۴۱ سال از تصویب قانون بازنشستگی گذشت
هنرِ بازنشستشدنِ هنرمند
سعید برآبادی
هجدهم فروردین 41سال پیش، مجلسیان کار تصویب قانونی را به پایان رساندند که بعدها به نام قانون بازنشستگی کشور معروف شد؛ قانونی که بهکارمندان دولت این حق را میداد که با 20سال سابقه خدمت، بازنشسته شوند. نزدیک به نیمقرن از تصویب این قانون گذشته و با ورود شرکتها و سیستمهای بیمهگذار جدید، فرآیند بازنشستگی از کارمندان رسمی دولت به بخشهای خصوصی و شاغلان حوزههای مختلف کشیده شده و در ذهن بسیاری از نیروهای کار، «آتیه» به موضوعی حیاتی بدل شده. اما آیا هنرمندان هم از قِبَل این قانون 40ساله بهرهای بردهاند؟ هنرمندان فراوانی هستند در حوزههای مختلف که گهگاه در گپهای خصوصی و مصاحبههای رسانهای از نامعلومبودن آینده شغلی خود سخن گفتهاند و از نگرانیای که از وداع با اشتغال، بدون بازنشستگی دارند اما آنطور که ایرج راد، مدیر «خانه تئاتر» به «شرق» میگوید، وضع بازنشستگی هنرمندان با تصویب قانونی که به قانون «حقوق پدیدآورندگان» مشهور شده، فرق کرده و از فرازهای همیشگی به نشیب افتاده: «از زمانی که قانون پدیدآورندگان به تصویب رسیده، هنرمندان در رشتههای مختلف میتوانند تحت ضوابطی خود را مشمول بازنشستگی و بیمه
خدماتدرمانی کنند. در تئاتر هم وضع به همین منوال است و این کار از طریق خانه تئاتر انجام میشود. این موضوع تنها مربوط به امروز و دیروز نیست. از سالهای گذشته، تمام کسانی که بهنوعی در استخدام وزارت فرهنگ و هنر سابق و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فعلی بودهاند به دلیل وضعیت استخدامی خود بعد از 30سال بازنشسته میشدند اما مشکل بر سر هنرمندانی بوده که خاک صحنه خورده اما هیچگاه از آرامشی درباره آتیه خود برخوردار نبودهاند: «با تشکیل خانه تئاتر، مساله خدماتدرمانی، بیمه ازکارافتادگی و بازنشستگی، از موضوعات مهمی بود که باید برای اعضا تدارک دیده میشد و حالا بیش از 10سال است که اعضای خانه تئاتر میتوانند تحت ضوابطی از این خدمات بهرهمند شوند.» تئاتریها برونگرا هستند و در مطالبه حقوق خود اگر نگوییم پیشتازتر از دیگر آرتیستها، لااقل شانهبهشانه سینماییها در خط مقدم قرار دارند اما معلوم نیست که آیا هنرمندان عرصههای دیگر هم میتوانند با این آرامش درباره بازنشستگی خود سخن بگویند؟ مهتاب سوزندوز، تنها چندماهی قبل از مرگش آنهم به کمک خبرنگاران حوزه میراث فرهنگی توانست دفترچه بیمهاش را بگیرد و بسیاری از هنرمندان حتی
از این شانس نیز محروم ماندند، با این حساب آیا بعد از 40سال، هنوز زمان اجرای گسترده قانون بازنشستگی نرسیده؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.