|

برکناری مبهم «بندر»

شرق: پادشاه عربستان طی حکمی بندر بن‌سلطان، رییس سازمان اطلاعات این کشور را برکنار کرد. این برکناری غیرمنتظره از دیروز که منتشر شد گمانه‌زنی‌های زیادی در رسانه‌های جهانی به‌دنبال داشته است. این حکم، گرچه در ظاهر حکمی معمول و از اختیارات پادشاه عربستان محسوب می‌شود، ولی به نظر می‌رسد نکته‌ای در پشت‌پرده داشته است. به گزارش شبکه العالم، ملک‌عبدالله بن‌عبدالعزیز پادشاه عربستان، بندر بن‌سلطان را «بنا به درخواست خود او» از ریاست سازمان اطلاعات عربستان برکنار کرده است. «یوسف ادریسی» کسی است که جای او را گرفت. بندر که پیش‌تر به مدت 22سال سفیر عربستان در آمریکا بود، مسوولیت ویژه‌ای در هدایت امور راهبردی و اطلاعاتی عربستان در منطقه داشت. برخی کارشناسان معتقدند برکناری او به نگرش او نسبت به آمریکا مرتبط است. اکتبر سال گذشته بن‌سلطان از قصد ریاض برای دورشدن از آمریکا در زمینه سیاست خارجی خبر داد. به گزارش بی‌بی‌سی، امیر بندر بن‌سلطان در جلسه‌ای از نگرانی‌های عربستان درباره سیاست آمریکا در قبال سوریه و ایران با دیپلمات‌های اروپایی حرف زده بود. او آمریکا را در حل جنگ داخلی در سوریه و مناقشه اسراییل و فلسطین «ناتوان» توصیف کرده بود. همچنین بندر ابراز نارضایتی کرده بود که «واشنگتن و تهران به یکدیگر نزدیک می‌شوند.» از او نقل شده بود که عربستان دیگر نمی‌خواهد «وابسته باشد.» عربستان‌سعودی از زمان تاسیس در سال ۱۹۳۲ میلادی تاکنون متحد آمریکا بوده است. در ماه‌های گذشته ناخشنودی از سیاست آمریکا در قبال ایران و سوریه در لحن برخی از چهره‌های پرنفوذ سعودی آشکار بوده است. از سوی دیگر برخی تحلیلگران معتقدند بندر احتمالا به‌دلیل عدم رضایت آمریکا از موضع عربستان در قبال بحران سوریه و حمایت این کشور از گروه‌های افراطی کنار گذاشته شده اما یک دیپلمات عربستانی پیشتر به آسوشیتدپرس گفته بود که بندر بدون تایید پادشاه عربستان هیچ تصمیمی نمی‌گیرد. بندر بن‌سلطان که برای کمتر از دوسال رییس سازمان اطلاعاتی سعودی بود، به حمایت از شورشیان در سوریه و موضع سرسخت در قبال ایران گرایش داشت. مسوولیت او به‌عنوان رییس سازمان اطلاعاتی عربستان شامل اجرای سیاست سعودی در منطقه شام نیز بود. حمایت از شورشیان سوریه که در پی براندازی بشار اسد هستند نیز از جمله این سیاست‌ها بوده است. مقام‌های امنیتی عربستان پیشتر گفته بودند که بندر بن‌سلطان پس از گذشت دوماه در خارج از این کشور برای عمل جراحی به عربستان بازخواهد گشت تا پست خود به‌عنوان رییس دستگاه امنیتی و همچنین مسوولیت پرونده سوریه را دوباره تحویل بگیرد. تحلیلگران عربستانی می‌گویند تصمیم به برکناری او به اوضاع جسمانی‌اش مرتبط بوده است. روزنامه «رای‌الیوم» به نقل از منابع نزدیک به مقامات عربستانی گزارش داد: بندر بن‌سلطان از اینکه دو پرونده سوریه و ایران از او گرفته شده و به محمد بن‌نایف، پسر عمویش و وزیر کشور داده شده، ناخرسند بود و همین دلیل، او را واداشت تا عربستان را ترک کند و از آن زمان به بعد دیگر به این کشور باز نگردد. رای‌الیوم در ادامه نوشت: روابط میان پادشاه عربستان با بندر بن‌سلطان خوب نبود و پس از اینکه ترکی الفیصل، رییس دستگاه اطلاعات پیشین عربستان از منصبش برکنار شد بندر بن‌سلطان بنا به سفارش آمریکا به عربستان بازگشت تا ریاست منصب دستگاه اطلاعات را برعهده بگیرد. روزنامه الاخبار لبنان هم در گزارشی نوشت: برکناری بندر بن‌سلطان خود نشانگر این است که درگیری‌های شدیدی میان جناح‌ها در عربستان رخ خواهد داد و ما در مقابل آینده‌ای بسیار مبهم و احتمالا خونین در این کشور هستیم. ------------------------ بندر بن‌سلطان بن‌عبدالعزیز آل‌سعود در ماه مارس سال 1949 متولد شد. او بین سال‌های 1983 تا 2005 به‌عنوان سفیر عربستان در آمریکا فعالیت می‌کرد، شاید بتوان گفت هیچ سفیر عرب یا شاید هیچ سفیری تا به حال به اندازه شاهزاده بندر وابسته به واشنگتن نبوده است. بندر به مدت 23سال سفیر عربستان‌سعودی در آمریکا بود و در این مدت ارتباطات گسترده‌ای را با نومحافظه‌کاران آمریکایی و لابی‌های صهیونیستی در این کشور برقرار کرده است. این شاهزاده سعودی که در سال 2011 همزمان با اوج‌گیری بهارعربی و پس از غیبتی چندساله از صحنه قدرت در عربستان به‌عنوان رییس اطلاعات عربستان به جای شاهزاده مقرن بن‌عبدالعزیز منصوب شد، این پست با حفظ سمت قبلی بندر به‌عنوان دبیر شورای امنیت ملی عربستان به وی اعطا شد. در آگوست سال 2009 روزنامه فایننشال‌تایمز انگلیس در گزارشی از تلاش امیر بندر بن‌سلطان برای کودتا در عربستان‌سعودی خبر داد. یوسف بن‌علی الادریسی، رییس جدید دستگاه اطلاعات عربستان شخصیتی «ناشناخته» در محافل سیاسی عربستان محسوب می‌شود و در طول 38سال گذشته، وی نخستین کسی است که جزو خانواده سلطنتی حاکم در عربستان نیست و توانسته چنین سمتی را برعهده بگیرد. در همین راستا گزارش‌های رسانه‌ای حاکی از این است که دودستگی‌ها و شکاف‌های شدیدی در خاندان حاکم آل‌سعود رخ داده و پس از مرگ پادشاه، به‌دلیل اختلافات پیرامون تعیین جانشین برای او فاجعه حتمی در عربستان رخ خواهد داد. اولین حضور یوسف بن‌علی الادریسی در محافل عربستان به سال 2013 و زمانی که ملک عبدالله بن‌عبدالعزیز، پادشاه عربستان طی مراسمی سمت وی را به معاون رییس دستگاه اطلاعات ارتقا داد بازمی‌گردد. در آن سال ادریسی در سه‌مراسم با حضور پادشاه عربستان ظاهر شد که در این مراسم‌ها مناصب الادریسی به سرتیپ اول و پس از آن به معاون رییس دستگاه اطلاعاتی و اخیرا به‌عنوان رییس دستگاه اطلاعات ارتقا داده شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.