|

عراقچی: گزینه ما فقط ابوطالبی است

مخالفت قطعی آمریکا با سفیر تازه ایران در سازمان‌ملل

شرق: «حمید ابوطالبی» و دیگر هیچ. این چکیده مواضع مسوولان وزارت خارجه ایران در برابر علامت ورود ممنوع آمریکاست. «عباس عراقچی»، معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت خارجه در واکنش به اعلام «عدم صدور روادید برای ابوطالبی از سوی کاخ سفید» گفت: «گزینه وزارت خارجه برای تصدی نمایندگی دایم ایران در سازمان‌ملل در نیویورک تنها حمید ابوطالبی است.» به گزارش «فارس» او ضمن تکذیب جایگزینی‌اش با ابوطالبی، تاکید کرد وزارت خارجه قصد معرفی هیچ گزینه دیگری غیراز ابوطالبی برای تصدی این پست را ندارد. شامگاه جمعه «جی کارنی»، سخنگوی کاخ سفید گفته بود: «واشنگتن به ایران و سازمان‌ملل اطلاع داده برای حمید ابوطالبی، نماینده ایران در سازمان‌ملل روادید صادر نخواهد کرد.» نمایندگی ایران در سازمان‌ملل متحد نیز در واکنش به این اقدام کاخ سفید، در یادداشتی خبری تاکید کرد: «این تصمیم نابخردانه، نقض آشکار حقوق بین‌الملل و در تعارض با تعهدات کشور میزبان سازمان‌ملل متحد است.» در این یادداشت آمده است: «این اقدام همچنین برخلاف حق ذاتی کشورهای مستقل در تعیین نمایندگان دایم خود در سازمان‌ملل است.» «عباس عراقچی» همچنین گفت: «موضوع ویزا ندادن به آقای ابوطالبی را از طریق مکانیسم‌های موجود در سازمان‌ملل پیگیری می‌کنیم.» پیش از این نیز «مرضیه افخم»، سخنگوی وزارت خارجه ایران گفته بود: «ما سفیرمان را انتخاب کرده‌ایم. مقر سازمان‌ملل در آمریکاست و برای صدور روادید، مکاتبات با مجاری و مسوولان مرتبط در آمریکا را انجام داده‌ایم.» در این یادداشت نیز مانند «عباس عراقچی» بر اعتراض و پیگیری‌های دیپلماتیک ایران در این رابطه تاکید شده است. این در حالی است که به گزارش «تسنیم» یکی از سخنگویان سازمان‌ملل ابراز امیدواری کرد مساله صدور روادید نماینده جدید ایران به صورت دوجانبه بین تهران و واشنگتن حل و فصل شود. «استفان دوجاریک» افزود: «این موضوعی بین دو کشور است و سازمان‌ملل امیدوار است به صورت دوجانبه حل و فصل شود.» به گفته او سازمان‌ملل تاکنون این موضوع را به صورت رسمی بررسی نکرده و توافق با دولت میزبان سازمان‌ملل سندی است که آشکارا مسوولیت‌ها را مشخص می‌کند. «کارنی»، سخنگوی کاخ سفید در ادامه اظهاراتش گفته که «این اقدام (عدم صدور روادید برای ابوطالبی) نشان می‌دهد باراک اوباما حتی پیش از آنکه کنگره قانون خود را به تصویب برساند تصمیم خود را گرفته است.» سخنگوی کاخ سفید افزود: «واشنگتن در حال بررسی لایحه وضع‌شده در همین مورد است و تمامی موضوعات مربوط به اجرایی و قانونی شدن آن را بررسی خواهد کرد.» اشاره او به لایحه‌ای است که روزهای گذشته در سنا و مجلس نمایندگان آمریکا به تصویب رسیده است. طبق این لایحه، کسانی که «تروریست‌های شناخته‌شده» توصیف شده‌اند، از ورود به خاک آمریکا و خدمت در سازمان‌ملل متحد که مقر آن در نیویورک است، منع می‌شوند. طبق ادعای آمریکایی‌ها، «حمید ابوطالبی» جزو دانشجویانی بوده که در 13 آبان 1358 سفارت آمریکا در تهران را اشغال کرده‌اند. البته «ابوطالبی» و افراد دخیل در آن اقدام از جمله «ابراهیم اصغرزاده» این ادعا را رد کرده‌اند. ابوطالبی می‌گوید تنها به‌عنوان مترجم، آن هم به صورت پاره‌وقت به دانشجویان خط امام کمک می‌کرده است. این درحالی است که «شمس‌الدین خاروقانی»، سفیر سابق ایران در آلمان به «فارس» گفته که «ابوطالبی» قبلا برای سفر به آمریکا به سفارت این کشور در یکی از کشورهای اروپایی برای گرفتن ویزا رفته و ویزای آمریکا را هم دریافت کرده بود. او ادامه داده که گرفتن ویزا توسط «ابوطالبی» یعنی اینکه در مورد او تحقیقات لازم برای صدور ویزا صورت گرفته و موردی درباره ابوطالبی وجود نداشته است. پیش از این «ماری هارف»، سخنگوی کاخ سفید گفته بود: «از آنجایی که دفاتر سازمان‌ملل در نیویورک قرار دارد، آمریکا در کل ناچار به پذیرش نمایندگان کشورهاست.» همچنین «یوسف مولایی» استاد حقوق بین‌الملل، در گفت‌وگو با «ایرنا» با بیان اینکه «ایران می‌تواند به‌منظور پیگیری کارشکنی آمریکا در صدور ویزای حمید ابوطالبی، به کمیته‌ای که برای رسیدگی به این امر در سازمان وجود دارد، مراجعه کند»، گفت: «سازمان‌ملل متحد به‌عنوان یکی از طرف‌های امضا‌کننده موافقتنامه مقر با آمریکا در سال 1947، می‌تواند در صورت تمایل و تشخیص، به دیوان بین‌المللی لاهه شکایت کند و نظر مشورتی این دیوان را جویا شود.» همچنین «علاءالدین بروجردی» رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس با بیان اینکه وزارت‌خارجه مشکل روادید ابوطالبی را در زمان کوتاهی حل کند، خواستار نوشتن نامه اعتراضی از سوی «ظریف» به «بان‌کی‌‌مون» شد. اقدام کاخ‌سفید در عدم صدور ویزا برای سفیر انتخابی ایران در سازمان‌ملل، بین رسانه‌های آمریکایی نیز بازتاب گسترده همراه با انتقاد از دولت آمریکا را به‌دنبال داشت. روزنامه «کریستین‌ساینس‌مانیتور» در گزارشی تحلیلی نوشت: «رییس‌جمهوری آمریکا در اقدامی بی‌سابقه تصمیم به عدم صدور ویزا برای حمید ابوطالبی، نماینده معرفی‌شده ایران در سازمان‌ملل گرفته که می‌تواند به مذاکرات حساس آمریکا با ایران درخصوص فعالیت‌های هسته‌ای این کشور ضربه بزند.» اما در عین حال «جی کارنی» درباره احتمال تاثیرگذاری این اقدام آمریکایی‌ها بر مذاکرات هسته‌ای با ایران گفت: «انتظار نداریم این اتفاق بیفتد.» در ادامه گزارش «کریستین‌ساینس‌مانیتور» آمده است: «تصمیم آمریکا خلاف تعهدات این کشور با سازمان‌ملل است که براساس آن این کشور موظف است برای تمام نمایندگان کشورهای عضو سازمان‌ملل برای حضور در نیویورک ویزا صادر کند.» همچنین نشریه معتبر «فارین پالیسی» نیز از این اقدام دولت آمریکا انتقاد کرده است. شبکه «بلومبرگ» آغاز‌کننده جنجال‌ها بر سر انتخاب «حمید ابوطالبی» بود و در سایت خبری‌اش گزارش داد: «دیپلمات‌ها و مقام‌های سازمان‌ملل با ابراز نگرانی از تصمیم دولت باراک اوباما، رییس‌جمهوری آمریکا درباره خودداری از اعطای روادید به حمید ابوطالبی، اعلام کردند که چنین تصمیمی این مفهوم را در بردارد که آمریکا نسبت به نقش خود به‌عنوان میزبان سازمانی جهانی تعهد کمتری دارد.» این شبکه 10 روز پیش نماینده جدید ایران در سازمان‌ملل را به‌عنوان یکی از دانشجویان شرکت‌کننده در اشغال سفارت آمریکا در 13 آبان سال 1358 معرفی کرده بود. «قرارداد مقر» چیست؟ قرارداد معروف به «قرارداد مقر» در سال 1947 در رابطه با میزبانی آمریکا از سازمان‌ملل به امضا رسید. طبق بند اول از بخش 13 این قرارداد، «قوانین و مقرراتی که در مورد ورود و خروج اتباع بیگانه به آمریکا اجرا می‌شود، نباید در مورد افرادی که در بخش 11 قرارداد اشاره شده است اجرا شود و دولت آمریکا موظف است که فورا به آنها ویزا بدهد.» افرادی که در بخش 11 این قرارداد مورد اشاره قرار گرفته‌اند، شامل «نمایندگان کشورهای عضو سازمان‌ملل در این سازمان»، «کارشناسانی که برای سازمان‌ملل در حال انجام ماموریت هستند»، «نمایندگان مطبوعات و رسانه‌هایی که با سازمان‌ملل کار می‌کنند»، «نمایندگان ان‌جی‌اوهایی که سازمان‌ملل به رسمیت شناخته است» و «افرادی که توسط سازمان‌ملل دعوت شده باشند» است. در این قرارداد همچنین آمده است: «قانون عمومی به شماره 80-357 که توسط آن قرارداد مقر، وارد سیستم حقوقی آمریکا شده است، هیچ قید و شرطی بر تعهدات آمریکا در این قرارداد وارد نکرده است.» به‌طور مثال در ضمیمه دوم فصل 6 قانون عمومی مورد اشاره، آمده است: «هیچ‌چیز در قرارداد مقر نباید به نحوی تفسیر شود که صدمه‌ای بر حق آمریکا برای حفاظت از امنیت و کنترلش بر ورود خارجیان به هر قسمت از خاک آمریکا وارد سازد، به‌جز ورود به حوزه‌ مقرهای سازمان‌ملل و حومه لاینفکش.» البته پیش از این دولت آمریکا، پس از سقوط هواپیمای کره‌ای که توسط شوروی ساقط شده بود، از ورود «آندره گرومیکو» وزیر خارجه وقت اتحاد جماهیر شوروی در سال 1983 برای شرکت در مجمع‌عمومی سازمان‌ملل، ممانعت به عمل آورده بود. همچنین در سال 1988 نیز از ورود «یاسر عرفات» رهبر سازمان آزادیبخش فلسطین که از سال 1974 به‌عنوان عضو ناظر دایمی سازمان‌ملل پذیرفته شده بود، جلوگیری شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.