|

سهم تبریز در سال درخشش معماری ایران

«بازار»ی که جایزه گرفت

نیما توسلی

جایزه آقاخان در معماری که از سال 1377 به بعد هر سه‌سال یک‌بار به یک یا چند معمار زنده دنیا داده می‌شود، متمرکز بر توجه به شیوه‌های بومی و اسلامی و توسعه معماری کهن و نوین، عمدتا در کشورهای جهان‌سوم است. اصولا پروژه‌هایی می‌توانند این جایزه را از آن خود کنند که یا از استانداردهای جدید معماری پیروی کرده باشند یا در راستای حفاظت از معماری تاریخی گام برداشته باشند. در عین حال، این پروژه‌ها یا باید پایان یافته باشند یا بین شش‌ماه تا یک‌سال از ساخت آنها گذشته باشد. از این‌رو نه‌تنها معمار طرح بلکه تمامی دست‌اندرکاران اجرای طرح نیز به‌عنوان نامزد دریافت جایزه و در صورت برنده‌شدن به‌عنوان برنده نهایی انتخاب می‌شوند. در بخش بازسازی جایزه آقاخان2013، باززنده‌سازی بازار بزرگ تبریز به همراه ساختمان قبرستانی از مسلمانان در استرالیا، مرکز جراحی سلام در خارطوم سودان، پروژه زیرساخت شهری پل و خیابان رباط‌ساله در مراکش و بازسازی مرکز تاریخی بئرزیت در فلسطین، پنج‌برنده‌ای بودند که جایزه یک‌میلیون‌دلاری را به‌طور مشترک بردند. برای بازار بزرگ تبریز که به‌عنوان یک محور تاریخی در سال 2010 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد، در دودهه گذشته تلاش‌های گسترده‌ای برای حفظ و مرمت صورت گرفت تا ضمن حفاظت از آسیب و تخریب، این میراث تاریخی با توجه به نیازهای مالکان و مستاجران مشغول به تجارت در آن نوسازی شود. طرحی که در مسابقه آقاخان مورد قضاوت قرار گرفت، طرح باززنده‌سازی این محور تاریخی و فعالیتی به‌عنوان قلب شهر تبریز توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی استان آذربایجان‌شرقی به‌عنوان متولی طرح به این مسابقه عرضه شد. این بازار در سال 1975 توسط این سازمان موردتوجه قرار گرفت و تا هنگام ثبت در یونسکو در سال 2010 مورد حفاظت ویژه قرار داشت. کل مساحت محدوده طرح 27هکتار است. طرح دیگری نیز از ایران در مسابقه آقاخان2013 به‌عنوان نامزد دریافت جایزه معرفی شده بود. این طرح، «آپارتمان شماره1» محلات نام داشت که البته موفق به دریافت جایزه نهایی نشد. این طرح، مربوط به ساختمانی می‌شود که از دورریز سنگ‌ها به شیوه‌ای مدرن و زیبا استفاده کرده است. این ساختمان به صورت پنج‌طبقه دیده شده و شامل چندین فروشگاه در طبقه همکف و هشت‌آپارتمان سه‌خوابه می‌شود. کل مساحت سایت 420مترمربع و سطح طبقه همکف 260مترمربع است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.