|

شبکه فاضلاب فرسوده اصفهان را تهدید می‌کند

یک‌سوم شبکه فاضلاب نیازمند بازسازی

سمیه قنبری

در سال‌های اخیر، فرسودگی شبکه فاضلاب و ریزش گاه به گاه خیابان‌های شهر علاوه بر آلودگی هوا و خشکسالی به بحران‌هایی که شهروندان اصفهانی با آن دست به گریبانند، اضافه شده است؛ بحرانی که وسعت خسارت جانی و مالی که به سبب ریزش بخشی از خیابان‌های شهر به وجود می‌آید، اگر بیشتر از خشکسالی و آلودگی هوا نباشد، به طور حتم کمتر از آن نیست. نیمه‌شب 15 فروردین 91، صدای مهیب ریزش بخشی از خیابان میر، خواب آرام ساکنان منطقه را آشفته کرد. عامل ریزش و نشست زمین، ‌فرسودگی شبکه فاضلاب بود. شبکه‌ای که بیش از 50 سال از عمر آن می‌گذرد و این روزها سبب شده تا دیگر شهروندان اصفهانی نتوانند با اطمینان بر زمین زیر پایشان قدم بگذارند؛ هر چند به گفته هاشم امینی، مدیر عامل شرکت آب‌وفاضلاب استان اصفهان حادثه سال 91 زنگ خطر جدی برای اصفهان بود، دو سال بعد، درست در 15 فروردین 93 دوباره بخشی از خیابان میر به دلیل فرسودگی شبکه فاضلاب فروریخت. علی یکی از ساکنان خیابان میر می‌گوید: «احتمالا با داشتن شبکه فرسوده فاضلاب و ریزش مداوم خیابان، طی چند سال آینده آمار مرگ و میر در اصفهان به دلیل نشست شبکه فاضلاب از آمار مرگ‌ومیر ناشی از سرطان و تصادف بیشتر می‌شود.» بهارلو که حدود30 سال ساکن خیابان میر است، می‌گوید: «فروردین‌ماه همیشه چشم انتظار بارش‌های بهاری بودیم اما با وضعیت شبکه فاضلاب هر بار که باران شروع می‌شود این دل نگرانی را داریم که نکند دوباره خیابان فرو بریزد.» هرچند تاکنون ریزش‌های ناشی از فرسودگی شبکه فاضلاب در شهر تلفات جانی نداشته اما نباید این نکته را از نظر دور داشت که اگر هر دو ریزش در خیابان میر بنا به گفته مسوولان شرکت آب‌وفاضلاب در ساعات پر تردد اتفاق افتاده بود، می‌توانست به بحران انسانی جدی برای شهر بدل شود؛ بحرانی که این روزها یکی از نگرانی‌های جدی مسوولان استان است. مجتبی قبادیان، معاون بهره‌برداری شرکت آب‌وفاضلاب استان اصفهان می‌گوید: «در حال حاضر یک سوم از سه هزار کیلومتر شبکه فاضلاب شهر اصفهان نیازمند ترمیم و بازسازی است.» قبادیان با اشاره به اینکه اصفهان در دهه 1340 جزو اولین شهرهایی است که سیستم فاضلاب در آن اجرا شده است، می‌گوید: عمر شبکه در برخی از نقاط شهر حدود 35 تا 40 سال است؛ یعنی سطح وسیعی از شهر دارای شبکه‌ای از سیستم جمع‌آوری فاضلاب است که عمر مفید آن حداقل 25 تا 30 سال است نه بیشتر. شبکه فرسوده‌ای که افزایش بارگذاری هیدرولیکی ناشی از افزایش بهره‌برداران سبب شده تا در نقاط مختلف به دلیل پوسیدگی لوله‌های فاضلاب دچار ریزش شود. قبادیان با تاکید بر این موضوع که تامین هزینه ترمیم و بازسازی شبکه فاضلاب از محل اعتبارات استانی امکان‌پذیر نیست، می‌گوید: طبق برآورد اولیه بیش از هزار‌میلیاردتومان اعتبار برای بازسازی و ترمیم شبکه فاضلاب اصفهان نیاز است؛ اعتباری که پس از اختصاص ردیف بودجه ملی در دور اول سفر رییس‌جمهور در دولت هشتم برای بازسازی شبکه فاضلاب قرار شد از طریق فاینانس و سرمایه‌گذاری خارجی تامین شود اما به دلیل وجود تحریم‌های بانکی تامین این اعتبار ممکن نشد. معاون بهره‌برداری شرکت آب‌وفاضلاب اصفهان با بیان اینکه از ابتدای سال‌جاری پیگیری‌ها برای تامین اعتبار از طریق سرمایه‌گذاری خارجی آغاز شده است، گفت: هم اکنون در حال برنامه‌ریزی برای آغاز عملیات اجرایی بازسازی و ترمیم شبکه با مشارکت شرکت‌های خارجی با استفاده از تکنولوژی‌های جدید هستیم. قبادیان با اشاره به وسعت فرسودگی شبکه می‌گوید: «شهرداری و شهروندان می‌توانند با جلوگیری از بارگذاری اضافه بر شبکه، مانع از بروز حوادث مشابه شوند. به‌طور مثال در زمان بارندگی حجم زیادی از آب باران که باید توسط شهرداری از سطح معابر جمع‌آوری شود، وارد شبکه فاضلاب می‌شود و همین افزایش بار با توجه به فرسودگی و خوردگی لوله‌ها سبب ریزش معابر و بروز حادثه می‌شود.» قبادیان با بیان اینکه به‌طور متوسط سالانه یک‌میلیاردتومان از محل اعتبارات دولتی برای ترمیم و بازسازی شبکه از سوی دولت هزینه شده است، می‌گوید: «حدود 50کیلومتر از شبکه فاضلاب در مناطقی از شهر مثل خیابان نظر شرقی، نظر غربی، چهارباغ خواجو و کمال اسماعیل بازسازی و تعویض شده است اما این میزان ترمیم در برابر حجمی از شبکه که باید اصلاح شود بسیار ناچیز است.» او با تاکید بر اینکه به‌طور یقین با این میزان اعتبار، امکان بازسازی شبکه در زمان کوتاه ممکن نیست، گفت: «مشارکت شهروندان در جلوگیری از بروز حوادث می‌تواند بسیار موثر باشد.» در برخی نقاط، زیرزمین ساختمان‌ها نیز تحت پوشش شبکه فاضلاب است که شهروندان می‌توانند با نصب شیر قطع و وصل در شرایط خاص مثل بارندگی با بستن شیر مانع ورود آب به شبکه شده و از واردآمدن خسارت به منازل خود جلوگیری کنند. همچنین شهروندان می‌توانند با نریختن مواد زاید و اضافی در فاضلاب، به این امر کمک کنند تا بتوان با شبکه موجود مناسب‌ترین خدمات ممکن را ارایه داد. رضا امینی، رییس شورای شهر اصفهان، نیز با انتقاد از اینکه وجود شبکه فاضلاب فرسوده باعث‌ شده تا فاضلاب به بدنه ساختمان‌های مسکونی آسیب رسانده و هرروز سبب بروز حادثه‌ای شود. امینی با بیان اینکه داشتن شبکه فاضلاب سالم حق طبیعی شهروندان است، گفت: شرکت آب‌وفاضلاب باید با دریافت مالیات از شهروندان در تامین این حق طبیعی اقدام کند؛ حقی که برای تامین آن شرکت آب‌وفاضلاب نیازمند دریافت مصوبه شورا درخصوص افزایش میزان آب‌نمای قبض‌هاست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.