|

این ‌روزها با زن‌های ایران هم‌هوا شوید

جمیله دارالشفایی

روزگار کمدی است. برای هر کاری که قصد دارد بخنداند، اولویت هست؛ اولویت بودجه، سالن، تصویب، پخش. سالن‌های نمایش شهر پر است از طنزهای ایرانی و خارجی. «نیل سایمون» با شوخی‌های آمریکایی‌اش که به نظر من ربطی به فضای زندگی ما ندارد، محبوب کارگردان‌هاست. اما «افسانه ماهیان» هنوز مشتاق همکاری با نمایشنامه‌نویسان وطنی است، او بعد از دوهمکاری با «نغمه ثمینی» این بار رفته سراغ مهین صدری با نمایشنامه «هم‌هوایی»، که یادآور روزهایی از زندگی همه ماست که نمی‌خنداندمان، اشکمان را درمی‌آورد و شاید لبخندی تلخ از سر حسرت، از سر ای‌کاش، که روزها برگردد به عقب و عقب‌تر. نمایشی یک‌ساعت‌و‌نیمه در سالن غیراستاندارد حافظ، که طراحی صحنه‌ای درخور، کاستی‌های سن را پوشانده. دو، سه‌سالی است که بعضی گروه‌های تئاتری تجربه‌های قابل تامل و جسورانه‌ای در ارایه فضای مستند داشته‌اند. اما جوان‌ها گاهی زخم‌های زندگی خودشان را آن‌چنان ریختند روی داریه که تابو بشکند و بزرگان بپذیرند زندگیشان بشود دستمایه اثری نمایشی. نمایش «ویران» نوشته محمد منعم به کارگردانی «یوسف با پیری» اولین تجربه و از مثال‌های نسبتا موفق و شجاعانه در این‌گونه است. در مستند «هم‌هوایی» نوشته مهین صدری هم، زن‌های مشهور، سیاه‌پوش و عزادار، از فراموشکاری جمعی مخاطبان می‌گویند؛ انگار رو به جامعه‌ای که تنهاشان گذاشت و از یادشان برد. و خواست که بیشتر به هیچی و پوچی بخندد تا به حال آنها و آن‌روزهای خودش، دست کم بگرید. او پیش از این «هم‌طناب» را نوشت و اجرا کرد که مستندی بود درباره تقصیر جمعی برای مرگ یک کوهنورد جوان. زن‌های «هم‌هوایی» هم سرنوشتی مرگ‌بار دارند. یکی می‌میرد، یکی عزیز از دست می‌دهد و آن‌یکی باعث و بانی اصلی یک مرگ است. یکی قهرمان است و خط قرمزهای بسیار در حول‌وحوشش، یکی منفور و آن‌دیگری فراموش‌شده. افسانه ماهیان با انتخاب و اجرای این متن، زنانه‌ای تمام‌عیار جلوی چشم شما می‌گذارد، بدون آنکه مردی مقصر باشد، انگشت اشاره زن‌ها به سویش باشد، خائن باشد. نگاه منصفانه به مرد در نمایشی زنانه آن ویژگی‌ای است که کمتر در آثار اینچنینی تجربه کرده‌ایم. و... . تئاتر است و بازیگرهاش. مخاطبان این ‌سال‌های تئاتر در «هم‌هوایی» با بازی متفاوتی از الهام کردا مواجه خواهند شد که شایسته تحسین ویژه است. ستاره اسکندری هم بعد از سال‌ها، دوباره در تئاتر، شما را یاد بازی‌ پرسروصدایش در دندون‌طلا می‌اندازد. در «هم‌هوایی» با زن‌های آسیب‌دیده از جنگ، عشق، طبیعت و ... هم‌هوا شوید. زن‌هایی از سه‌نسل.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.