|

غبار چالش‌های گذشته بر چشم‌انداز آینده

ترجمه: نیلوفر مهتدی

مدت کوتاهی پس از گفت‌وگوی تلفنی «حسن روحانی» رییس‌جمهوری ایران با «باراک اوباما» همتای آمریکایی‌اش، سخن از عبور از تاریخ پر از مشکل دو طرف به میان آمد، ولی با وجود مذاکرات هسته‌ای که میان نمایندگان دو کشور صورت گرفت، گذشته تاریخی بار دیگر به سطح می‌آید. کاخ‌سفید اعلام کرد به دلیل نقش «حمید ابوطالبی» در جریان گروگانگیری در سال 1979، به نماینده انتخاب‌شده ایران برای سازمان‌ملل ویزا نخواهد داد. به گفته خود ابوطالبی، او تنها به‌عنوان مترجم در میان دانشجویان انقلابی بوده است ولی نقش او در این جریان باعث مخالفت نمایندگان کنگره و سنا شد که در نهایت به تصویب لایحه‌ای برای ممانعت از ورود ابوطالبی به آمریکا منجر شد. با وجود این «جی کارنی» سخنگوی کاخ‌سفید اعلام کرده انتظار نمی‌رود که این تصمیم به مذاکرات هسته‌ای با ایران صدمه بزند. هیجان ایجادشده با محور انتخاب ابوطالبی به‌عنوان سفیر ایران در سازمان‌ملل، نشانگر این امر است که «تاریخ» همچنان بر روابط دو کشور سایه افکنده است. ایرانی‌ها هنوز از نقش آمریکا در کودتای 1953 علیه مصدق و حمایت واشنگتن از صدام حسین (در جنگ ایران و عراق) احساس خشم می‌کنند. دیدگاه آمریکایی‌ها نسبت به ایران نیز همچنان بر گروگانگیری 444 روزه 52 دیپلمات آمریکایی متمرکز است. یکی از سیاستمدارانی که از انتخاب ابوطالبی دفاع کرد، رییس‌جمهوری سابق آمریکا «جیمی کارتر» است که شانسش برای انتخابات مجدد به سمت ریاست‌جمهوری با گروگانگیری نابود شد. او گفت: «آنها در آن زمان دانشجو بودند و فکر می‌کنم اکنون رشد کرده‌اند. فکر می‌کنم این امر که ایالات‌متحده جلو فرد برگزیده ایران را (برای سازمان‌ملل) بگیرد نامناسب است.» دیپلمات‌های غربی در تهران نسبت به این امر که چرا آقای روحانی تاثیرات انتخاب فردی را که در تسخیر سفارت آمریکا حضور داشته، دست‌کم گرفته است مردند، حتی اگر این حضور خیلی ناچیز بوده باشد. این دیپلمات‌ها معتقدند عقب‌نشینی از این انتخاب برای رییس‌جمهوری ایران دشوار خواهد بود. به گفته«جان لیمرت» دیپلمات سابق آمریکا که یکی از گروگان‌ها بود، انتخاب آقای ابوطالبی تاثیر کمی خواهد گذاشت. «حتی اگر او به نیویورک بیاید او به‌عنوان سخنگوی دولت ایران بی‌فایده خواهد بود... » به گفته «سوزان مالونی» کارشناس ایران در موسسه «بروکینگز» در واشنگتن بحران گروگانگیری سمبول تمام بی‌اعتمادی‌ها نسبت به ایران تلقی می‌شود. این در حالی است که ایران در نظری کاملا متناقض با دیدگاه آمریکا، امیدوار است ابوطالبی به‌عنوان یکی از مشاوران ارشد آقای روحانی مانند پلی روی تفاوت‌های بین تهران - واشنگتن در زمان حساس کنونی عمل کند. تحلیلگران ایرانی می‌گویند عملکرد کنگره باعث افزایش مخالفت‌های جناح محافظه‌کار ایران می‌شود و دارای تاثیر منفی بر مذاکرات هسته‌ای است. چالش بر سر انتخاب ابوطالبی در حالی است که مذاکرات هسته‌ای به مرحله‌ای حساس رسیده است و در آخرین دیدار در وین، مقامات آمریکایی و ایرانی از تلاش برای تدوین پیش‌نویس توافق دایمی در ماه می ‌سخن گفتند. اگرچه شکاف قابل‌توجهی بین ایران و شش قدرت جهان درباره میزان غنی‌سازی وجود دارد مقامات نسبت به دستیابی به توافق دایمی پیش از 20 جولای خوش‌بین هستند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.