تازههای نشر بیدگل
پرواز باشکوه طنز در خیال
پارسا ریاحی
بهتازگی دو عنوان جدید از مجموعه نمایشنامههای نشر بیدگل منتشر شده، همچنین دو کتاب دیگر این نشر هم تجدید چاپ شدهاند. «خدای دوزخ» سم شپارد و «هاروی» مری چیس دو نمایشنامه تازه این مجموعهاند و دو کتاب از وودیآلن هم آثاریاند که این روزها به چاپ چهارم رسیدهاند. در ادامه این چهار کتاب را معرفی میکنیم. علیه راستگرایی آمریکایی «خدای دوزخ» نوشته سم شپارد، پنجمین عنوان از نمایشنامههای آمریکایی نشر بیدگل است که با ترجمه وازریک درساهاکیان به فارسی منتشر شده است. خدای دوزخ، نمایشنامهای در سه پرده است و اولینبار در اکتبر 2004 به کارگردانی لوجیکوب و با حضور تیم راث و رندی کویید در نیویورک روی صحنه رفت و بعد در لندن و دیگر شهرهای اروپایی هم اجرا شد. سم شپارد نمایشنامهنویس، کارگردان تئاتر و سینما و بازیگر آمریکایی است که در سال 1943 متولد شد و فعالیت خود را در اوایل دهه 60 میلادی در تئاتری در نیویورک شروع کرد و در اواخر همان دهه در سینما حضور یافت. سم شپارد در سال 1979 جایزه پولیتزر را برای بهترین نمایشنامه سال، «کودک مدفون»، دریافت کرد. اما از فعالیتهای سینمایی شپارد، یکی هم
همکاری در نوشتن فیلمنامه زابریسکی پوینت برای میکلانجلوآنتونیونی بوده است. بهجز این، او اولین بازی سینماییاش را در فیلم رویای بهشت انجام داد و «مرحوم هنری ماس» هم از جمله موفقترین نمایشنامههایی بوده که خود او در آن به بازی پرداخته است. خدای دوزخ، نمایشنامهای در واکنش به سیاستهای دستراستی دولت آمریکا پس از وقایع 11 سپتامبر است و خود شپارد آن را «تودهنی بر فاشیسم حزب جمهوریخواه» نامیده است. خدای دوزخ/ سم شپارد/ ترجمه: وارزیک درساهاکیان/ چاپ اول: 1392/ قیمت: 5000 تومان بازگشت خنده به آمریکای جنگزده ششمین نمایشنامه آمریکایی نشر بیدگل، «هاروی» نوشته مری چیس است که توسط ثنا ولدخانی به فارسی ترجمه شده است. مری چیس، نمایشنامهنویس ایرلندیتبار آمریکایی است که در سال 1907 متولد شد. او همزمان با تحصیلش در دانشگاه به روزنامهنگاری پرداخت، همچنین داستانهای کوتاه و کتاب کودک هم نوشت. اما او با نوشتن نمایشنامه «هاروی» موفق شد جایزه پولیتزر نمایشنامهنویسی را در سال 1945 دریافت کند. مری چیس این نمایشنامه را با هدف بازگرداندن خنده به آمریکای زمان جنگ نوشت و اتفاقا از مشهورترین و پراجراترین
نمایشنامههای او بوده است. هاروی در سال 1944 در برادوی روی صحنه رفت و 1775 بار اجرا شد. اگرچه نمایشنامه هاروی در کشورهای مختلف و به دفعات اجرا شد، اما مری چیس چهرهای مهجورمانده است و در مقدمه فارسی کتاب هم در این مورد آمده است: «نمایشنامه هاروی و فیلمی که از آن ساخته شد در زمان خودش بسیار معروف بود اما جریانساز نشد و به یک اثر هنری خوب اما حاشیهای آمریکا تبدیل شد. این مساله نهتنها برای مری چیس، بلکه برای نمایشنامهنویسان دیگر این گروه قومی-نژادی در آمریکا شکل یکسانی به خود میگیرد. البته لازم به ذکر است که مری چیس شهرت خود را مدیون نمایشنامه هاروی است و بدون نوشتن این نمایشنامه بیشک این نویسنده چندان شناخته نمیشد». هاروی/ مری چیس/ ترجمه ثنا ولدخانی/ چاپ اول 1392/ قیمت:7500 تومان یادداشتهای یک پرخور مجموعهای از طنزهای وودی آلن در کتابی با نام «حالا بیحساب شدیم» با ترجمه نگار شاطریان بهتازگی به چاپ چهارم رسیده است. این کتاب شامل چند داستان کوتاه طنز از وودی آلن با این عناوین است: «فهرست لباسهای مترلینگ»، «نگاهی به جنایات سازمان یافته»، «خاطرات اشمید»، «فلسفه من»، «بله، اما آیا
ماشین بخار میتواند این کار را بکند؟»، «آگهیهای بهاری»، «افسانههای حسیدیک با تفسیرشان از دانشمند مشهور»، «نامههای گاسیج و واردبدیان»، «یادداشتهای یک پرخور»، «خاطرات دهه بیست»، «کنت دراکولا»، «چند گفتوگو با هلمهولتس»، «زنده باد وارگاس!» و «کشف و استفاده از لکه جوهر سرکاری». بنا به توضیح کتاب، وودی آلن در این مجموعه انتقام خود را از مسایل مهمی همچون چاقی، جرایم سازماندهیشده، تحصیلات بزرگسالان، لیستهای خشکشویی افراد مهم، انقلابیهای آمریکای لاتین و روانکاوی میگیرد. در بخشی از داستان «بله، اما آیا ماشین بخار میتواند این کار را بکند؟» میخوانیم: «مجلهای را ورق میزدم و منتظر یوزف کا. توله سگ پاکوتاهم بودم تا از جلسه چهلوپنج دقیقه تا یک ساعتیاش با روان درمانگر بیرون بیاید. او یک دامپزشک یونگی است که در ازای جلسهای پنجاه دلار، متهورانه در تلاش است به سگم بقبولاند که غبغبداشتن یک مشکل اجتماعی نیست...» حالا بیحساب شدیم/ وودی آلن/ ترجمه: نگار شاطریان/ چاپ چهارم: 1392/ قیمت: 7000 تومان دریغ از سرنوشت «عوارض جانبی1» کتاب دیگری از وودی آلن است که با ترجمه لادن نژادحسینی منتشر شده است.
کتاب «عوارض جانبی» در سال 1975 گردآوری شده است. در ابتدای ترجمه فارسی عوارض جانبی درباره این کتاب آمده: «همچون تمام طنزهای آلن که از ذهن ناهمگون و تفکرات نابغهوارش سرچشمه میگیرند، داستانهای عوارض جانبی هم تکههای گسستهای هستند که نظم خاص درونی خود را دارند و همه زاده نبوغی هستند که ذهن خواننده را به پرواز درمیآورد و جایی بین زمین و آسمان رها میکند. آنچه در مجموعه داستانهای وودی آلن آشکار است، نکات نغز و بیانهای به ظاهر بیربط و آیرونیک/وارونهای است که ذات طنز این نابغه کمدی را دربرمیگیرد؛ عباراتی که حتی اگر جزیی از فرهنگ مخاطب نباشند، فقط با جزییات حماقت گونه آلن، روح طنز و کنایه را در خواننده بیدار میکنند و لبخندش را میگشایند. شخصیتهای بهظاهر کودن ولی متفکر او همراه با صحنهسازیهای ماهرانه و هجوآمیزش، تجسمی خلاق را پیش چشمان خواننده به نمایش درمیآورند، تا آنجا که حتی اگر عبارات او آشنایی فرهنگی و عامیانه در زبان مخاطب نداشته باشد، نمایش طنزش را به گونهای بیبدیل در مقابله با منطق خواننده به اجرا میگذارد». عوارض جانبی1/ وودی آلن/ ترجمه: لادن نژادحسینی/ چاپ چهارم: 1392/ قیمت: 6000 تومان
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.