|

سفر به شیوه روحانی و الزامات آن

داریوش قنبری . نماینده کرمانشاه در ادوار مجلس

سفر‌هایی که رییس‌جمهور برای آشنایی با مشکلات سه استان کمتربرخوردار کشور که از نظر پتانسیل رشد و توسعه و جایگاه سیاسی، فرهنگی و اقتصادی دارای اهمیت فوق‌العاده‌ای هستند صورت داده است، در مجموع دارای جهت‌گیری مثبت است. این روند از نخستین سفر مشخص بود و تصاویری که منتشر شد حاکی از آن بود که بسیاری از ساکنان جنوب کشورمان، به‌گرمی از رییس‌جمهور خود استقبال کردند. انتقادی که در این سه سفر صورت گرفت مبنی بر اینکه چرا عده‌ای در پی خودرو دکتر روحانی و کاروان همراه ایشان دوان بودند را باید از زاویه درستی پاسخ داد. منتقدان حتما می‌دانند این امر به‌صورت خودجوش و بدون تعطیلی اجباری مدارس و ادارات اتفاق افتاده است و دلیل آن علاقه‌ای است که مردم به آقای روحانی دارند و او هم به‌درستی به ابراز احساسات مردم پاسخ گفت. منتقدان حتما مطلع شده‌اند که این سفرها تفاوت‌هایی با «سفرهای استانی» رییس دولت قبل داشت. وجوه آن هم مشخص است؛ آقای روحانی در این سفرها به کرامت انسان‌ها توجه داشتند و مردم را به‌زور به مسیر حرکت کاروان خود و همچنین محل سخنرانی نکشاندند. برنامه‌ای برای این کار وجود ندارد اما اینکه هیچ‌کس به استقبال نیاید، سخنی است که احتمالا بیان‌کنندگان آن اساسا ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی مردم ایران را نمی‌شناسند یا تلاش می‌کنند، این ویژگی‌ها را ندیده بگیرند. به‌هرحال اگر آقای روحانی علاقه‌مند به راه‌اندازی نمایش بود می‌توانست مانند آنچه در سفرهای دولت قبل شاهد بودیم، در روزی که سفر استانی انجام می‌شود، مدارس و ادارات را تعطیل کند و کمیته «استقبال از دولت» تشکیل دهد تا مسوولان استانی، ترتیب اجتماع مردم در محل‌های مختلف را بدهند. این موضوعی بود که نگارنده و بسیاری دیگر از همکاران در مجالس هفتم و هشتم، نسبت به آن معترض بودیم و بارها آن را بیان کردیم اما ترتیب اثری از سوی مسوولان دولت‌های نهم و دهم به آن داده نشد و البته منتقدان سفرهای آقای روحانی، در آن مقطع مشغول تحسین کشاندن مردم مقابل ماشین رییس دولت بودند. کاملا مشخص است که برخلاف گذشته، آقای روحانی حاضر نبود که از این سفرها استفاده تبلیغاتی کند. یکی از مواردی که در این سفر موردتوجه قرار گرفت تغییر روش «دریافت نامه‌های مردمی» بود که حتما باید برای آن مکانیسمی طراحی شود تا هم سخن مردم شنیده شود و هم روش «نامه به‌دست‌بودن» تغییر کند. مردم به‌طور حتم دارای مشکلاتی هستند و مایلند آنها را به اشکال مختلف به گوش مسوولان برسانند. آنان در سفرهای استانی دولت احمدی‌نژاد، راه انتقال پیام خود را نامه‌نگاری دیدند و به این ترتیب این رویه از دولت گذشته، باب شد. حجم نامه‌های دریافتی در سفرهای استانی آن‌سال‌ها به حدی بود که دولت از پاسخ به آن درمانده شده بود و به همین دلیل، مردمی که با هزار امید برای حل مشکلاتشان دست‌به‌قلم شدند و حتی هزینه‌هایی برای نامه‌نگاری پرداخت کردند با بی‌پاسخ‌ماندن نامه‌ها و درخواست‌هایشان، احساس سرخوردگی و کم‌توجهی به خواسته‌هایشان را داشتند. با این حال دولت تدبیروامید برای حفظ کرامت انسانی بر این سنت غلط خط بطلان کشید و با وجود مراجعات مردم در تلاش است تا رویه دریافت نامه‌ها را تغییر دهد تا امیدواری واهی به مردم ندهد. فعلا سامانه‌ای در فضای اینترنت معرفی شده که از آن طریق مردم می‌توانند مشکلات خود را به اطلاع دولتمردان برسانند تا آن مشکلاتی که دولت از عهده حل آن برمی‌آید را حل کنند که البته باید برای افرادی که امکان استفاده از آن را ندارند هم روش مناسبی ایجاد کرد. همچنین در این سفرها دولت برخلاف سفرهای استانی دولت گذشته، «مصوبات» پرتعداد نداشت و این در حالی است که دولت آقای احمدی‌نژاد در سفرهای استانی رییس‌جمهور با تشکیل جلسات هیات دولت مصوبات غیرقابل اجرا را به تصویب می‌رساندند و وعده‌هایی می‌دادند که دولت از پس اجرای آن برنمی‌آمد. نمایندگان استان‌ها بارها تذکر دادند که بخش عمده‌ای از این مصوبات برای همیشه روی کاغذ می‌ماند و جنبه عملی پیدا نمی‌کند و همین هم شد. سه نوع مصوبه در سفر استانی در دولت گذشته دیده می‌شد. دسته اول جنبه اداری داشت، دسته دوم ماهیت اعتباری داشت و دسته سوم، تسهیلاتی بودند که پیش‌بینی می‌شد. دسته دوم و دسته سوم به دلیل نیاز به اعتبار و منابع مالی، معمولا به مرحله اجرا نمی‌رسید. در مورد دسته اول نیز، اگر اجرایی می‌شد برای دولت هزینه‌هایی در پی داشت. مثلا آقای احمدی‌نژاد به روستایی سفر می‌کرد و در مقابل درخواست روستاییان دستور تبدیل‌شدن روستا به بخش را صادر می‌کرد که چون این تبدیل مطالعه‌نشده بود از یک‌سو مشکلات امنیتی ایجاد می‌کرد و از سوی دیگر به سبب تاسیس بخش‌های اداری مرتبط هزینه‌های جاری کشور را افزایش می‌داد. اما امروز این فضا تغییر کرده است. در سفر خوزستان آقای روحانی، محمد شریعتمداری، معاون اجرایی رییس‌جمهور اعلام کرد تعهدات مالی آقای احمدی‌نژاد چیزی بالغ بر ۲۳هزارمیلیاردتومان است که این رقم تنها در یک استان بیش از دوبرابر کل بودجه عمرانی دولت آقای احمدی‌نژاد در بودجه مصوب سال ۱۳۹۲ بود. بنابراین آنچه در سفر استانی آقای روحانی شاهد بودیم عدم تشکیل جلسه هیات‌دولت و تصویب مصوبات رویایی و خیالی بود که اقدام جالب و در راستای عقلانیت و تدبیری بود که دولت وعده داده بود. توجه به کار کارشناسی در این زمینه، ضرورتی انکار‌ناپذیر است. حتما رییس‌جمهور می‌دانند باید از تکرار اشتباهات سفرهای هشت‌سال گذشته دولت قبل، به‌طور جدی پرهیز شود. رییس‌جمهور می‌تواند با صرف هزینه‌هایی به‌مراتب کمتر، برای اطلاع از مشکلات استان‌ها، نمایندگان خود را راهی استان‌ها کند یا جلساتی را با حضور دستگاه‌های مسوول در استان‌ها، در تهران با حضور وزرای مربوطه برگزار کند. نماینده عالی دولت در استان‌ها، استانداران هستند. کافی است دولت با افزایش اختیار استانداران، زمینه برای کاهش مشکلات مردم و شتاب‌گرفتن طرح‌های دارای پشتوانه کارشناسی و البته حذف فعالیت‌هایی که در هشت‌سال گذشته به شکل کارشناسی‌نشده شروع و از مرحله مطالعات فراتر نرفته است را فراهم کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.