|

عصر کودتای نظامی تمام شده

ترجمه: سامان سلیمانی

«این برخلاف مفهوم اتحاد ملی است، چون شرط اصلی در مفهوم اتحاد عراق این است که همه شهروندان از نظر حقوق و مسوولیت باهم برابرند و به همین دلیل حق هر فرد عراقی‌ است که بخواهد رییس‌جمهور یا نخست‌وزیر شود، اگر واجد شرایط پذیرش این دو مسوولیت باشد جداکردن کسی از این یا آن پست به بهانه کردبودن، تفکیکی نژادپرستانه است و با مفهوم اتحاد ملی سازگاری ندارد و حامل روحیه نژادپرستانه‌ و علیه کرد است. من می‌خواهم بگویم تصدی پست‌های مهم از طرف یک کرد در سرزمین عربی امر جدیدی نیست، این را مدنظر داشته باشیم که چندین نفر از روسای‌جمهور سوریه از میان کردها بوده‌اند و به علت کردبودنشان مورد مخالفت قرار نگرفته‌اند، بلکه مخالفتی نیز اگر بوده، با رفتار یا شیوه حکمرانی و مواضع آنها بوده است، مخالفت بر اساس نژاد، ابداعی جدید است که همزمان با ظهور عفلقیت در جهان عرب به وجود آمد، عفلقیت همچون ویروسی، چنان که من نامگذاری می‌کنم، مجموعه‌ای تفکر شووینیستی مخالف و تفرقه‌انداز اتحاد ملی و ضد اصول دموکراسی را با خود وارد ادبیات و فضای سیاسی کرد». «می‌بینیم که در کشورهای مترقی کسانی که شناسنامه یک کشور را می‌گیرند، حق این را نیز دارند که بالاترین پست‌های کلیدی بر عهده بگیرند، بدون مخالفتی با نژادشان، پس چرا در عراق حق همگان نباشد که پست‌های بالا را بگیرند اگر واجد شرایط باشند. باید زمانی با آنها مخالفت شود که رهبر از طریق کودتای نظامی و با زور تانک و تغییر سیستم حکومتی بدون خواست ملت به قدرت برسد، اما زمانی که رهبر از طرف اکثریت پارلمان انتخاب شود، این حق را دارد همان‌گونه که هست، باشد.» رییس‌جمهور طالبانی معتقد است عصر کودتای نظامی در عراق به پایان رسیده و می‌گوید: «من معتقدم عصر کودتای نظامی که با زور اسلحه و خون، رهبر را تعیین کند، تمام شده است، معتقدم اقتضائات این عصر دیگر کودتای نظامی را قبول نمی‌کند، نمی‌گویم احتمال وقوع کودتا در کشورهای عقب‌افتاده وجود ندارد یا تعدادی افسر نظامی این فکر را در ذهنشان پرورش نمی‌دهند تا دیکتاتوری را از راه کودتا به قدرت برسانند، اما می‌گویم عصر کودتای نظامی به پایان رسیده است، متاسفانه باید بگویم کودتای نظامی در عراق از طرف یک افسر کرد آغاز شد که فریق بکر صدقی بود و معاون رییس ستاد ارتش در سال‌های دهه 30 میلادی بود» که به درخواست رهبران مترقی عرب عراق وقعی ننهاد، رهبرانی چون جعفر ابوالتمن و کامل چادرچی که معتقد بودند وقوع این انقلاب، شروع شومی برای عراق خواهد بود، اما دوران جهانی‌شدن انقلابات نظامی را نمی‌پذیرد. رهبر عراق اصل اساسی مشارکت همگانی در هرم قدرت در عراق را تکرار می‌کند و توضیح می‌دهد و می‌گوید: «ما می‌خواهیم بازتاب اراده تمام مردم عراق باشیم، در دوران حاکمیت نظام پادشاهی به وجود مردم کرد اقرار شده بود، دو ستاره‌ای که در زمان پادشاهی در پرچم عراق وجود داشت، نشانه‌ای برای هر دو ملت کرد و عرب بود، در طول حاکمیت آنها نیز کردها پست‌های مهم و کلیدی دولت را در دست داشتند، همچون نخست‌وزیر و وزیر دفاع یا رییس ستاد مشترک ارتش، حتی انقلاب ١٤جولای ١٩٥٨ حاوی ماده‌ششم بود که می‌گوید کرد و عرب در عراق شریک هستند و عنوان جمهوری عرب و کرد برای عراق انتخاب شده بود، نشنیده‌ایم که عراق جمهوری کاملا عربی بوده باشد جدا از اعراب نژادپرست که کشور را با نقشه‌هایشان نابود کرده‌اند، در قانون اساسی عراق نیز این مشارکت قید شده و ماده مشارکت عرب و کرد در متن اساسنامه کنگره ملی عراق دیده شده است که میهن‌پرستان دموکرات و حزب استقلال ملی عرب و جبهه ملی را شامل می‌شد، این قسمت نقطه مشترک میان همه عراقی‌ها بود قبل از اینکه تفکر شووینیستی و عفلقی رشد کند، بنابراین و با تکیه بر اساس مشارکت، کرد نیز حق دارد این یا آن مقام را کسب کند.» در یک مراسم‌ جناب طالبانی از پیشمرگه‌های قدیم که تعدادی از آنها همراه وی در کوهستان‌ها جنگیده بودند استقبال کرد و در میانه استراحت کوتاهی که داده شده بود یکی از پیشمرگه‌ها به‌نام «محمد حزب» برای عرض سلام جلو آمد و در حالی که اسلحه‌ای نسبتا قدیمی در دست داشت، طالبانی با شوخی به او گفت: «من از تو دلخورم، چرا تفنگ برنوای که به تو هدیه داده بودم را فروختی؟»، محمد حزب نیز که قدبلند و لاغر و دارای سبیل سفیدی بود در جواب بدون اینکه دستپاچه شود یا خود را ببازد، گفت: «مام جلال آن اتفاق مربوط به سال‌های خیلی قبل است، تا این لحظه نیز اسلحه را برای دفاع از قیام زمین نگذاشته‌ام، ثانیا تو الان رهبر عراق هستی و همچون سال‌هایی که در کوه بودیم، کسی برایمان مشکلی درست نمی‌کند و جهان رو به صلح می‌رود.» برای همین همگی با مام‌جلال خندیدیم و مام‌جلال برایمان توضیح داد و گفت: «ایشان از جنگاورانی است که با من همراه بوده است و هیچ‌گاه از انتقاد به دیگران حتی به من، تردید به خود راه نداده است»، بعد محمد حزب سر مام‌جلال را بوسید همچون فرزند طایفه‌ای که سر شیخ را می‌بوسد و کنارش نشست. مساله‌ای که توجه ما را به خود جلب کرد این بود که طالبانی تاکنون نیز رفقای مبارزه مسلحانه و کوه را با اسامی‌ آنها به یاد دارد و هیچ‌کدام را فراموش نکرده است، همچنان اعضای حزبش را نیز که همراه او مبارزه کرده‌اند به یاد دارد. این مراسمی بود که طالبانی ناهار را با رفقای قدیمی خود سرو کرد و بعد از اینکه چای را نوشیدند به اتاق همایش‌ها در قشلاق دوکان رفتند، چون مام‌جلال از جلسه خسته نمی‌شود و میان یک جلسه و جلسه دیگری از گروه یا میهمانی نیز استقبال می‌کند، حتی افراد نزدیک به ایشان می‌گویند: «اگر مام‌جلال از یک جلسه خسته شود خواستار برگزاری جلسه بعدی می‌شود تا استراحت کند.»
ادامه دارد...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.