|

بهاره و باز کبوترا خواب می‌بینن ماهی شدن

محمد صالح علا

عروسی زمین و آسمان است و من در خواب‌ها آواز می‌خوانم: «بهاره و باز کبوترا خواب می‌بینن ماهی شدن...» پنجره‌ها شکلک درمی‌آورند. می‌گویم: «پنجره‌ها مراقب باشید، دوستی‌تان با بهار و سبزی نباید موجب دست‌انداختن زمستان و سردی شود.» نوروز 93 از میان بهار راه خود را باز کرد و به‌سمت خانه ما آمد. کشتزارهامان سبز، رودهامان پرآب، باغ‌هامان پر باد، آینه‌هاست روبه‌روی آسمان، من مثلِ هر سال می‌خواهم دست پدرم را ببوسم. پدرم نیستند. رفته‌اند. و مقیمِ عالمِ نازند... من هم در عوض دستِ یکان‌یکان پدرهای هم‌وطنم را می‌بوسم. آنقدر می‌بوسم که بوسه‌هایم تمام می‌شود. وه چه زمانی بوسه‌هایم تمام می‌شود، سراسیمه از خواب می‌پرم. چه خواب بی‌هنگامی؟ یادم می‌آید که هنگام تماشای فیلم (در زمان) «In Time» اندرو نیکول، خوابم برد. داستان با مزه‌ای دارد. دانشمندان با دستکاری ژن انسان کاری می‌کنند که عمر آدمی به 25سال سن برسد. آن‌وقت دو نوع انسان می‌ماند، یکی پولدارها، یکی بی‌پول‌ها، که در 25سالگی می‌میرند. در این فیلم، زمان تبدیل به واحد پول شده است. یعنی مردمان باید به‌جای پول، زمانی از عمرشان را بپردازند. مثلا برای سوارشدن به اتوبوس سه‌دقیقه یا برای استفاده از تلفن عمومی یک‌دقیقه از عمر را پرداخت کنند. پس بشر برای بیشتر زنده‌ماندن باید تلاش کند. به‌جای پول، زمان به دست بیاورد و زمان مصرف کند. غیر از پولدارها که با پول‌هاشان به زندگی جاودانه می‌رسند. در یک اتوپیای زمانی. فیلم، ریشخند بیماری کاپیتالیسم، آن هم پس از سال 2008 و موج بزرگ‌ترین رکود اقتصادی در ایالات متحده است. چه فیلم عمیقی! چرا خوابم برد؟ سینما، پدیده دلبرانه روزگار ماست... زمانی که فیلم می‌بینیم، داستان مردم دیگر را وارد خاطرات خودمان می‌کنیم... که آدمی یک وطنِ جسمی دارد، یک وطنِ عقلی و در دورانِ ما، یک وطنِ سینمایی... و همین وطنِ سینمایی است که مردمِ دنیا را قوم و خویشِ هم کرده. آنها هم فیلم‌های ما را می‌بینند و وارد خاطراتِ خود می‌کنند. مصری‌ها، کُره‌ای‌ها، انگلیسی‌ها، هندی‌ها، استرالیایی‌ها، پاکستانی‌ها... و این سینماست که مردم دنیا را در یک همدلی زیباشناختی قرار داده است... چه خوابِ عجیبی! در آن خوابِ بی‌هنگام بود که از خودم می‌پرسیدم: چرا به بیداری پرتاب شدم؟ و اکنون، من با دهانی بدونِ بوسه چه کار کنم؟ که بوسه‌ها از تجهیزات اصلی شادی‌ها در بهارند... و چه خوب است که بهار، همراه ما می‌شود که آفریدگار بزرگ، جهان را در شش گاه آفرید و ششمین روز، انسان را آفرید. که روزِ نخست، بهار است... شایسته ستایش و شادمانی. شادی‌های بزرگ، که گلایه‌های کوچک را کنار می‌زنند... و در بزنگاهِ فرخ روز، مردم را به هم دچار می‌کنند. بیت: سخن در پرده می‌گویم، چو گل از غنچه بیرون آی / که بیش از پنج روزی نیست، حکمِ میرِ نوروزی پس سینما زلفِ ما را با مردم دنیا گره می‌زند... که سینما از جزییاتِ خوشبختی انسانِ امروزیست... سینماست که اخلاقِ پرومِته‌ای را از آدمی دور می‌کند. پس برادرم «نیوتن» اشتباه کرده است. زمین هیچ جاذبه‌ای ندارد. سیب‌ها به‌خاطرِ سینما می‌رسند... به‌خاطرِ سینما از درخت می‌افتند، جاذبه زمین، سینماست. دوباره برگردم به لب و دهانم... به بوسه‌های تمام‌شده. اکنون که بوسه‌هایم تمام شده، لب‌هایم را برای حرف‌زدن به کار می‌گیرم. پس با لب‌هایم و با صدای بلند می‌گویم: من خوشبختم و خوشبختی مثل آدامس، چسبیده به آستینِ کُتم... چپ می‌روم خوشبختم، راست می‌روم خوشبختم، می‌نشینم خوشبختم، برمی‌خیزم خوشبختم، گریه می‌کنم خوشبختم، می‌خندم خوشبختم، علی‌الخصوص اکنون که عروسی زمین و آسمان است و ما همه دعوت داریم. که آدمی دایما بخشی از چیزی بزرگتر از خویشتن است و ما بخشی از این بهار بزرگیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.