|

«شکلک» گذشته و امروز ما

امین تارخ

جهان نمایشی «کیومرث مرادی» را همیشه می‌پسندم چون احساس می‌کنم کارگردانی فهمیده و حرفه‌ای است که به عمق نمایشنامه‌هایی که اجرا می‌کند آگاهی دارد و این آگاهی‌اش سبب می‌شود تا بتواند تماشاگر را وادار به تفکر به عمق نمایشنامه کند و این ویژگی بسیار مهمی برای یک کارگردان محسوب می‌شود. امتیاز اصلی او در نمایش اخیرش «شکلک»، متعلق به لحظاتی است که تماشاگر را به عمق مفاهیم موردنظر نویسنده اثر (نغمه ثمینی) می‌برد. این نمایشنامه دوره‌های مختلف تاریخی را روایت می‌کند و چرخشی در دو دوره مختلف دارد و این دقایق جذابی را برای تماشاگر می‌سازد. نمایش، جایی جذاب‌تر می‌شود که تماشاگر می‌تواند لحظات خودش را در لحظات شخصیت‌های نمایش پیدا کرده و با آنها همذات‌پنداری کند، مسایل گذشته و حال را ببیند و متوجه شود که شاید در رویا، یا حتی در واقعیت این شخصیت‌ها را دیده و می‌شناسد و با آنها آشناست. اینکه تماشاگر، متوجه شود که «عالیه» و «حسن شکلک» این نمایش را که ظاهرا متعلق به دهه‌های قبل هستند، می‌شناسد و هنوز هم در کنار خودش و در بین اطرافیانش می‌بیندشان، با آنها زندگی می‌کند و معاشرت دارد، اتفاقی است که این تئاتر را از سایر تئاترهایی که زمینه‌های تاریخی دارند، متمایز می‌کند. آدم‌هایی که ‌گیر می‌کنند اما متحول نمی‌شوند و انگار از همان سال‌های دور، از دل تاریخ آمده‌اند و ذره‌ای هم تغییر نکرده‌اند و از نسلی به نسل دیگر منتقل شده‌اند و هرگز رجعتی عمیق و واقعی به درون خودشان ندارند. به‌همین دلیل، شخصیت‌هایی که در «شکلک» می‌بینیم، افرادی هستند که هنوز هم زنده‌اند. واقعا در کنار ما زندگی می‌کنند و اینطور نیست که ما فقط خوابشان را ببینیم این‌ها آدم‌هایی هستند که با گذر سالیان، وجبی هم از جایشان تکان نخورده‌اند و در بزنگاه‌های تاریخی مثل 28 مرداد آسیب دیده‌اند؛ آسیب دیده‌اند چون همیشه پیرو و نوچه بوده‌اند و خودشان اندکی به چرایی رفتارهایشان نیندیشیده‌اند. در یک بی‌فضایی و بی‌فرهنگی و بی‌دانشی مطلق فقط روزگار گذرانده‌اند. متن این نمایش به قلم «نغمه ثمینی» واقعا متنی چندلایه و عمیق است که می‌توان ساعت‌ها درباره‌اش نوشت. البته که بازیگران این نمایش به‌خصوص «پانته‌آ بهرام» در همراه‌شدن تماشاگر و تامل او سهم بزرگی دارند. همین‌طور «امیر جعفری» با پختگی‌اش در ایفای نقش یک نوچه، بیننده را در لحظه‌های مختلف نمایش به فکر وادار می‌کند. او به‌خوبی فرازونشیب «حسن شکلک» را در مقابل دیدگان تماشاگران به نمایش می‌گذارد. «شکلک» به ما می‌آموزد که به وضعیت امروزمان دقیق‌تر بیندیشیم و ریشه اشتباهات تاریخی را نه‌فقط در سیاستمداران، که در خودمان نیز جست‌وجو کنیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.