وقتی «رستم دستان» به داد «چامسکی» میرسد
صادق زیباکلام
از بس این پوریا عالمی بچه نجیب و باحُجب و حیایی است، دلم نیامد بهش نه بگویم. وقتی بهم گفت که چی میخواهد، واقعا داشتم شاخ درمیآوردم. بهش گفتم «آخه پوریا جان! من اصلا اهل هفت و هفتسین بازی نیستم. این همه تو یار وفادارداری چرا آمدی از میان همه پیامبران جرجیس را گیر آوردی؟ دکتر کزازی، حداد عادل، چه میدانم این همه آدم که هر کدام در منقبت هفتسین و عید نوروز به اندازه وزن من، کتاب و مقاله نوشتهاند، هستند، چرا نمیروی سراغ آنها؟ والله بالله سپردن این کار به من، یکجور ستم به طرفداران فرهنگ و تمدن پارسی و آریایی است. نویسنده هست که برای هر «سین» هفتسین و معنا و مفهوم آن کلی مطلب دارد. آخر سزاوار است وقتی این افراد هستند من بیایم بشوم میزبان سفره هفتسین روزنامه «شرق»؟» گفت: «اگه قول بدهی بیایی، دم حامد طبیبی، داوود محمدی، شهاب طباطبایی و مهدی رحمانیان را میبینم و برات جور میکنم سال 93 یک سرمقاله در صفحه اول «شرق» داشته باشی، خوبه؟ دیگه چی میخوای؟» دیدم فایدهای ندارد. ازش پرسیدم برای سال تحویل حالا چه کسانی قرار است بیایند؟ گفت: «راستش... «رستم»، «فردوسی»، «دکتر مصدق»، «مهندس بازرگان»
و «کیانوری» قطعا گفتن میان. ترتیب همهکارهارو هم بچههای روزنامه دادن. روی میز اتاق سردبیری بچههای تحریریه سفره میاندازند. تو هم اصلا احتیاجی نیست کاری بکنی. یه خوشآمد بگو و جان دکتر اون قیافه سبعانه مناظرههات توی تلویزیون با اصولگرایان را نگیر. خواهش میکنم هم هرچی گفتند جلوی خودت را بگیر و چیزی نگو. عیده و سال تحویله.» پرسیدم سکه هفتسین را چکار کردید؟ گفت: «چندسال قبل که این سکههای 500تومانی تازه درآمده بود، بچههای تحریریه رفته بودند دیدن آقای احمدینژاد و قرار بود بهشون یکی یه سکه بده. بعد که آمدیم بیرون، متوجه شدیم که سکهها همچون سکههای 500تومانی است. حامد طبیبی مال خودشو سر عقد داد به خانمش؛ رحمانیان و شهاب هم یک مقداریرو برای خونهشان برداشتند و مابقی بچهها هم زدند سکههاشونرو به زخم زندگیشون. من نگه داشتم و قرار شده اونو بذاریم تو سفره هفتسین.»
***
دو، سه ساعت مانده به تحویل سال سروکله میهمانها یواشیواش پیدا شد. اول از همه فردوسی آمد. شاهنامهاش توی یک جلد پوست آهو زیر بغلش بود و خیلی متین و سنگین سلام و علیک کرد و نشست روی مبل. احتیاجی نبود کسی بهم بگوید چقدر از من متنفر است! جواب سلامعلیکم را که نداد هیچی، اصلا یکبار هم تو چشمم نگاه نکرد. ولی مجبور بودم بروم و بهشان خیرمقدم بگویم. در حالیکه سعی میکردم خیلی باادب باشم و نیمهتعظیمی هم کرده بودم، گفتم: «قربان مزین فرمودین، از طرف روزنامه «شرق» به حضرتعالی خوشآمد میگویم و پیشاپیش حلول سال جدید را به جنابعالی تبریک میگویم. انشاالله که سال جدید برای شما و اهل منزل سالی قرین خیر و برکت و رحمت باشد.» تو هوا بود که برای اولینبار جناب «فردوسی» بهم نگاه کرد و گفت «تو واقعا خجالت نمیکشی؟» آنقدر از این جمله جا خوردم که فکر کردم خطاب فردوسی به آقای رحمانیان یا به خانم مهسا جزینی که پشتسرم بود و داشت چایی میآورد، است. برگشتم پشتسرم را نگاه کردم، کسی نبود. مطمئن شدم که به خودم دارد میگوید. قبل از اینکه چیزی بگویم ادامه دادند که: «نه واقعا تو خجالت نمیکشی؟ من 30سال رنج بردم و «عجم زنده کردم بدین
پارسی» و آنوقت تو اینجوری نامه سرگشاده و غیرسرگشاده مینویسی پر از الفاظ و لغات مهوع و چندشآور تازی؟ عقدهداری عبارات و ادبیات عصر قاجار را مثل نقل و نبات در نوشتههایت بیاوری؟ آخه ایران سراسر مصیبت و حقارت عصر قاجار چه افتخار و بزرگی داره که این همه به زبان و واژگان آن عصر دل بستی؟» کیانوری که در همین حیث و بیث آمده و درون مبل مستقر شده بود، با دیدن وضع من و فردوسی گفت: «رفیق ابوالقاسم! بفرمایید عصری که منابع کشور خود را به تاراج میبرد، دین را از سیاست جدا میکند، فرقه ضاله به راه میاندازد، نهضت مشروطه را به انحراف میکشاند و بهجای مشروطه مشروعه، مشروطه منحط غرب تجاوزگرِ رو به انحطاط را جایگزین میکند و راه را برای به قدرت رسیدن رضاشاه هموار میکند.» فردوسی بدون توجه به مطالب کیانوری همچنان غرشکنان به من گفت: «فقط آمده بودم بهت بگم که شرم بر تو ای پارسیزبان، ای فرزند مهر و اهورا که اینگونه مزدوری تازیان میکنی؟» دکتر مصدق و مهندس بازرگان هم وارد شدند. با ورود آنان، لبخندی که روی صورت کیانوری از جملهها و تکه انداختنهای فردوسی به من نقش بسته بود، تا حدودی آب رفت. تقریبا میهمانان ویژهمان کامل شده
بودند و فقط منتظر رستم بودیم. از سروصدای تو پلهها مشخص شد که جناب رستم هم رسیدند. رستم با همه سلام و علیک کرد. با فردوسی هم روبوسی مفصلی کرد و نشست پیش او. فردوسی با مهر و محبت زیادی ازش پرسید: «پهلوان کجا بودی خسته به نظر میرسی؟» رستم در حالیکه در مبل مستقر میشد گفت: «رفته بودم نیویورک.» کیانوری بلافاصله گفت: «حتما رفته بودید تا به دوستان کمک کنید با استکبار ببندند.» رستم با لبخند به کیانوری گفت: «نه دکتر، من مدتهاست که با هیچ حزب و گروه و جریان و رسته سیاسی همکاری نمیکنم. من مستقلم.» دکترمصدق هم گفت: «از یک قهرمان ملی، از یک تهمتن، از یک فخر ایرانزمین غیراز این هم انتظار نمیرود. شما به جبهه ملت تعلق دارید که فراتر از هر حزب، گروه و دسته است.» رستم با تواضع خاصی گفت: «قربان من اگر پشت دیو سفید، اکواندیو، گرسیوز نابکار و اژدهای هفتسر را به خاک میمالیدم جنابعالی پشت شیر پیر استعمار بریتانیای کبیر که از مادر فولادزره هم نابکارتر است را بهخاک رساندید. کار شما کارستان بود.» مهندس بازرگان از رستم پرسید که «پهلوان اگر برای مذاکرات هستهای و برقراری رابطه با آمریکا به نیویورک نرفته بودید پس حتما
رفته بودید بچهها را ببینید؟» و رستم پاسخ داد «نه اتفاقا، منیژه دختر وسطیام با نوههایم عید میآیند تهران. دامادم هم برای ناسا کار میکنه و دو هفته مرخصی گرفته باهاشون داره میاد.» مهندس بازرگان گفت: «به سلامتی. چشمتان روشن. پس عید همهتان دور هم هستید.» در حالیکه همه منتظر بودند و کنجکاو که رستم برای چه کاری به نیویورک رفته بوده است، خودش شروع به توضیحدادن کرد که: «برای کار چامسکی رفته بودم.» کیانوری پرسید: «پروفسور چامسکی کسالتی پیدا کردند؟» دیگری با نگرانی پرسید: «حالش خوبه؟ طوری شده؟» رستم گفت: «نه بابا. طوریش نیست، حالش خوبه. رفته بودم ضامنش بشم.» دکتر مصدق گفت: «واقعا عجب دوره و زمانهای شده، آدم به چشمهایش هم نمیتواند اطمینان کند. ما فکر میکردیم فقط به انگلیس و سفارتشان نمیشه اطمینان کرد. حالا چامسکی هم کارش جوری شده که پهلوان رستم باید بروند و ضامنش بشوند تا مرخص شود. حالا چیکار کرده بود؟» رستم با خوشرویی گفت: «نه بابا، بنده خدا، اصلا اهل کار خلاف نیست و مشکلش هم خلاف نبوده. مشکلش سیاسیه». بازرگان با تعجب پرسید: «نشنیده بودم در آمریکا از این حرفها باشه.» کیانوری با طعنه گفت: «شما کلا در
مورد آمریکا خیلی از واقعیتها را نمیخواهید بدانید و نه چیزی در مورد آن میخواهید بشنوید. آمریکا بزرگترین ناقض حقوق بشر در جهان است. زندانهای آمریکا پر از مبارزان و آزادیخواهان است. همین چامسکی نمونه بارزش. اگر بنده میگفتم شما ما را متهم به تبلیغات و شانتاژ میکردید. اما رفیقرستم که دیگه دروغ نمیگه. شماها یک عمر فکر میکنید که آمریکا مهد دموکراسی است. جناب بازرگان پس چامسکی را برای چی گرفتن؟ چامسکی چه کار کرده بود؟ چک بیمحل کشیده بود؟ یک زمین را در خیابان پنجم نیویورک به چند نفر فروخته بود؟ جعل امضا کرده بود؟ از بانک مرکزی منهتن کلاهبرداری کرده بود؟ سند جعل کرده بود؟ غیر از این است که علیه نظام منحط و فاسد سرمایهداری غرب افشاگری میکرده؟ غیر از این است که علیه جنایات آمریکا در جهان افشاگری میکرده؟ غیر از این است که جنایات یانکیهای وحشی را که علیه زحمتکشان قهرمان آمریکا و بر ضد نظام سرمایهداری خونآشام حاکم بر آمریکا که در جریان قیامهای مردمی والاستریت به پاخاسته بودند، افشاگری میکرده؟ غیر از این است که آمار وحشتناک کشتهشدگان تظاهرات و راهپیماییهای جنبش والاستریت را افشا میکرده؟ غیر از
این است که آمار دستگیریهای جنبش والاستریت را به دنیا میداده؟ دیگه این انسان چهکار میکرده؟» فردوسی در حالیکه آشکارا حوصلهاش از سخنرانی کیانوری سر رفته بود از رستم پرسید: «اصلا این تبلیغ که میگید یعنی چی؟ یعنی چیکار میکرده؟» کیانوری به جای رستم پاسخ داد: «ببینید رفیقابوالقاسم! نظام حاکم بر آمریکا یک نظام سرمایهداری منحط و فاسد است و رفیق کبیر چامسکی که یک روشنفکر است و مطالبش اکثرا در مطبوعات مستقل و معتمد زحمتکشان مبارز و کارگران قهرمان و انقلابی چاپ میشود، علیه این نظام فاسد که رو به اضمحلال است به اعتراض بهپا خاسته بود.» بعد هم در حالیکه با پوزخند به مهندس بازرگان و دکتر مصدق نگاه میکرد گفت: «البته بعضیها خواستند آن نظام منحط و استثمارگر را در ایران خودمان هم پیاده کنند ولی «دست غیب آمد و بر صورت نامحرم زد.» البته دست غیب همان دست مبارزان اصیل و ضدامپریالیستی تودههای زحمتکش خلقهای مبارز انقلابی میهنمان است... .» که در این لحظه یکمرتبه دکتر مصدق قیام کرد و گفت: «آقای دکتر بس نمیکنی؟ یک دقیقه آمدیم اینجا برای سال تحویل. ببین چقدر شعار دادی و سخنرانی کردی. ما که نمیدانیم چامسکی را
به چه منظور خواسته بودند؟ حالا رستمخان لطف کردند و چون پهلوان و قهرمان هستند ضمانت آقای چامسکی را کردند که شب عیدی بیچاره در «گوانتانامو» نماند و نزد زن و بچهاش باشد.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.