مشکلات ناپیدا
بابک زمانی.نایبرییس انجمن متخصصان مغز و اعصاب
در مقایسه با برنامهای فعال برای اطلاعرسانی، موظفکردن واحدهای درمانی برای ارجاع بیماران، برنامهریزی برای ارجاع سریع بیماران هر بخش شهر یا کشور به مراکز دردسترس، پوشش تمامی خدمات توسط بیمه و تجهیز تمامی مراکز به نحوی که بیشترین بیماران را تحت پوشش قرار دهد، درمان این بیماران در این مراکز استثنایی هم بیشتر شبیه کشت دیم است تا یک کشت مکانیزه برنامهریزیشده! اگر در بیماریای نظیر سوختگی، حداقل یک بیمارستان سوختگی در تهران و سایر شهرها وجود دارد و باوجود تمام نارساییهای موجود در خدمترسانی به بیماران حداقل توانسته اصول اساسی در درمان سوختگی را تبیین و جا بیندازد، اما تاکنون حتی یک بیمارستان مغز و اعصاب هم در تمام کشور بنیانگذاری نشده! نهتنها این بلکه حتی یک بیمارستان یا مرکز برای نگهداری از بیماران تا زمانی که توان خود را بازمییابند هم اندیشیده نشده است. احتمالا به این دلیل که بیماران سکته مغزی دیگر توانی برای پرداختهای آنچنانی که باعث رونق این درمانها بشود، ندارند! یا اینکه برخلاف عملیات کوتاهمدت محیرالعقول، تعرفه یا به ازای مادی چنین درمانهایی در بودجههای دولتی دیده نشده است! از هر زاویه که نگاه
کنیم باز هم چنین درمانهایی از وظایف دولتها هستند. حتی در جوامعی هم که همه چیز حتی درمان کاملا خصوصی است، باز هم در مواردی مثل سکته مغزی که درمان آن در چند ساعت اول مستلزم همکاری ارگانیک بخشهای مختلف شهری و کشوری است نقش محوری دولت مدرن بهعنوان آگاهیدهنده و هماهنگکننده مثل روز آشکار است. اینها همه در حالی است که در تمام دنیای مدرن اکثریت این بیماران در ساعات اولیه تحت این پوششهای درمانی قرار میگیرند و پس از بروز و استقرار ناتوانی وظیفه نگهداری از این بیماران بیش از آنکه یک وظیفه خانوادگی (آن هم با این خانههای تنگ و دستهای تنگتر) باشد یک وظیفه اجتماعی و دولتی به شمار میرود. اطمینان دارم با تدبیر دولت امید، میدان دید مسوولان با عنایت وزیر محترم بهداشت که تخصصشان هم روشنگری است، چنان وسعتی خواهد یافت که تمام نواقص بخصوص آنها که سالهاست از پیش چشم محو شدهاند، هم دیده خواهند شد. مقام محترم وزارت بهداشت در بازدید از یکی از مهمترین بیمارستانهای آموزشی کشور ضمن برشمردن اولویتهای سلامت با اشاره به سوختگی و بخشهای لازم برای بیماران روانی، آنها را دو اولویت مهم سلامت در کشور به شمار آوردهاند.
البته اشاره ایشان به دو نقیصه جدی سلامت در کشور بخصوص در مواردی که رسیدگی به آنها باعث درآمدزایی نمیشود و به همین دلیل از اهم وظایف دولت به شمار میروند، شایان تشکر و قدردانی است، اما شاید لازم باشد توجه عمومی را به نقیصههایی که از فرط تفریط محو شدهاند هم جلب کنیم. واقعیت این است که در یک مقایسه بینالمللی اگر امکانات کشور را در زمینههای مختلف با کشورهای اروپایی قیاس کنیم بیشترین فاصله، بیتردید در بیماریهایی نظیر سکته مغزی و در توانبخشی است و هرچه به رشتههای عملی و جراحی بخصوص آنها که از دید مردم امکان درآمدزایی بیشتری دارند، میرسیم کمترین فاصله را داریم. اگر در رشتههایی مثل جراحی پلاستیک و چشمپزشکی و قلب امکان اعمال جراحی با تکنیکهایی شانهبهشانه اروپا وجود دارد، تفاوتهای ما با اروپا در زمینههایی مثل سکته مغزی از زمین تا آسمان است. درمان سکته مغزی که سومین علت مرگ و مهمترین علت ناتوانی بشر در تمام دنیاست بهطور عمده در همان ساعات اولیه امکانپذیر است. این درمانها که تاثیرشان در کاهش چشمگیر مرگومیر و کاهش قابلتوجه ناتوانیهای ناشی از سکته مغزی سالهاست در تمام دنیا به اثبات رسیده و در
همهجا در حال اعمال است با چند استثنا اساسا در کشور ما وجود ندارند! اغراق نیست اگر بگوییم آن چند مرکز استثنایی هم که این درمانها در آنجا انجام میشود ربطی به برنامه درمان کشوری سکته مغزی (برنامهای که اساسا وجود ندارد) ندارند. در آن مراکز بیمارانی که بهطور تصادفی یا به واسطه آشنایی در چند ساعت اول مراجعه کرده باشند تحتدرمان قرار میگیرند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.