|

دبیر اتحادیه ناشران :

باید وحدت‌رویه در «نشر» به وجود بیاید

شرق: در حالی که وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی پیشنهاد کرده است که در اساسنامه آیین‌نامه نشر بخشی از ممیزی را بر‌عهده ناشرانی که کمترین تخلف را دارند بسپارند؛ ناشران می‌گویند برای اجرای چنین طرحی باید ضمانت اجرایی و وحدت‌رویه وجود داشته باشد. محمود آموزگار، دبیر اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران، با اشاره به اینکه مساله‌ای که وزیر ارشاد به آن اشاره کرده، بحث تازه‌ای نیست، به مهر گفته که: «موضوع مهم این است که ممیزی در ارتباط با موضوعات مختلف، شدت و ضعف پیدا می‌کند.» او به اهمیت تشکیل هیات‌های نظارت بر کتاب در دو حوزه بزرگسال و کودک و نوجوان پرداخت و با اظهار خشنودی از اینکه با پیگیری علی جنتی این اتفاق افتاد، گفت: تشکیل این هیات‌ها، باری را که روی حوزه نشر و به‌خصوص حوزه ممیزی افتاده بود، سبک کرد.» وی افزود: با توجه به اینکه اساسا ممیزی کتاب یک مساله قضایی است چراکه درباره هست و نیست یک کلمه، جمله یا کتاب نظر می‌دهد، به‌نظر من ایجاد وحدت‌رویه اولین وظیفه هیات‌های نظارت بر ضوابط نشر است چراکه وحدت‌رویه می‌تواند برای بررسان و ممیزان کتاب، لازم‌الاتباع شود تا در بررسی یک کتاب و در مواردی که نیاز به تفسیر بیشتری هست، مطابق سلیقه و نظر خودشان اقدام نکنند. دبیر اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران با اشاره به اینکه حدود قانونی مذکور در ماده 4 ضوابط قانونی نشر و ابهاماتی که درخصوص مفاهیم کلی و بسیار تاویل‌پذیر آن وجود دارد، نیازمند تفسیر دقیق است، افزود: «باید مصادیق آن کاملا روشن و مشخص شود طوری که نویسنده و ناشر و پدیدآورنده از یک‌سو، وزارت ارشاد و دولت و حاکمیت از سوی دیگر و همچنین مردم و جامعه، یک برداشت واحد از این مفاهیم داشته باشند. این کار باید در هیات‌های نظارت انجام شود و مادامی‌که همین وضعیت فعلی برقرار باشد، طبیعی است که منِ ناشر نمی‌پذیرم که خودم مسوولیت انتشار کتابم را برعهده بگیرم. پس پیشنهاد واگذاری ممیزی به خود ناشران زمانی می‌تواند اجرایی شود که آیین‌نامه ضوابط نشر، یک سند حقوقی پشتیبان داشته باشد چون ما به‌عنوان ناشر نیازمند دو مجوز هستیم که کتابمان در جامعه پخش شود؛ یکی مجوز قبل از انتشار است که ما مبادرت به انتشار کتاب می‌کنیم و دوم مجوز توزیع است که اصطلاحا به آن اعلام وصول می‌گویند و این دو باید همراه یکدیگر دیده شوند. این ناشر با طرح سوال‌هایی کوشید ابهامات این پیشنهاد را بدون بررسی لوازم آن برای اجرا، روشن کند و گفت: «اگر منِ ناشر نوعی، به‌قول دوستان وزارت ارشاد، ناشر صالحی تشخیص داده شوم و این امکان به من داده شود که بدون نیاز به مراجعه به اداره کتاب، آثارم را منتشر کنم، آن‌وقت وضعیت مجوز توزیع یا اعلام وصول کتاب چگونه خواهد بود؟ یعنی اگر در آن مرحله، وزارت ارشاد موافق توزیع کتاب نباشد، از حیث مالی چه اتفاقی برای کتاب می‌افتد؟ ناشران قطعا می‌توانند ممیزی کتاب‌هایشان را خودشان برعهده بگیرند و اصلا اینگونه نیست که ناشر کتابی را بدون اینکه مطالعه کرده باشد یا نظری درباره آن داشته باشد، منتشر کند. پس اتفاقا اولین‌جایی که یک کتاب فیلتر می‌شود، خود انتشاراتی‌ها هستند اما واقعا باید موارد ابهام‌زا درخصوص برخی موضوعات برطرف شود و این کار را تنها هیات‌های نظارت می‌توانند انجام دهند که مصادیق آن را مشخص کنند تا از اعمال سلیقه جلوگیری شود. البته آقای شجاعی‌صایین اعلام کرده‌اند که در حال تدوین آیین‌نامه مربوطه هستند که امیدوارم ملاحظات مختلف را مدنظر قرار دهند.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.