ضرورت مشاوره بعد از طلاق
ناصر قاسمزاد . روانشناس و استاد دانشگاه
پرونده مرگ چهارنفر در جریان آتشسوزی عمدی در ویلای نوشهر همچنان در حال رسیدگی است. طبق اخبار موجود متهم بعد از جدایی از همسرش به دلیل اختلاف با او ویلا را آتش زد و موجب مرگ دیگران شد. متهم ادعا کرده است برای پسگرفتن اموال شخصیاش که در ویلا بود با همسر سابق خود اختلاف داشت و قصد داشت آنها را پس بگیرد. در هر صورت متهم آگاهانه و با نقشه قبلی دست به اقدامی زده که باعث شده حق حیات از عدهای سلب شود و از این بابت مرتکب جرم شده است. گاه در اختلافات زناشویی عصبانیت فرد آنقدر شدید میشود که ممکن است برای آرامکردن درون آشفته و بههمریخته خودش دست به هر اقدامی بزند. از لحاظ علمی به این رفتار اختلالروانی یا جنون گفته نمیشود، چون فرد برای چنین کاری از قبل برنامهریزی کرده است. این زن و شوهر بیش از یکسال قبل از هم جدا شدند و در این مدت فرصتهای دیگری برای متهم وجود داشت تا بتواند خواستههایش را پیگیری کند بنابراین رفتار او درواقع نوعی انتقامگیری و تخلیه هیجانات کاذب و منفی خودش است و با این کار بهنوعی خواسته در درون خودش نسبت به خشم و حالت بدی که داشته پاسخگو باشد. وقوع چنین پدیدههایی باید آموزهای برای
سایر زوجینی باشد که در مرحله جدایی و یکی، دوسال بعد از طلاق قرار دارند. معمولا یک تا دوسال اول بعد از طلاق برای هر دو طرف سالهای بحرانی است و فردی که تصور میکند حق با او بوده خود را آسیبدیده و بازنده میداند و در مواردی که نمیتواند هیجانات کاذبی را که بعضا ناشی از خشمهای فروخورده است کنترل کند خود را با ناکامی مواجه میبیند و برای غلبه بر این حس ناکامی شروع به نشاندادن واکنشی به نام خشم میکند. برخی افراد به مقابله طبیعی با خشم میپردازند یعنی سعی میکنند از طریق گفتوگو و در شرایط برابر با طرف مقابل کنار بیایند و جدا شوند. بعضی از افراد هم در این دوره امتیازاتی را به طرف مقابل میدهند که باعث ایجاد خشم فروخورده شدیدتری میشود. حال آنکه در شیوه صحیح، زن و شوهر در هنگام طلاق باید همه مسایل را میان خودشان حل کنند تا بهانهای برای خروج فرد از شرایط عادی و نرمال وجود نداشته باشد. متاسفانه هنوز در کشور ما مشاورههای بعد از طلاق جا نیفتاده است و کمتر میبینیم زوجین برای این کار مراجعه کنند. این در حالی است که به نظر میآید باتوجه به آمار روزافزون طلاق باید چنین مشاورههایی به زن و مردی که در معرض پدیده
طلاق قرار میگیرند توصیه شود و حتی بهتر است دستگاه قضایی آن را اجباری کند. ازدواج بخشی از هویت درونی افراد میشود و فرد در خانواده و میان دوست و آشنا بهعنوان همسر فلان شخص شناخته میشود و به این ترتیب هویت اجتماعی پیدا میکند. همچنین ازدواج منش دیگری به فرد میدهد و شخص دورههای زمانی متفاوتی را با سختیها و خوشیهایی پشتسر میگذارد تا اینکه از او بهعنوان فرد متاهل یاد شود. حال اگر بخواهیم اینها را بهیکباره از فرد بگیریم، تبعاتی ایجاد میشود. بنابراین به نظر میرسد مشاورههای بعد از طلاق را با توجه به همه این دلایل حتما باید بهعنوان یک اصل مهم قرار دهیم تا به زوجین کمک شود خودشان را پیدا کنند،
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.