|

عبدالقادر، ژنرال کودتای افغان درگذشت

ژنرال عبدالقادر، از چهره‌های کلیدی جریان چپ افغانستان درگذشت. او چهره‌ای تاثیر‌گذار در روند سیاسی افغانستان و پدیدآورنده دو کودتا بود. دو کودتا در دهه 50 خورشیدی که سمت‌وسوی سیاسی افغانستان را تغییر داد و نام او را نیز در خاطره‌ها جاودان کرد. او در هنگام مرگ 89ساله بود و در بیمارستان نظامی سردار محمد داوود در کابل درگذشت. علت مرگ قادر، بالارفتن فشارخون و خونریزی مغزی ناشی از آن اعلام شده است. قادر، وزیر دفاع سابق افغانستان و از همکاران نزدیک سردار محمد داوود، در جریان کودتای بدون خونریزی سال ۱۳۵۲ خورشیدی بود که این کودتا منجر به تغییر نظام سیاسی افغانستان از پادشاهی به جمهوری شد. پنج‌سال پس از این تاریخ، ژنرال عبدالقادر، به‌عنوان رهبر نظامی کودتای هفتم ثور ۱۳۵۷ در سقوط حکومت سردار محمد داوود و به‌قدرت‌رسیدن نیروهای کمونیست نقش عمده‌ای بازی کرد. او سال گذشته در مصاحبه با بی‌بی‌سی گفته بود که در کودتای هفتم ثور او «فرد پیشتاز بود و فرماندهی این کودتا را از یک هلیکوپتر در هوا برعهده داشت.»برخی از ناظران افغان بر این باورند که اگر ژنرال عبدالقادر به‌عنوان یک افسر هوایی در کنار صد‌ها افسر دیگر انجام وظیفه می‌کرد و در ماجرا‌های تاریخی افغانستان شرکت نمی‌کرد، مانند دیگر هم‌ردیفان خود گمنام باقی می‌ماند. او زمانی که بعد از به‌قدرت‌رسیدن ببرک کارمل، رییس‌جمهور کمونیست افغانستان به وزارت دفاع منصو‌‌ب شد، با چندنفر از افسران سابقه‌دار به خانه خان‌محمدخان، وزیر دفاع زمان ظاهر‌شاه می‌رود و با او به نام استاد سخن می‌گوید و گویا از او به‌خاطر مخالفت‌هایی که انجام داده عذر‌خواهی می‌کند. ژنرال عبدالقادر پس از پایان کلاس ششم به کابل رفت و وارد مدرسه نظامی مهتاب‌قلعه در غرب کابل شد. او در سال ۱۹۶۰ به‌همراه یک تیم ۶۰ نفره به کشور قرقیزستان رفت و در آنجا در رشته خلبانی هواپیماهای نظامی درس خواند. قادر پس از همکاری در کودتای سال ۱۳۵۲ خورشیدی و روی‌کارآمدن محمد داوود، به مقام معاونت فرماندهی کل نیروهای هوایی افغانستان رسید. بعد از پیروزی کودتای هفتم ثور سال ۱۳۵۷ خورشیدی و به‌قدرت‌رسیدن حزب دموکراتیک خلق در افغانستان، ژنرال قادر برای یک دوره کوتاه پست وزارت دفاع را برعهده داشت. اما بسیار زود به اتهام همکاری در طرح‌ریزی کودتا علیه دولت دستگیر و روانه زندان شد. قادر پس از به‌قدرت‌رسیدن ببرک کارمل، رهبر جناح پرچم حزب دموکراتیک خلق افغانستان، از زندان آزاد و بار دیگر به‌عنوان وزیر دفاع این کشور مشغول به کار شد. در اواخر دوران حکومت کمونیستی در افغانستان، ژنرال قادر به‌عنوان سفیر این کشور در لهستان معرفی شد. قادر سال گذشته، پس از یک دوره طولانی زندگی در بلغارستان، به افغانستان بازگشت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.