|

پیرهاشمی و واژه «تنهایی»

لی آن بیدل . تاریخ‌نگار هنر از دانشگاه میامی

افشین پیرهاشمی هنرمند جوان ایرانی است که با توجه به فروش اخیر چندین اثر منحصربه‌فرد از نقاشی‌هایش در حراج‌های مختلف، در تیتر روزنامه‌های بین‌المللی خوش درخشیده است. او در دوسالانه تهران و دوسالانه پکن موفق به دریافت جایزه از هیات داوران این دو رقابت مهم هنری شده است. دو سال پیش یکی از تابلوهای او توانست تنها در عرض سه‌ساعت بیش از نیم‌میلیون‌دلار به فروش برسد. این رکورد چندی بعد دوباره در یکی دیگر از حراج‌های خاورمیانه تکرار شد. استعداد شگرف او، که از نظر روانشناختی کاملا موضوع‌محور است و ارایه انحصاری آثار جدید‌ش توسط یک گالری بین‌المللی در حال گسترش و مورد احترام در لندن، بدون تردید جایگاه شاخص این هنرمند ایرانی را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نقاشان معاصر ایران تضمین می‌کند. پیرهاشمی متولد 1974 در تهران است و نزدیک به 40سال دارد. توانایی خاص افشین پیرهاشمی در نقاشی، از همان ابتدا در نخستین نمایشگاهش در 16سالگی مشهود بود. به او از طرف سفیر ایتالیا کمک هزینه تحصیلی داده شد تا در آکادمی هنر رم تحصیل کند. او پس از آن توانست مدرک کارشناسی هنر خود را از دانشگاه آزاد تهران در سال 2007 بگیرد. حتی تا قبل از کسب این مدرک، نقاشی‌های او در سال 2004 در چین در دوسالانه پکن به‌عنوان «نقاشی‌هایی متفاوت» شناخته شده بود و همان زمان او را با هنرمندانی مانند «گرهارد ریشتر» مقایسه می‌کردند. او آن سال پس از ریشتر، توانست رکورد جایزه دوم این دوسالانه را از آن خود کند. او مشهور است به اجرای کارهای پرتره از روی عکس‌های واقعی با محوریت موضوعی رویکردهای پیچیده فرهنگ و سیاست حال حاضر ایران. این کار را از طریق ارایه پرتره زنان به انجام رساند و از آن زمان به بعد، اولین جوان زیر 40سال ایرانی است که در عرصه هنرهای تجسمی نامش بعد از نام استادان هنر برجسته ایرانی مانند عباس کیارستمی و پرویز تناولی به ذهن تداعی می‌شود. او حتی در فهرست 500نفره برترین هنرمندان جهانی همراه با هنرمندان تحسین‌شده دیگری نظیر رضا درخشانی، شیرین نشاط و فرهاد مشیری قرار گرفته است. آرت پرایس، مهم‌ترین مرجع بازار تبادلات آثار هنری جهان و فیاک، موسسه نمایشگاه بین‌المللی پاریس، هر سال گزارشی مبسوط با محوریت رسانه‌های نقاشی، مجسمه، ویدیو و عکاسی معاصر جهان منتشر می‌کنند که در سال‌های 2011 و 2012 نام پیرهاشمی جوان هم دیده می‌شد. مجموعه‌های زیادی طی سال‌های گذشته ارایه کرده از جمله مجموعه قابل تحسین «The Wrong Women»، که به‌طور موجز به ارایه تاریکی و تیرگی پنهانی که می‌تواند در پشت یک چهره زیبا خود را به دروغ بنمایاند، می‌پردازد. افشین پیرهاشمی، اگرچه بیشتر اهداف کاری خود را روی برجسته‌کردن فرهنگ معاصر ایرانیان متمرکز کرده، اما گاه از این جهان خارج می‌شود و بازتاب شخصی خود را از زندگی زناشویی با مخاطب در میان می‌گذارد. او همیشه از مولفه‌هایی مشابه استفاده می‌کند که معمولا شامل ارایه محل سکونت خود در یک خانه، یک سگ به‌عنوان مظهر وفاداری و وظیفه‌شناسی و یک تصویر از همسرش یا ارایه مدلی از آن می‌شود. بدین‌ترتیب، پیرهاشمی به مخاطب این اجازه را می‌دهد تا به شخصی‌ترین روابطش دسترسی داشته باشد. در سال 2006، پیرهاشمی تصویری از همسرش را به‌صورت تک‌رنگ نقاشی کرد که همراه با یک سگ تصویر شده بود و تفسیری از خوشبختی در زندگی زناشویی بود. سگ به‌عنوان نمادی از وفاداری، تمثیلی از خود نقاش بود. تازه‌ترین بازتاب این هنرمند از این اتفاق، در واژه «تنهایی» خلاصه می‌شود که در نقاشی‌هایش به‌عنوان یک ادراک اجتماعی بروز داده شده است. خود او در این خصوص اظهار داشته که «تنهایی برای من بسیار مهم است و برای من مدت زمان بسیاری طول کشید تا آن را به پایان برسانم.» او در سال 2009 در نمایشگاه هنر معاصر خاورمیانه با عنوان راه‌ها 2 (Routes II) نیز به موضوع تنهایی نزدیک شده بود، هرچند حال و هوای آن کاملا متفاوت بود. آثار او قابلیت بسیاری دارند تا از منظر روان‌شناسی فروید مورد تحلیل و بررسی قرار گیرند. فروید در تئوری خود بحث «میل» را مطرح می‌کند و سرکوب آن را. او سرکوب میل را به سرکوب گناه آغازین یعنی همان پدرکشی آغازین ربط می‌دهد. در نقاشی‌های پیرهاشمی «سرکوب میل» نقشی کلیدی دارد. پیرهاشمی در تابلوهایش همواره سعی می‌کند پرسش‌هایی را حول محور «گناه» و ارتباط آن با «نفس» (ego) مطرح کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.