|

پاسخ به فراخوان

بچه‌ها هم به مادر و پدرهایشان کتاب عیدی دهند

عبدالله کوثری

طی این دو، سه سال گذشته بارها و بارها از ما پرسیده‌اند که چه کنیم بچه‌ها کتاب بخوانند؟ سوال این است که آیا بزرگ‌ترها کتاب می‌خوانند؟ چرا اینقدر به بچه‌ها نگاه می‌کنیم؟ مگر بزرگ‌ترها چقدر دغدغه کتاب‌خواندن دارند؟ توصیه من به خوانندگان «شرق» که اغلبشان تحصیلات دانشگاهی را پشت‌سر گذاشته‌اند، این است که وقتی به منزل دوستان و آشنایانشان که لااقل از مدرک لیسانس برخوردارند می‌روند، ببینند در خانه چنددرصد از این افراد، کتابی جز کتاب‌های دانشگاهی وجود دارد. شاید به این نتیجه برسند که درصد زیادی از همین افراد تحصیلکرده هم کتاب نمی‌خوانند. بنابراین وقتی بزرگ‌ترهای دانشگاه‌رفته کتاب نمی‌خوانند، چه دلیلی دارد که بچه‌ها کتاب بخوانند؟ قبل از اینکه بخواهید به بچه‌ها کتاب، عیدی بدهید ببینید چنددرصد از پدر و مادرهای‌شان کتاب می‌خوانند؟ چطور ممکن است در خانه‌ای که هم پدر و هم مادر شاغلند و به محض آمدن به خانه اولین کاری که می‌کنند روشن‌کردن تلویزیون و ماهواره است، فرزندان کتاب بخوانند؟ چه دلیلی دارد بچه‌های این خانه اصلا کتابخوان شوند؟ این بچه‌ها هرگز نیازی احساس نمی‌کنند. اگر ما کتابخوان شدیم، 40، 50سال قبل این‌جور نبود که ما در بیابان زندگی کنیم و هیچ وسیله تفریحی دورمان نباشد! ما در تهران حتما هر هفته یک‌بار به سینما می‌رفتیم. گاهی هم حتی دوبار. بچه‌های طبقه متوسط هم تفریحات دیگری داشتند. کوه می‌رفتند، سر پل تجریش می‌رفتند، پس‌قلعه می‌رفتند... همه این تفریحات بود. رادیو بود، که اتفاقا خیلی هم جذاب بود و آموختنی بسیار داشت. اما ما باز هم کتاب می‌خواندیم. چرا؟ چون ما در خانواده‌هایی بزرگ شدیم که در آن کتابخوانی رایج بود. بنده دبستانی سرم را می‌گرداندم، خواهرم این طرف کتاب دستش بود، پدرم را نگاه می‌کردم که غزلیات حافظ می‌خواند، سوی دیگری هم مادرم داشت ترجمه فارسی قرآن را می‌خواند، به این دلیل که عربی‌اش خوب نبود. ما کتاب، دست خواهرها و برادرهای بزرگ‌ترمان دیدیم که کتابخوان شدیم. حالا باید دید کدام‌یک از این خانواده‌ها کتاب می‌خوانند، که بچه‌هایشان هم بخوانند؟ بخش اعظمی از جامعه امروز، جوان و تحصیلکرده است اما ببینیم که تیراژ کتاب‌های غیردرسی چقدر است؟ اگر کتابی هشت چاپ هم بخورد تازه می‌شود 10هزار نسخه... این برای 40میلیون جمعیت جوان شهرنشین واقعا رقم کمی است... نیست؟ پس اگر می‌بینیم که بچه‌ها با ابزارهای تکنولوژی و «آی‌پد» و‌ «آی‌پاد» سرگرمند و کتاب نمی‌خوانند، تقصیری ندارند... کسی به آنها کتاب‌خواندن یاد نداده. حالا در چنین وضعیتی شاید بهترین فکر این باشد که به جای اینکه به پدر و مادرها بگوییم در نوروز به بچه‌ها کتاب هدیه کنند، به بچه‌ها توصیه کنیم که به پدر و مادرهایشان کتاب عیدی بدهند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.