|

صدام شفاف بود

ترجمه: سامان سلیمانی

طالبانی به این موضوع اشاره می‌کند که «یکی از خطرناک‌ترین نکات ضعف صدام حسین این بود که بسیار به همسایگانش اعتماد داشت، در مقابل اینکه حقوق حقه کردها را ندهد. اگر دقت کنید، می‌بینید در قرارداد الجزایر، شط‌العرب [اروندرود] را از دست داد در مقابل اینکه شاه ایران از حمایت قیام کردها دست بکشد و تسلیم تهدیدات ترکیه شد برای اینکه آنها را راضی کند و کردها را خفه کند، به جای اینکه به فاکتور داخلی اهمیت بدهد و ملت و هموطنان کشورش را راضی نگه دارد و به کردها خودمختاری بدهد و وعده‌هایش را که به آنها داده بود، عملی سازد، از آنها برای خواست بیگانه، دست می‌کشید.» طالبانی می‌افزاید: «اگر حقوق کردها را به‌عنوان شهروندان عراق می‌داد، عراق را از دست‌کشیدن از قسمت عمده اروندرود و قسمتی از خاک ایران، دور می‌ساخت و همچنین ملت عراق را از جنگ ایران - عراق دور می‌ساخت که در آن صدها هزار از جوانانمان قربانی شدند و زیربنای اقتصادی کشور نابود شد، جنگی که صدام حسین را به سمت اشغال کویت سوق داد و نتیجه آن بمباران عراق از طرف هم‌پیمانان بود و تحریم‌ها را اعمال کردند.» طالبانی این مقطع از مذاکرات را چنین وصف می‌کند که موفق‌ترین مذاکرات می‌شد اگر به همان منوال ادامه پیدا می‌کرد و به نتیجه می‌رسید و می‌گوید: «در این مقطع از مذاکرات روحیه شفافیت بر آن غالب بود، اگر به نتیجه می‌رسید و اگر صدام حسین در آنها از خود جدیت نشان می‌داد، مسلما عراق را از فجایع بسیاری نجات می‌داد، چون در این توافقات بحث کرکوک نیز مطرح شده بود، صدام نیز با ما شفاف بود و مانند طارق عزیز و علی حسن مجید نبود که رضایت نمی‌دادند و در کارها خلل ایجاد می‌کردند، در حالی که صدام بسیار شفاف و مستقیم عمل می‌کرد.» طالبانی در ادامه صحبت‌هایش می‌افزاید: «صدام حسین می‌دانست من اهل کرکوک هستم و سخنرانی او را به یادش آوردم که در اربیل ارایه داده بود و در آن برای من عفو اعلام کرد، چون خانواده‌ام که طالبانی بودند از اجدادش استقبال کرده بودند زمانی که از تکریت به سمت کردستان فرار کرده بودند و بر اساس صحبت‌های خودش؛ دوسال در دشت و مناطق کردستان بااحترام زیسته بودند (اجداد صدام)، برای همین او بر مناطقی که خانواده‌اش در آنها زیسته بودند عنوان کردستان گذاشته بود، خانواده ما نیز ساکن کرکوک بودند، در جنوب منطقه داقوق، این نیز به ‌آن معناست که مرز کردستان از آنجا شروع می‌شود، اگر خانواده ما در منطقه آلتون کوپری می‌زیستند بر اساس اعتراف او مرز کردستان نیز از آلتون کوپری شروع می‌شد»، جناب طالبانی در ادامه گفتند: «به‌هرحال این به آن معناست که کرکوک در چارچوب مرز کردستان است، مسلما او این نظر من را شنیده بود که در یکی از مراحل مذاکرات ابراز کرده بودم، برای همین به من گفت: کاک جلال گوش کن، من نمی‌گویم کرکوک کردستانی نیست و نمی‌گویم عربی است، کرکوک یک شهر عربی نیست، اما شهری عراقی است و من می‌دانم که کرکوک عامل اقتصادی مهمی برای جدایی شما از عراق خواهد شد، من نمی‌خواهم هویت کرکوک را تغییر دهم، بلکه نگران این هستم که شما از عراق و وحدت ملی جدا شوید، برای همین من راضی نیستم که جزو مرز کردستان شود، اما در مورد شروط شما برای عادی‌کردن وضعیت کرکوک موافقم، همچون برگرداندن اسامی کردی محلات و خیابان‌ها و بازگشت کردهای کوچ‌داده‌شده به مناطق خودشان در کرکوک و بازگشت مهاجران عرب به شهرهای خودشان در مرکز و جنوب عراق و بازگشت کارمندان اخراج‌شده کرد به سر کارهایشان و استفاده از زبان کردی بعد از این اداره کرکوک مشترک خواهد بود، پس اگر استاندار عرب باشد شهردار کرد خواهد بود و اگر مسوول امنیت عرب باشد پس مسوول پلیس کرد خواهد بود و به این ‌ترتیب، ما نیز گفتیم: ما با این موافق هستیم.» طالبانی همچنین گفت: «صدام اختیارات جدیدی به قانون خودمختاری اضافه کرد و با این جزییات توافقنامه به جریان می‌افتاد؛ اگر امضا می‌شد»، طالبانی گفت: «در مورد مساله دموکراسی نیز، صدام گفت: راضی هستم، هم‌پیمان شما حزب شیوعی است، برای همین از آنها می‌خواهم به درون جبهه ملی برگردند و قدرت نیز در بین ما ائتلافی باشد، اما متاسفانه به علت تهدیدات ترکیه و اطمینان‌دادن آمریکایی‌ها به صدام که اجازه نمی‌دهند رژیمش سرنگون شود همه اینها بی‌نتیجه ماند و پایان یافت.» از مام‌جلال می‌پرسم که آیا صدام‌حسین اولین مسوول بلندپایه عراق است که اسم کردستان را برای مناطق کردی به‌کار برده است، او نیز می‌گوید: «صدام حسین اولین رهبر یا مسوول عراقی نبود که به مناطق شمال عراق بگوید کردستان، این عنوان از زمان تاسیس دولت عراق وجود داشت، ملک فیصل اول اسم کردستان را بر آن گذاشته بود، همه حکومت‌های عراق بدون استثنا و به‌دور از پرهیز، این اسم را به‌کار برده‌اند، در سال ١٩٣٠ نیز حکومت، اداره کل آموزش‌وپرورش کردستان را تاسیس کرد که مرکز آن در کرکوک بود و سرپرستی تمام مدارس اربیل و سلیمانیه و دهوک را بر عهده داشت، این نیز تاکیدی دیگر بر این است که کرکوک در چارچوب کردستان است. ادامه دارد...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.