|

و پای بشر به فضا رسید...

عباس خاراباف: همه‌ساله در سراسر جهان، جشنی برای بزرگداشت گذشته، حال و آینده حضور انسان در فضا (23 فروردین) برگزار می‌شود. گردهمایی‌های «شب یوری» که در شهرهای مختلف ایران نیز به ابتکار انجمن‌ها و گروه‌های مردم‌نهاد برگزار می‌شود، جشن‌هایی برای بزرگداشت ورود «یوری گاگارین» به فضاست. این فضانورد شوروی سابق در جریان جنگ سرد و مسابقه فضایی آمریکا و شوروی، 12‌آوریل 1961 موفق شد به عنوان نخستین فضانورد جهان، وارد فضا شود. یکی از دغدغه‌های دولتمردان و مسوولان سازمان فضایی شوروی، انتخاب تاریخی مناسب بود. آنان گمان برده بودند که برنامه آمریکا در روز ۲۰ آوریل ۱۹۶۱ اجرا می‌شود. به همین دلیل روس‌ها مصمم بودند فضانورد خود را قبل از آن تاریخ به فضا بفرستند. با همه این تفاسیر، نخستین فضانورد آمریکایی تا یک‌ماه بعد از آن تاریخ پرواز نکرد. برنامه آمریکا برای فرستادن فضانورد به بلندپروازی شوروی نبود و فضاپیمای آمریکایی (مرکوری) برای پرواز به مدار زمین طراحی نشده بود، بلکه قرار بود پروازی کوتاه در مسیر پرتابه‌ای زیر مدار زمین در ارتفاع حدود ۱۰۰ مایلی داشته باشد. اما براساس تعاریف رسمی، می‌شد همین پرواز کوتاه را «نخستین پرواز سرنشین‌دار فضایی» دانست. بازه زمانی بین روزهای ۱۱ تا ۱۷ آوریل همان سال برای اولین پرواز فضایی شوروی در نظر گرفته شد. تا روزهای پیش از پرواز در شوروی، کاندیداهای نخستین پرواز فضایی مورد آزمایش‌های دشواری قرار گرفتند تا استقامت جسمی و روانی آنها محرز شود، و سرانجام روز هشتم آوریل، یعنی تنها چند روز پیش از پرواز فضایی، «یوری گاگارین» به‌عنوان نامزد اصلی پرواز انتخاب شد. «گرمان تیتوف» به‌عنوان فضانورد ذخیره تعیین شد. در مورد دلایل انتخاب «گاگارین» حدس و گمان‌های گوناگونی وجود دارد؛ برخی معتقدند که پیشینه کارگری خانواده او، نام خانوادگی یا حتی محل تولد او باعث شده‌ بودکه حزب کمونیست شوروی او را به «گرمان تیتوف» ترجیح دهد. «گاگارین» پس از پرواز تاریخی خود به‌سمت ریاست مرکز آموزش فضانوردان در شهرک ستاره‌ها انتخاب و تبدیل به ستاره‌ای جهانی شد و نشان‌ها و عنوان‌های افتخاری بی‌شماری دریافت کرد. او هم چنین با بازدید و سخنرانی در شهرها و کشورهای گوناگون، نقش عمده‌ای در افزایش آگاهی عمومی در مورد سفرهای فضایی ایفا کرد. «یوری گاگارین» هشت‌سال پس از سفر فضایی‌اش، در یک سانحه هوایی کشته شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.