صلح به مسلخ میرود؟
کاخسفید، نیرو به اروپایشرقی فرستاد
خبری از اجرای توافقنامه ژنو نیست. وزارت دفاع آمریکا اعلام کرده است واحدهایی متشکل از 600 نظامی آن کشور را به لهستان و سه کشور دیگر هممرز روسیه اعزام کرده است. پنتاگون علاوه بر استقرار نیرو میگوید که ناو «یواساستیلور تیور» نیز به دریای سیاه رفته است. پنتاگون اعلام کرده اعزام 600 نیرو به کشورهای همسایه روسیه «به مسکو نشان میدهد که ما تعهداتمان را در اروپا بسیار جدی تلقی میکنیم.» روسیه نیز تهدیدات بالقوه را بیپاسخ نگذاشته است. سرگئی لاوروف، وزیرخارجه روسیه در مصاحبه با «راشاتودی» گفت: اگر روسیه مورد حمله قرار گیرد یا منافع مردم روسیه تهدید شود تلافی خواهیم کرد. او افزود: درصورتی که منافع روسیه در اوکراین در معرض خطر قرار گیرد، مسکو همانگونه که به گرجستان پاسخ داد، در شرایط کنونی نیز واکنش نشان خواهد داد. حالا هواپیماهای روسی بر فراز ناو آمریکایی در دریای سیاه به پرواز درآمدهاند و روسیه رزمایش غیرمنتظرهای در دریای خزر آغاز کرده است. این در حالی است که تنها چندساعت پس از اینکه جو بایدن، معاون رییسجمهوری آمریکا، کییف را ترک کرد، رییسجمهور موقت اوکراین بیانیهای صادر کرد که نشان از بیاعتبارشدن
کامل تفاهمنامه ژنو است. اولکساندر تورچینف، در این بیانیه دستور عملیات تهاجمی علیه جداییطلبان طرفدار روسیه را صادر کرد. به گزارش بیبیسی، دستور رییسجمهور اوکراین پس از آن صادر شد که جنازه یک سیاستمدار اوکراینی در نزدیکی شهر اسلاویانسک، در مناطق تحت تسلط شبهنظامیان در جنوبشرق این کشور، پیدا شد. در بیانیه رییسجمهوری اوکراین آمده است دو جسد «که بهطرز وحشیانهای شکنجه شدهاند» یافت شده که یکی از آنها جسد ولودیمیر ریباک، از اعضای حزب تورچینف (حزب «سرزمین پدری» به رهبری یولیا تیموشنکو) است که اخیرا «تروریستهای مسلح» او را ربوده بودند. رییسجمهوری موقت اوکراین در بیانیه خود گفته است که «این جنایات به تشویق و با حمایت کامل دولت روسیه انجام میشود.» او افزوده است: «از دستگاههای امنیتی میخواهم فورا اقدامات ضدتروریستی خود را از سر بگیرند تا از شهروندان اوکراینی ساکن در شرق کشور در برابر تروریستها حمایت کامل به عمل آید.» روز یکشنبه، سهنفر از شبهنظامیان طرفدار روسیه در درگیری با افراد مسلح ناشناس کشته شدند و بعید به نظر نمیرسد که قتلهای اخیر به تلافی این حمله صورت گرفته باشد. نیروهای امنیتی اوکراین پس
از توافق ژنو مبنی بر کاهش تنشها در شرق، عملیات خود بر ضد جداییطلبان هوادار روسیه را متوقف کرده بودند. فراخوان الکساندر تورچینف میتواند وظیفه نظارتی ناظران اروپایی بر این توافق را دچار مشکل کند. در همین حال وزارت دفاع اوکراین اعلام کرد، یک فروند هواپیمای نظامی اوکراین بر اثر تیراندازی از طرف شهر اسلاویانسک که تحت کنترل جداییطلبان طرفدار روسیه قرار دارد، مورد هدف قرار گرفت. وزیرخارجه روسیه دستور رییسجمهور اوکراین را با سفر بایدن به این کشور مرتبط دانسته و میگوید اتخاذ این تصمیم در جریان سفر بایدن خود دلالت مهمی دارد. او گفت: کییف پس از سفر جان برنان، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا تصمیم گرفت تا عملیات مبارزه با تروریسم را آغاز کند. لاوروف سپس نتیجه گرفت: «به همین دلیل هیچ شکی وجود ندارد که آمریکا این اقدامات را رهبری میکند.» جو بایدن، در سفر به کییف اعلام کرده بود که جامعه بینالمللی هرگز الحاق شبهجزیره کریمه به خاک روسیه را به رسمیت نمیشناسند و روسیه دارد کشور اوکراین را «از هم جدا میکند.» تورچینف با هیاتی از کنگره آمریکا نیز دیدار کرده بود. او در این دیدار با اشاره به اینکه شرکای
استراتژیک نباید اوکراین را با مهاجم خود تنها بگذارند و رها کنند، افزود: تهاجم نظامی علیه اوکراین چالشی است که نهتنها کشور ما را با خود درگیر کرده بلکه اروپا و تمامی جهان متمدن را گرفتار کرده است، اما سفیر روسیه در سازمانملل معتقد است: «آمریکا با سرمایهگذاری پنجمیلیارددلاری برای تغییر دولت در اوکراین، مسوول بروز بحران در این کشور است.» از سوی دیگر بنا بر گزارشها، جان کری وزیرخارجه آمریکا، در گفتوگو با سرگئی لاوروف همتای روس خود، در مورد ناتوانی مسکو در کاهش تنش در اوکراین، «عمیقا ابراز نگرانی کرده است». خبرگزاری رویترز نیز از قول مقام ارشد وزارتخارجه که نامش عنوان نشده خبر مشابهی را منتشر کرده است. به گزارش این خبرگزاری کری با نخستوزیر اوکراین نیز گفتوگو کرده است. کری در ضمن تاکید کرده است که چنانچه گامهایی مثبت در زمینه اجرای تعهدهای توافقات صورتگرفته در ژنو میان اوکراین، روسیه، آمریکا و اتحادیه اروپا برداشته نشود، تحریمها علیه روسیه افزایش پیدا خواهد کرد. از دیگر سو جیمی کارتر، رییسجمهور سابق آمریکا مخالفت خود با تحریم روسیه را اعلام کرده است. با این همه یولیا تیموشنکو سعی دارد بحران را
از طریق مذاکره حل کند. در همین راستا روز گذشته با رهبران جداییطلب حامی روسیه در شرق اوکراین گفتوگو کرد. از سوی دیگر نمایندگان هیات روسیه گفتند، تعداد ناظران هیات ویژه سازمان امنیت و همکاری اروپا (OSCE) در اوکراین به منظور اجرای توافقنامه ژنو تا 500نفر افزایش خواهد یافت. هیات سابق این سازمان که از سوی دولت مرکزی کییف دعوت شده بود، در اوایل مارس سالجاری میلادی دستکم سه بار تلاش کرد تا وارد شبهجزیره کریمه شود اما نتوانست. در یکی از این اقدامات تیرهوایی شلیک شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.