|

رای مثبت داوران «فستیوال جهانی» معماری به اثری ایرانی

طرحی از «نجف‌آباد» که جهانی شد

دنیا عیوضی

تجربه طراحی یک فروشگاه بدون کارکرد خاصی، اقدامی منحصربه‌فرد است. املاک آقای حمیدی که کارفرمای این پروژه است، ابعاد خاص و جالبی داشت. طراحی این املاک، نیازمند بینشی منحصربه‌فرد و خارج از عرف بود. با توجه به اینکه کارفرما خود هیچ ایده‌ای نداشت که چه فضایی باید ایجاد شود و چه باید در آن فروخته شود، کار دشوارتر هم شد. اما این پایان کار نبود، پیرامون آشفته و ملموس سایت پروژه، محدودیت ارتفاع با توجه به موقعیت املاک و همچنین کمبود منابع اقتصادی و مالی در این پروژه قابل ملاحظه بود. اینها توصیف املاکی در نجف‌آباد است که علی دهقانی، علی سلطانی و عاطفه کرباسی از دفتر معماری «آینه» آن را طراحی کردند. سال گذشته در فستیوال جهانی معماری (WAF) که یکی از معتبرترین رقابت‌های معماری در دنیاست، این اثر ایرانی، در بخش ساختمان‌های تجاری برگزیده شد. این اثر که تنها پروژه ایرانی برگزیده در این دوره از مسابقات بود، قبلا هم در سایت معتبر معماری آرک دیلی (arch daily) معرفی شده بود. در طراحی، سایت از وسط به سمت محور شمالی- جنوبی برش داده شد و به چهار فضای مجزای نیم‌طبقه و یک فضای همکف تقسیم‌بندی شد. با توجه به محدودیت ارتفاع حاکم بر طرح، تصمیم گرفته شد تا در طراحی آن، بخش غالب ساختمان در روی زمین بنا شود. سطوح مختلف طبقات همکف تحت‌تاثیر سیالیت فضا و جلوه‌های بصری قرار گرفت. همچنین برای صرفه‌های اقتصادی طرح، فضای شفافی که برای آن در نظر گرفته شد، صرفا از طریق پله‌هایی که کار گذاشته شده بود قابل دستیابی بود. سطوح پایینی برای این منظور طراحی شد که حس مناسبی از جابه‌جایی و حضور در طیف‌های مختلف فضایی را در راه برگشت به پشت فضای ساختمان فراهم می‌آورد که از مهم‌ترین اهداف طراحی این پروژه محسوب می‌شود. این هدف، از طریق فراهم‌آوردن مناظر عمیق و گسترش‌یافته که از در ورودی شروع می‌شد و به همه سطوح ساختمان می‌رسید، برآورده شد. حضور خطوط رنگی در پس‌زمینه ساده و تک‌رنگ مغازه نیز بر این موضوع افزود. به علاوه باید به جهت خطوط که حجم وسیعی از نورها را از بالا تا سطوح پایین می‌کشاند هم اشاره کرد. شکستگی‌هایی که روی محور و جوانب پله‌ها شکل گرفته، احساسات تفاوت بصری را از طریق خلق تنوع دید به وجود می‌آورد. کانسپت اصلی طرح مربوط به فاکتورهای مهمی می‌شود که منظر بیرونی سایت را تشکیل می‌دهد و آن، موقعیت املاک به جز ویژگی‌های تاریخی که پروژه با آن مواجه بود، می‌شود. این زمین در موقعیتی قرار دارد که فعالیت‌های ساختمانی فراوانی در چهارطرف آن برقرار است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.