متن و خارج از متن
انتشارات نگاه اخیرا چند کتاب تازه منتشر کرده است. «70سنگ قبر» از یدالله رویایی، «30روز با نجف دریابندری» از مهدی مظفریساوجی و گفتوگوی محمدباقر رضایی با آلبرت کوچویی از جمله این کتابهاست که معرفی آنها در پی میآید. مرگ نیست که سر میرسد نشر نگاه چندی است که به تجدیدچاپ مجموعه آثار یدالله رویایی، شاعر مطرح معاصر، دست زده که تازهترین کتاب از این مجموعه، کتاب «هفتاد سنگقبر» است، کتابی که پیش از این نیز از طرف ناشران دیگری چاپ شده بود و اکنون چاپ تازه آن روی پیشخوان کتابفروشیهاست. رویایی در مقدمه هفتاد سنگقبر درباره شعرهای این مجموعه مینویسد: «این شعرها به من کمک کردند تا زنده بمانم. تمام آن سالها بهتدریج که روی کاغذ میآمدند ضربههای مهلک را مستهلک میکردند، با ضربههای محجوبی که بر سپیدهای خیره کاغذ میزدند و مرگ آنچنان روزمره شد که روزمرههای من از شعر خالی شد. هجوم مرگ، مرگ را ابتذال کرده بود و زندگی را انتظار. وقتی همه میمیرند انتظار طولانیتر میشود. انتظار طولانی خلاصه احتضار است که طول وحشت است یا که وحشت مرگ است که طول احتضار است؟ نمیدانستم. هنوز هم
نمیدانم... حالا فقط میدانم این مرگ نیست که سر میرسد، زندگی است که بهسر میرسد...». رویایی همچنین درباره ساختار شعرهای مجموعه هفتاد سنگقبر مینویسد: «در متن سنگها، عامل وحدتدهنده مفهومی به نام «مرگ» است. یعنی متنها یک نخ هدایتکننده دارند که در تکوینشان سهمی دارد. اما در «خارج از متن»ها مفاهیمی آمده است که ربطی به مرگ ندارند و سنگ قبر ترکیبی از این هردو است: متن سنگ و سرلوحه سنگ که متن نیست، ولی متن را با خود به گوشه میبرد. یعنی متن و «خارج از متن» بههم ریختهاند و حضور درهم مفاهیم، شعر را بیرون شعر میبرد و از بیرون شعر سهمی به شعر میرسد، میرساند. خواننده مدام بین فضای داخل شعر و فضایی که در خارج شعر جاری است آمد و شد دارد. خواندن شعر را در همین آمد و شد بین این دو فضا یاد میگیرد. یعنی فرم شعر قرائت تازهای از شعر را به خواننده تحمیل میکند. این شعرها فرمهایی گرفتهاند که فرم را پس میزند.» هفتاد سنگقبر/ یدالله رویایی/ قیمت: 18000تومان گفتوگویی ضبط نشده «یادداشتهای روزانه، 30روز با نجف دریابندری» حاصل نشست و برخاستهایی است که مهدی مظفریساوجی برای انجام گفتوگو با نجف
دریابندری با این مترجم کهنهکار داشته است. کتاب را میتوان به نوعی، حاشیه مصاحبهای بهشمار آورد که پیش از این با عنوان «گفتوگو با نجف دریابندری»، از طرف نشر مروارید چاپ شده بود؛ حاشیههایی که خود متنی مستقلند و همین مهدی مظفریساوجی را بر آن داشته که آنها را بنویسد و در کتابی مستقل منتشر کند که حاصلش کتاب حاضر است. مظفریساوجی در سرآغاز کتاب درباره نحوه شکلگیری این کتاب مینویسد: «این یادداشتها، در فاصله روزهایی که من در سال 1384 تا 1385 به دیدار آقای دریابندری میرفتم و ایشان بههردلیلی گفتوگوی رسمی را به جلسه دیگر موکول میکرد نوشته شده است. درواقع حاصل صحبتهای ضبطنشده و در مواردی ضبطشده من با ایشان است که بعد از هر دیدار بهروی کاغذ میآمد.» سهراب شهیدثالث، فیلمهای گلستان، سینمای وسترن، تئاتر، دکتر شفیعیکدکنی و ابتهاج، صادق هدایت، مصدق و شاملو از جمله موضوعها و شخصیتهایی هستند که دریابندری در این گفتوگوهای ضبطنشده و غیررسمی از آنها سخن گفته است. یادداشتهای روزانه، 30روز با نجف دریابندری/ مهدی مظفریساوجی/ قیمت: 5500تومان بیحاشیه حرفزدن «مثل راهرفتن روی تیغ» گفتوگوی
محمدباقر رضایی است با آلبرت کوچویی، روزنامهنگار قدیمی، درباره روزنامهنگاری، مطبوعات و رسانههای قبل و بعد از انقلاب ایران. کتابی جذاب که کوچویی در آن از خاطراتش با اهل فرهنگ سخن گفته و از آنچه از حضور سالیان در فضای فرهنگی دیده و شناخته و تجربه کرده است. کتاب با این پرسش از کوچویی آغاز میشود که چرا تاکنون خاطراتش را ننوشته است و کوچویی خیلی کوتاه و مختصر میگوید که خاطرهنویسی را دوست ندارد. مصاحبهکننده اما به این پاسخ کوتاه قانع نمیشود و از کوچویی توضیح بیشتری میخواهد و در حین همین توضیحات بیشتر، کمکم باب خاطرهگویی باز میشود و فضای فرهنگی دورانی که کوچویی در آن زیسته و کار کرده است مرور میشود و همچنین قسمتهایی از زندگی گذشته خود آلبرت کوچویی که معلوم است به این سادگی حاضر به گفتن خاطراتش نیست اما گویا گفتوگوکننده او را بر سر ذوق آورده است چنانکه جایی از مصاحبه میگوید: «حالا قصد دارید از زیر زبانم، حرف بکشید، این هم یک قلقلک ژورنالیستی است، در ذاتتان است. درمان ندارد. این گفتوگوی مفصل و از سر حوصله را دوست دارم بهویژه آدمی اهل ادبیات و کتاب و ژورنالیسم. این دیگر فرق میکند با آدمهایی که
دقیقه نود میخواهند ستونهایی از روزنامه شان را پر کنند یا دقایقی از برنامههایشان.» کوچویی همچنین کوتاه پاسخدادنش را هم به سوالات، ذات روزنامهنگاری میداند و میگوید: «البته جواب کوتاه و گذریدادن ذات روزنامهنگاری است، عمری از آن پرهیز نکردهام. ایجاز و موجز، بیحاشیه حرفزدن و نوشتن. این چیزی است که از روزنامهنگاری آموختهام.» و گفتوگو رفتهرفته گرم میشود و کمکم از خلال خاطرات، چشماندازی از فضای روشنفکری سالهای قبل و پس از انقلاب به دست داده میشود که خواندنی است و جذاب برای هرکس که در فرهنگ و کار فرهنگی و مطبوعاتی دستی دارد. بههرحال همانطور که محمدباقر رضایی در مقدمه کتاب مینویسد «حرفکشیدن از کسی که حدود 50سال با اهالی هنر و ادبیات و رسانهها سروسری داشته اهمیت دارد.» مثل راهرفتن روی تیغ/ گفتوگوی محمدباقر رضایی با آلبرت کوچویی/ قیمت: 6000تومان
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.