طلسمشکنی هوایی؟
محمدحسین جهانپناه . روزنامهنگار
خطوط هوایی ایران در سالهای اخیر ایام بدی را گذراندهاند. اینجا حتی صحبت از استانداردهایی نیست که ما امروز کیلومترها از آن عقب هستیم. شاید از نظر خیلیها، به لطف خرید هواپیماهای دست چندم از شرکتهای درجه چند اروپای شرقی و همچنین وجود توان تعمیراتی، اوضاع چندان بد نباشد. اما حقیقت این است که شرایط خطوط هوایی ایران از خیلی جهات اسفناک است. در این بین فرسودگی ناوگان ناشی از عدم توان خریداری هواپیماهای نو در طول سه دهه گذشته و همچنین مدیریت سردرگم حوزه هوانوردی، تاثیرات ناگوار خاص خودش را داشته است. در این میان انتشار خبر مجوز اولیه بویینگ و جنرالالکتریک برای فروش قطعات به ایران میتواند کورسوی امیدی باشد؛ کورسویی که حتی اگر شایعات درگوشی که از پشت پردهها به گوش میرسند را هم لحاظ نکنیم، باز هم امیدوارکننده است. در این بین از لحاظ تامین قطعات؛ مجوز جنرالالکتریک اهمیت بسیار بیشتری دارد چون به این ترتیب دستکم مشکل تامین قطعات موتور بخشی از ایرباسهای ما که از موتورهای این شرکت استفاده میکنند تا حدودی برطرف خواهد شد اما بویینگ داستان دیگری دارد. ما و بویینگ دقیقا از بعد از انقلاب هیچ معامله مستقیمی
نداشتهایم. شرکت هواپیمایی ایران (هما) تا پیش از انقلاب یکی از مشتریان بزرگ این شرکت بود. هما تا پیش از انقلاب دستکم 32 فروند هواپیمای مسافربری از بویینگ تحویل گرفت. پس از آن به جز یک مورد در دوران دولت ششم، نه هما و نه هیچ شرکت دیگری نتوانست هواپیمایی را مستقیما از بویینگ یا ایرباس خریداری کند و این شد که در کنار دلالی پردردسر معدود هواپیماهای دستچندم ایرباس یا بویینگ پای توپولفهای ارزان روسی و این روزها MDهای شرکتهای اروپای شرقی به ایران رسید. در این میان از آن 32 فروند ناوگان بویینگ اولیه هما امروزه تقریبا همگی یا بازنشسته شدند یا آنقدر فرسوده هستند که فاصله چندانی با بازنشستگی ندارند. در حال حاضر هما تنها سه فروند 200/747-S بوئینگ را از ناوگان قدیمی خود همچنان در خدمت دارد. اگر شایعات درگوشی که این روزها زیاد هم شنیده میشوند را لحاظ نکنیم باید گفت که این آمار دستکم روی کاغذ هیچ سنخیتی با تعداد به مراتب بیشتری که بویینگ در بیانیه خود ذکر کرده بود، ندارد و تازه همین هواپیماها نیز خود در معرض پایان عمر بدنه و بازنشستگی اجباری هستند. در عین حال بازدید چند هفته پیش از عید نماینده ایرباس که همراه
هیات بازرگانان فرانسوی به ایران آمده بود این سوال را مطرح میکند که به لطف تخفیف تحریمها آیا سرانجام طلسم سفارش هواپیماهای جدید به جای خرید هواپیماهای فرسوده دست دوم خواهد شکست یا خیر. در اینکه خطوط هوایی ما نیازمند هوایی تازه هستند، شکی نیست، اما آیا ما هم برای این هوای تازه آماده هستیم؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.