|

حسین کنعانی‌مقدم در گفت‌وگو با «شرق»:

پایگاه مردمی دو جناح کشور برای سایر جریان‌ها وجود ندارد

طیبه میرحسینی: اصولگرایان در هشت‌سال گذشته با پدیده‌ای خاص در جریان سیاسی خود مواجه بودند؛ اینکه طیف‌های مختلف این جناح تا حدی از اصول مشترک آنها نیز فاصله گرفتند. انتخابات ریاست‌جمهوری نهم و یازدهم و تعدد و تکثر کاندیداهای این جریان به خوبی نشان داد اختلافات به گونه‌ای است که برخی از آنان به مثابه «رقبای کامل» در مقابل هم صف‌آرایی می‌کنند. با این حال آیا این تکثر به‌عنوان «تغییر آرایش سیاسی» می‌تواند تعبیر شود؟ به نظر می‌رسد حتی جریان احمدی‌نژاد قابل‌تفکیک از جناح راست سابق و اصولگرایی فعلی نباشد حتی اگر برخی تلاش کنند آدرس اشتباهی بدهند و در میان اصلاح‌طلبان نیز همین قاعده حاکم است. حسین کنعانی‌مقدم از جمله فعالان سیاسی اصولگراست که از منتقدان دوران هشت‌ساله احمدی‌نژاد به شمار می‌رود. وی در گفت‌وگو با «شرق» درباره آرایش سیاسی دو قطبی و چندقطبی و تشکیل جبهه‌هایی با برخی محورهای مشترک که نمونه آن پس از انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم در میان حامیان حسن روحانی دیده می‌شود، نکات زیر را بیان کرد. ‌با گذشت نزدیک به 10 ماه از انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم، تحلیل‌هایی در فضای رسانه‌ای به نقل از برخی فعالان سیاسی دیده می‌شود که تغییر در آرایش سیاسی و وضعیت گروه‌های سیاسی - ‌اجتماعی رخ داده و همانطور که می‌دانیم شرایط قبل، حین و بعد از انتخابات در این تغییر تاثیرگذار بوده است. به نظر شما این اتفاق رخ داده است؟ معتقدم آرایش سیاسی کشور قبل از 24 خرداد به‌هم خورد و عملا با تغییر «هندسه سیاسی» که همیشه مبتنی بر اصولگرایی و اصلاح‌طلبی بود، فضایی سه بعدی ایجاد شد تا هر کسی بتواند در فضای سیاسی کشور تنفس کند که این «سه‌بعدی»شدن توانست تعداد زیادی از مردم را به اسم اعتدال و امید به زندگی در فعالیت‌های سیاسی وارد کند و مشارکت آنها را افزایش دهد. معتقدم اگر آن آرایش به‌هم نریخته بود ما شاهد شکل‌گیری دولت یازدهم نبودیم. جریان‌های سیاسی موجود در کشور چه اصولگرایان و چه اصلاح‌طلبان که در گذشته با افول قدرت سیاسی مواجه شدند به دنبال بازسازی جریان‌های سیاسی خود، یارگیری و آماده‌شدن برای رقابت‌های مجلس دهم هستند. شاید بتوان گفت این فضا مقداری رقابت‌های سیاسی را شفاف‌تر کند و بعضی رفاقت‌های سیاسی تبدیل به رقابت سیاسی شود، یعنی کسانی که دست به دست هم دادند و حماسه سیاسی را آفریدند ممکن است دچار رقابت‌های سیاسی شوند و دو جناح باقیمانده سعی کنند خود را جا دهند تا بتوانند در انتخابات آینده حضور فعال‌تری داشته باشند. ‌آیا ایجاد و جاافتادن قطب سوم حزبی در کشور نیازمند پایگاه مردمی نیست؟ مگر بدنه حامیان دولت یازدهم، عمدتا اصلاح‌طلبان نیستند؟ این «جریان سوم» را از کجا آورده‌اید؟ بله، این درست است که جایگاه مردمی دو جناح سیاسی در کشور دارای اهمیت خاصی است و مردم سوالات زیادی هم از اصولگرایان و هم از اصلاح‌طلبان در ذهن خود دارند و کسانی که با رای مردم به ریاست‌جمهوری رسیدند متاسفانه هنوز پاسخ درستی به مردم درخصوص عملکردشان نداده‌اند و بیشتر مقصر قلمدادکردن دیگران و فرافکنی مدنظرشان بوده است. به نظر می‌رسد شرایط جدید و هندسه سیاسی کشور شاهد تولد جریان قدرتمند جدیدی باشد که با اصولگرایان و اصلاح‌طلبان رقابت خواهد کرد و بعد سوم سیاسی کشور خواهد بود. ‌تکلیف جریان‌ تندرو و افراطی که پر سر و صداست، به هنگام شکل‌گیری فضای جدید مورد اشاره شما، چیست؟ جریان اصولگرایی بر مبنای همان اصولی که شکل گرفته، سعی کرده خود را در صحنه سیاسی کشور حفظ کند اما نفوذی‌ها و منحرفانی که در این جریان ورود پیدا کرده بودند، عملا دارند از صحنه خارج می‌شوند و وضعیت جدیدی به خود می‌گیرند. شاید در درون جریان اصولگرایی یک نوع تصفیه عناصری که با شعار اصولگرایی ولی برای وصول به قدرت وارد شده بودند، در حال شکل‌گیری است و به نظر می‌رسد خلوص این جریان در آینده بیشتر خواهد بود. در انتخابات مجلس، مردم تصمیم‌گیرنده هستند، اگر حامیان دولت فعلی بتوانند همراه با دولت، یک جبهه مردمی خوبی از خود نشان دهند گرایش مردم به سمت رای دادن به این جریان خواهد بود و شاید در مجلس دهم ما اکثریتی نداشته باشیم یعنی هم اصولگرایان، هم اصلاح‌طلبان و هم اعتدالیون موقعیت برابری را با همدیگر در رقابت‌ها داشته باشند. ‌نقش دولت یازدهم در کمک به ایجاد قطب سوم حزبی در کشور چیست و دولت در به رسمیت شناختن این قطب جدید چه راهکارهایی باید داشته باشد؟ همانطور که در سوالات قبل اشاره داشتید، نمی‌توان منکر این قضیه شد که آقای روحانی با رای جریان اصلاح‌طلب، بخشی از مستقلین، کارگزاران و حمایت‌های آقایان هاشمی و خاتمی توانستند رای اکثریت را کسب کنند و رییس‌جمهور شوند، به این خاطر ایشان باید ترکیبی از این مجموعه را دنبال خود داشته باشند. دکتر روحانی نباید همانند محمد مرسی در مصر دچار اشتباه شود که با گرفتن رای جناح‌های مختلف، دولت یک‌جانبه‌گرا تشکیل داد و فقط اخوانی‌ها را سر کار آورد و این باعث شد که سقوط کند. روحانی نباید این فرصت طلایی را از دست دهد و سعی کند دولتی ائتلافی تشکیل دهد. «بعد» و «قطب» سوم سیاسی که در کشور در حال شکل‌گیری است، جدا از جریان اصلاح‌طلبی و اصولگرایی است. این جریان قدرتمند است، سابقه و پیشینه هم دارد و با تشکیل دولت یازدهم موقعیت بهتری در انتخابات خواهد داشت. دکتر روحانی و به خصوص جریان اصلاح‌طلبی باید آستانه تحمل و نقدپذیری خود را بالا ببرند و پاسخ به نقد را دنبال کنند چرا که در غیر این صورت فشارها خود را تبدیل به اقداماتی می‌کند که به ضرر دولت و مردم خواهد بود. فضای سیاسی موجود در کشور باید باز شود تا همه جریان‌های سیاسی احساس کنند که می‌توانند در چنین فضایی نفس بکشند که با شرایط موجود دکتر روحانی می‌تواند این کار را انجام دهد و نباید چنین فرصتی را از دست دهد. اگر این کار به درستی انجام شود، اقدامات و اظهارات تندروها و افراطیون تاثیری بر نظر مردم نخواهد داشت. ‌جریان اصولگرایی بعد از شکستی که در انتخابات ریاست‌جمهوری خوردند، باید بر چه اصولی حرکت کنند؟ جریان اصولگرایی برای رسیدن به قدرت سیاسی پنج شرط دارد: اول رهبری جریان اصولگرایی است. به‌عنوان یک جناح سیاسی باید یک رهبری داشته باشد تا همه را زیر چتر خود نگه دارد. نکته بعد تشکیلات منسجم و کارآمد سیاسی برای حضور در صحنه سیاسی کشور است. بدون تشکیلات نمی‌توان در یک رقابت سنگین سیاسی شرکت کرد. وحدت کلمه و رسیدن به اهداف و آرمان‌ها نیز از نکاتی است که این جریان باید مدنظر داشته باشد. باید بازسازی و بازنگری در جریان اصولگرا صورت بگیرد و عوامل نفوذی و فرصت‌طلب را خارج کرد و با یک نگاه حداکثری جلو بروند. بالاخره جریان اصولگرایی در رقابت‌های سیاسی آینده باید تکلیف خود را با جایگاهش در بین مردم مشخص کند، اگر نتواند پایگاه مردمی خود را توسعه و گسترش دهد تشکیل حزبی خواهد داد که در کشور ما فراوان است. جریان اصولگرایی‌باید در مسیر ایجاد پایگاه مردمی و ساختار سیاسی جبهه مشترک و متشکل از شخصیت‌ها و احزاب شکل بگیرد تا بتواند در رابطه با این موضوع حرکتی جدی انجام دهد. کشور سه‌قطبی شده است ولی این قطب سوم باید به رسمیت شناخته شود و جایگاه آن در تقسیم قدرت تعریف شود که در این صورت هم رقابت‌ها بهتر خواهد شد و با سه بعدی شدن فضای کشور همه می‌توانند در فعالیت‌های سیاسی باشند بدون اجبار برای حضور در جریان اصولگرایی و اصلاح‌طلبی. ‌به نظر می‌رسد با وجود دو گرایش غالب در کشور، تمایلی به ظهور جریان‌های جدید در صحنه سیاسی وجود ندارد چرا که عمده آنها بی‌شناسنامه هستند. شاید پیمان نانوشته‌ای بین اصولگرایان و اصلاح‌طلبان باشد که معتقدند جز خودشان جریانی نباید در صحنه سیاسی کشور ورود پیدا کند. بد نیست که فضا را برای ظهور ورود جریان‌های سیاسی جدید باز کنند و این امر باعث تقویت نظام و پایه‌های جمهوری اسلامی خواهد شد. بزرگان اصولگرا و اصلاح‌طلب باید بنشینند پیمان نانوشته را بشکنند و اجازه فعال‌شدن جریان سوم درون انقلاب را به رسمیت بشناسند. دولت جدید ابتدا وعده‌هایی درخصوص مساله احزاب و تشکل‌های سیاسی داد. به‌نظر من شکل‌گیری اراده سیاسی در کشور و تصمیم‌سازی برای تصمیم‌گیری مسوولان نیازمند نشست و برخاست با افراد سیاسی کشور است. احزاب نباید صرفا برای اینکه نشان دهیم دموکراسی داریم، زینت مجالس باشند. دبیران کل احزاب سیاسی کشور چه اصولگرایان و چه اصلاح‌طلبان که جایگاه مطلوبی دارند، باید مورد مشورت رییس‌جمهور قرار بگیرند و از دیدگاه‌های آنها در مسیر حرکت سیاسی کشور استفاده کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.