|

گفت‌وگو با «بلز پوژاد پرو» بازیگر فرانسوی نمایش بازگشت پسر نافرمان

به چشمان تماشاگران نگاه می‌کنم

بلز پوژاد پرو از بازیگران شناخته‌شده تئاتر فرانسه است که برای بازی در نقشی در نمایش «بازگشت پسر نافرمان» به ایران آمده و به مدت دو هفته در این نمایش بازی کرد. او در پاریس و آوینیون در نمایش‌هایی به کارگردانی افرادی چون فلیسین ژوتنر و ایزابل استارکیه نقش‌آفرینی کرده و در چندین فیلم سینمایی و تلویزیونی نیز حضور قابل‌توجهی داشته است. وی در حرفه خود از حضور استادانی چون ریموند آکواویوا و تیری هارکور در استودیوی جردن بسویک بهره برده است. بلز پوژاد پرو، که از موسسان شرکت «مای رود» است، در سال 2012 با علی راضی در تئاتر ملی آماندیه برای نمایش «در جست‌وجوی تاریخ تولد و انقراض ماموت‌ها» همکاری کرد. بلز در این نمایش نقش برادر ناتالی را بازی می‌کند؛ عکاس خبری‌ای که در جنگ عراق کشته شده و خاطره‌ او تنها چیزی است که در ذهن ناتالی، شخصیت زن نمایش باقی است. او از دومین حضورش در ایران و بازی در این نقش گفت. شخصیت برادر با سایر کاراکترها متفاوت است. او شخصیت ماورایی این اجراست. یعنی برخلاف بقیه شکل واقعی ندارد و در خیال ناتالی است. چطور شد که این نقش را پذیرفتی؟ برای من این نقش یک نقطه اشتراکی با سایر پرسوناژها داشت. آن هم سوال اصلی و هسته اصلی این نمایش بود. درست است که این شخصیت ایرانی و خارج از وطنش نیست و صرفا یک روح است. اما برای او هم موضوع مساله جداافتادن و دورماندن از یکسری ریشه‌ها و اصل‌ها وجود دارد. این مساله‌ای نیست که صرفا به یک ملیت مربوط باشد. مربوط به همه آدم‌ها و یک مساله جهانی است. اتفاقا این شخصیت در سرزمین خودش هم کشته نمی‌شود و در سرزمین دیگری می‌میرد. مثل سرنوشتی که سایر پرسوناژها ممکن است داشته باشند. من هم مثل شما فکر می‌کنم. این پرسوناژ کارش جایی خارج از کشور خودش تمام می‌شود. این نقطه مشترک هم وجود دارد که این هم مانند سایر پرسوناژها در خارج از زادگاه داستانش به پایان می‌رسد. در عین حال این شخصیت کابوس‌های ناتالی هم از طریق او ادامه پیدا می‌کند. او ذهنیت کابوس‌وار ناتالی است که در همه لحظه‌ها با او همراه است. همه پرسوناژها به نوعی دچار یک خاطره و گذشته هستند. اما ناتالی رابطه‌اش را با گذشته قطع نکرده است. سه پرسوناژ دیگر رابطه‌شان را با گذشته قطع کردند. اما همین خاطره برادر باعث شده تا ناتالی همچنان با گذشته همراه باشد. برای ناتالی ساده نبوده که گذشته‌اش را فراموش کند. بقیه پرسوناژها هم گذشته‌شان را فراموش نکردند بلکه از آن فرار می‌کنند. تلاش می‌کنند آن را به کناری بگذارند اما آن گذشته همچنان در کنارشان هست. شخصیتی که شما بازی می‌کنید نقش عکاسی است که برای ثبت جنگ رفته و کشته شده است. ما عکاسان زیادی را در این سال‌ها داشتیم که در جنگ‌های مختلف قربانی شدند. اما این پرسوناژ من را به یاد کاوه گلستان می‌انداخت. با علی راضی هم که صحبت می‌کردم او هم انگار به کاوه فکر کرده بود. برای بازی این نقش به کاوه فکر می‌کردید؟ من وقتی داشتم به این نقش فکر می‌کردم؛ به عکاسان خبری و خبرنگاران زیادی فکر می‌کردم؛ عکاسان و خبرنگارانی که در عراق، افغانستان، لیبی و سایر مناطق جنگی کشته شدند. دوستان خبرنگاری داشتم که در این سال‌ها به سوریه رفتند و برنگشتند. یک خبرنگار بسیار معروف یوگسلاوی به نام یان روستفل بود که ماجراهای بالکان را پوشش می‌داد. من از او خیلی ایده گرفتم. یادداشت‌های او را خواندم و سعی کردم که از طریق یادداشت‌های او به این شخصیت نزدیک شوم. موضوع کشته‌شدن خبرنگاران و عکاسان در جنگ موضوعی است که مربوط به همه‌جای دنیاست و خبرنگاران زیادی در سراسر جهان بودند که برای پوشش خبری رفتند و دیگر به خانه‌شان بازنگشتند. خیلی از آنها قربانی مین شدند. هر خبرنگار و عکاسی که در جنگ فعالیت می‌کند با این پدیده ممکن است روبه‌رو شود. به نظرم آن صحنه‌ای که لحظه رفتن روی مین بود تداعی‌کننده همین حرف شد. این ویژگی مین است که در لحظه‌ای که مشغول جنگ نیستی و احساس می‌کنی همه‌چیز آرام است و تو می‌خواهی یک عکس بگیری، یکدفعه می‌روی روی مین و همه‌چیز تمام می‌شود. شما از سرزمینی می‌آیید که تئاتر در آن ریشه محکمی دارد. نظرتان درباره تماشاگر ایرانی چیست و چه فیدبک‌هایی از آنها گرفتید؟ خیلی خوشحالم که در ایران بازی کردم. می‌دانم که این سالنی که ما در آن بازی کردیم از نظر جایگاه هنری بسیار ارزشمند است. اما آنچه درباره تماشاگر ایرانی باید بگویم ارجاع من به یکی از جمله‌های شخصیت نوال در همین نمایش است که به ناتالی می‌گوید در ایران بهتر است به چشمان مردم نگاه کنی. من هر شب بعد از اینکه اجرا تمام می‌شود در لحظه‌ای که برای رورانس روی صحنه بازمی‌گردیم تلاش می‌کنم تا جایی که ممکن است به چشمان تماشاگران نگاه کنم. از طریق چشمان آنها حدس بزنم که به چه فکر می‌کنند و نظرشان درباره کار ما مثبت است یا خیر. یکسری تفاوت‌های فرهنگی وجود دارد. طبیعی است که ما در ایران این تفاوت‌ها را ببینیم. مثلا در فرانسه تماشاگر بیشتر تشویق می‌کند. این سنت تماشاگر فرانسوی است که تشویق کند. اما در دوباری که به ایران آمدم و تئاترهایی که دیدم متوجه شدم رفتار تماشاگر ایرانی یک‌جور دیگر است. خیلی لذت می‌برم از اینکه هر شب در چشمان آنها نگاه و آنها را کشف کنم. چه کارهایی را در این مدت دیدید؟ در این سفر به‌دلیل فشردگی و سنگینی کار و اجراهای پشت‌سرهم تنها توانستم «در انتظار گودو» را ببینم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.