|

تعطیلی موزه یک‌میلیاردتومانی

پژمان موسوی

تعطیلی «موزه ملی مطبوعات»، شاید از معدود تعطیلی‌هایی باشد که باید از آن استقبال کرد و بر آن دادوفغان سر نداد. موزه‌ای که نه در شأن مطبوعات امروز ایران بود و نه در شأن تاریخ 170واندی‌ساله روزنامه‌نگاری در ایران. برای روشن‌شدن موضوع، کمی به عقب برمی‌گردم: به دوم مردادماه 92، روزهایی که دولت محمود احمدی‌نژاد و مجریان سیاستگذار فرهنگی آن در روزهای پایانی فعالیت خود قرار داشتند و در حوزه فرهنگ، مشغول در مانورهای نمایشی. اینگونه بود که در عصر یکی از گرم‌ترین روزهای پایتخت، در گوشه جنوب‌شرقی تهران، جایی که به «بقعه سر قبر آقا» شهرت دارد، در مراسمی کم‌فروغ و خالی از چهره‌ها و بزرگان مطبوعاتی، موزه‌ای افتتاح شد که عنوان «موزه ملی مطبوعات» را یدک می‌کشید. از همان زمان هم معلوم بود که هم «فرم» و هم «محتوا»ی این موزه، آن چیزی نبود که از یک موزه ملی انتظار می‌رفت؛ مکان در نظر گرفته‌شده برای این موزه تنها با یک نسبت دور می‌توانست با مطبوعات ارتباط برقرار کند و مهم‌تر از این نسبت نامربوط، مکان جغرافیایی این موزه بود که در یکی از شلوغ‌ترین و دور‌ترین مناطق جنوبی تهران و در قلب تجاری و کلی‌فروشی تهران قرار داشت و مکان در نظر گرفته‌شده برای آن به هر چیزی می‌ماند جز به موزه ملی مطبوعات. بی‌جهت نیست از دوم‌مرداد سال گذشته تا امروز، نه‌تنها تعداد زیادی از روزنامه‌نگاران و علاقه‌مندان به تاریخ مطبوعات ایران از این موزه دیدن نکرده‌اند، که اساسا بسیاری از آنها از راه‌اندازی و فعالیت این موزه هم حتی خبر نداشتند و اگر هم می‌داشتند، به هیچ رو رنج «سفر» به آنجا را به جان نمی‌خریدند و از دیدار این موزه صرف‌نظر می‌کردند. اختصاص یک آرامگاه که در اصل آرامگاه امام‌جمعه تهران در زمانه حکمرانی قاجارها بود آن هم در مکانی این چنین، به واقع نهایت کج‌سلیقگی بود؛ موزه سینما را ببینید؛ هم در شأن سینماگران است و هم در موقعیتی «در دسترس» قرار دارد. هم امکاناتی برای مراجعان دارد و هم چند کافه و پاتوق دیگر آنجا را احاطه کرده‌اند و آنگونه که در شأن مخاطبان است، امکاناتی «در خور» را در اختیار آنها می‌گذارد. اما موزه مطبوعات چه؟ یک بقعه و یک مثلا موزه و والسلام! حتی اشیا و روزنامه‌های نمایش داده‌شده در این موزه نیز، بیانگر تام و تمام آنچه بر مطبوعات این کشور در این سال‌ها رفته است، نبود. هم اشیا و هم اسناد و هم مطبوعات بی‌شمار دیگری وجود داشته و دارد که جایش بی‌شک در این موزه بود و این در حالی بود که هیچ نشانی از آنها در این موزه نبود. امروز اما کمتر از 9 ماه بعد از آن روز، این موزه به دلایلی چند از جمله فسخ‌شدن اجاره‌نامه وزارت فرهنگ و ارشاد (در حالی که آن زمان عنوان می‌شد ارشاد برای دایرکردن موزه مطبوعات، اجاره‌نامه محکمی را منعقد کرده است) یا آنچه جانمایی جدید برای دایرکردن این موزه عنوان می‌شود، تعطیل شده است. تعطیلی از جنس دیگر! اقدامی که از اساس می‌توانست اینگونه روی ندهد و یک‌میلیاردتومان بی‌زبان را هم به دور نیندازد. ‌ای‌کاش که از ابتدا یک برنامه‌ریزی دقیق و کارشناسی درباره راه‌اندازی این موزه با این مختصات با کارشناسان امر صورت می‌گرفت که نه ما امروز شاهد انحلال آن باشیم و نه این همه دوباره‌کاری مجدد. اکنون اما بهترین زمان برای سیاستگذاران جدید فرهنگی کشور است که با توجه به این تجربه شکست‌خورده، «موزه ملی مطبوعات» را آنگونه که در شأن تاریخ روزنامه‌نگاری این کشور است، راه‌اندازی کنند و یک‌بار برای همیشه، مطبوعات ایران را صاحب یک «موزه ملی» معتبر کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.