|

گفت‌وگو با پرویز شهدی درباره مرادی‌کرمانی، مطالعه و ترجمه

پیشنهادهایی برای کتابخوانی در نوروز

سهام‌الدین بورقانی: پرویز شهدی سال پرکاری را پشت سر گذاشت؛ ترجمه‌هایی از آلن رب گریه تا ترجمه «جنایت و مکافات» داستایفسکی و چند کتاب از لوران گوده، ماری دیدیه و سر آخر اگزوپری. با او درباره روزهای تعطیلات و انتخاب‌هایش صحبت کردیم. چه آثاری را برای خواندن در تعطیلات عید پیشنهاد می‌دهید؟ فکر می‌کنید آثار حجیم‌تر مناسب‌تر هستند یا کوتاه‌تر؟ بستگی به نوع خواننده دارد. «شب ظلمانی فراموش‌شدگان» نوشته ماری دیدیه کتابی مستند است ولی درعین‌حال به یک شکل رمان‌گونه نوشته و همه حقایق در آن گفته‌شده و درس‌های زیادی هم در آن وجود دارد. بنابراین، این کتاب برای هرکس که اهل مطالعه باشد قطعا جالب خواهد بود. اگر اهل کتاب‌های کلاسیک باشیم «جنایت و مکافات» داستایفسکی یا مثلا برادران کارامازوف از همین نویسنده را پیشنهاد می‌کنم. البته از دید من چون معیارهای خاصی برای انتخاب کتاب دارم و اگر این معیارها را نداشته باشد طرف کتاب نمی‌روم. «خورشید خانواده اسکورتا»، نوشته لوران گوده هم کتاب دیگری است خودتان برای کتابخوانی در عید برنامه‌ریزی خاصی دارید؟ من بیشتر مشغول خواندن کتاب‌های فرانسوی هستم و کمتر فرصت پرداختن به کتاب‌های تالیفی و ترجمه را دارم ولی اگر فرصتی دست دهد قطعا سراغ آنها هم می‌روم. قبلا بیشتر فرصت این‌کار را داشتید؟ قبل از اینکه کمتر به ترجمه می‌پرداختید. بستگی دارد. الان کتاب «دژ» اگزوپری دستم است که ترجمه هر یک صفحه‌اش ممکن است یک روز وقت بگیرد و بازخوانی‌اش هم بیشتر. طبیعتا خسته‌کننده است اما به‌هرحال اگزوپری است و کار ارزشمندی از یک آدم متفکر است که حالتی پر رمز و راز است. جمله‌ها گاهی فعل ندارد و نیمه‌کاره است یا نمادهایی به کار رفته که قابل تعبیر و تفسیر نیست. بنابراین شما بیشتر کار ترجمه و بازخوانی آنها را پی می‌گیرید؟ بله، البته زمانی که در آمریکا بودم چند کار نویسنده‌های ایرانی را خواندم. از جمله زویا پیرزاد و سپیده شاملو. به نظر می‌آید خواندن برخی آثار نویسنده‌های ایرانی در تعطیلات لطف خاص خودش را دارد. برخی از آنها واقعا کارهای خوبی دارند. ببینید مثلا آقای مرادی کرمانی با وجود اینکه خیلی از کتاب‌هایش به زبان‌های دیگر ترجمه شده اما جایزه نوبل به او تعلق نگرفته است چراکه متاسفانه این جایزه هم سیاسی شده والا کارهای ایشان دست‌کمی از آنهایی که نوبل گرفته‌اند، ندارد. مثلا کتاب «شما که غریبه نیستید» یک اتوبیوگرافی فوق‌العاده است و خیلی زیبا، روان و سلیس نوشته شده و خیلی از مسایل اجتماعی هم در آن گنجانده شده است. کتاب‌های غیرداستانی هم می‌خوانید؟ بله، بیشتر تاریخ می‌خوانم. تاریخ جنگ‌جهانی‌دوم و مسایلی که در موردش مطرح شد، جالب است. همه فکر می‌کنند این جنگ پنج سال طول کشید و تمام شد و رفت. در حالی که اینطور نیست و الان خیلی از اتفاقاتی که می‌افتد دنباله سیاست‌های بعد از جنگ است، مثل اتفاقاتی که در اوکراین افتاد. جنگ اول بنیادهای قدیمی را تغییر داد و تمام امپراتوری‌های قدیی نظیر عثمانی و اتریش را از صحنه محو کرد. جنگ‌جهانی‌دوم به‌خصوص که پای آمریکا به میان کشیده شد، اتفاقات مهم دیگری را رقم زد که تبعات آن هنوز ادامه دارد. بنابراین برای من خیلی جالب است. ‪کتاب «استالینگراد آغاز تا پایان» به قلم آنتونی‌بیور را هم در این زمینه ترجمه کرده‌ام که منتشر شده اما بقیه‌اش به‌دلیل مشکلات نشر و کاغذ هنوز منتشر نشده. تاریخ و بیوگرافی بزرگان همیشه از علاقه‌مندی‌هایم بوده است. شعر چطور؟ شعر ایرانی هم کم‌وبیش می‌خوانم و البته همسرم مشوقم است. شعر فرانسه نمی‌خوانم و ارتباطی با آن برقرار نمی‌کنم. شعر ما چه کلاسیک و چه جدید خیلی غنی است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.