و چنان ضمیمه‌ای، یعنی «همشهری جهان»، را فقط همین تیم موجود خودشان می‌توانند تولید کنند و این کار از هیچ تیم مطبوعاتی دیگری در ایران بر‌نمی‌آید. القصه «ایرانشهر» با همین ایده که هر نشریه‌ای باشد مگر «شرق» و «همشهری جهان» منتشر شد و تقریبا موفق هم بود. واقعیت این است که «شرق» همه ایده‌های روزنامه‌نگاری بعد از انتشار خودش را بلعید. یعنی هر‌کس آمد روزنامه منتشر کند، خواست شبیه «شرق» شود و هیچ‌کدام نشدند. در این سال‌ها چند بار «شرق» با مشکل مواجه شد. اما این روزنامه با وجود تغییر کادر تحریریه اولیه همچنان رسانه‌ای موقر و معتبر و موثر است. از بس که آن تیم در بنیاد این روزنامه کار را محکم گرفتند و تن به آسانی ندادند. کاری سهل و ممتنع، از آن جهت که وسوسه تقلید بر‌می‌انگیزد اما این‌همه روزنامه ناموفقی که خواستند «شرق» باشند و نشدند نشان می‌دهد که چنان تقلیدی چقدر ممتنع است. بعد: هنر «شرق» جمله بگفتم عیبش هم اینکه بیشتر از اینکه روزنامه باشد مجله است. این را همه همیشه گفته‌اند. البته تصور می‌کنم ایراد از جریان جاری روزنامه‌نگاری در ایران باشد که خبرنگاری را فرونشانده و فقط تحلیل و تفسیر را بر می‌کشد و این نکته که به‌هرحال رسانه‌های کاغذی عرصه رقابت خبری را به اینترنت باخته‌اند. سرانجام: می‌دانیم همه آن همه ماجرا را که «شرق» و «شرق»یان از سر گذرانده‌اند. و اینگونه می‌شود که تجربه‌ها به‌جای آنکه رسوب کنند و زایا شوند و به خلق کیفیتی تازه و متفاوت تبدیل شوند ناچار به تکرار هستند. اگر آن‌همه مشکلات برای «شرق» پیش نیامده بود، قطعا ما هم حالا رسانه‌ای همسنگ «لوموند» و «فیگارو» داشتیم. باشد که روزگاری چند را «شرق» بی‌بیم سر کند. باشد که سرانجام فرصت پیدا کند برای پوست‌انداختن و از مرزهای خویشتن گذشتن. به‌عنوان آدمی دلمشغول محیط‌زیست، نقش روزنامه «شرق» را در گستراندن نگاه قشر «الیت» کشور به این حوزه باید ارج بگذارم. باشد که برای هزاره‌های بعدی «شرق» شادتر و امیدوارانه‌تر بنویسیم همه.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.