|

نظرسنجی از ۱۴ گرافیست فعال

گرافیک، صدای جامعه است

گرافیک، صدای جامعه است
در پایان سال به بهانه مرور آنچه گذشته و آنچه اساسا در گذر است، سوال‌هایی را از طراحان فعال در حوزه‌های مختلف جویا شدیم. این نظرسنجی عدد و رقم‌هایی به دست می‌دهد که می‌تواند بهانه مطالعه‌های عمیق‌تر شود. از طراحان فعال گرافیک، خواسته شد که به سه پرسش‌ پاسخ دهند. سوال نخست در مورد رشد کیفیت آثار گرافیک در شاخه‌های مختلف بود. نزدیک به نصف طراحانی که به سوال‌ها پاسخ دادند اعتقاد دارند گرافیک ایران در سال 92 پیشرفت چشمگیری نداشته است. کمتر از نصف طراحان نیز رشد گرافیک ارتباطات تجاری -که شامل طراحی‌های لوگو و تبلیغات و بیلبوردها و آگهی‌ها برای موضوع‌های تجاری می‌شود- را بیشتر از گرافیک ارتباطات فرهنگی دانسته‌‌اند. سوال دوم در مورد سبک و سیاق طراحی‌هاست که موضوعی زمان‌مند و مکان‌مند است، به طوری‌که ممکن است معدلی از یک جامعه در برهه‌ای از زمان، سلیقه و سیاق خاصی را بیشتر بپسندد. بی‌آنکه گرافیک ایرانی و گرافیک ساده‌گرا را در رقابت با هم بدانیم، می‌توان در مورد این دو سلیقه به گفت‌وگو نشست. گرافیک ایرانی -که البته هرگز به‌طور مشخص توضیح داده نشده که گرافیک ایرانی چه ویژگی‌ها و مشخصه‌هایی در فرم دارد و چه‌چیزی یک اثر گرافیکی را ایرانی می‌کند- شاید در موضوع‌هایی که رنگ و بوی ملی دارند به کار گرفته می‌شود اما سلیقه جهانی که در تمام حوزه‌ها؛ ادبیات و معماری و طراحی صنعتی و... به سمت و سوی ساده‌‌کردن و حذف جزییات غیرضروری می‌رود در گرافیک هم به همین سمت رفته و با احتیاط می‌توان نام آن را مینی‌مالیسم در فرم گذاشت. سایه این سبک و سیاق در گرافیک ایران هم در سال‌های اخیر به وضوح آشکار شده. از پوسترهای اجتماعی گرفته تا بیلبوردهایی که گاهی تنها با نوشته یا با یک تصویر ساده، بی‌هیچ شکل و فرم اضافه‌ای طراحی و اکران شده‌اند. نکته دیگری که می‌توان در آن هم دقیق شد، فعالیت‌های گرافیکی- اجتماعی طراحان است. از طراحان گرافیک که همواره در دالان تنگ هنرمند-دیزاینر در آمد و شد هستند، چه در مقام هنرمند و چه در مقام دیزاینر انتظار می‌رود همانگونه که با نیازها و ارتباطات اجتماعی در تعامل هستند با مسایل اجتماعی و مسوولیت‌های اجتماعی هم در تماس باشند. آسیبی که سال‌هاست دامنگیر طراحی گرافیک ایران شده بدبینی و طرد پوسترهای اجتماعی بدون سفارش‌دهنده‌ است. پوسترهایی که به موضوع‌های اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی بپردازد و صدای بخشی از مردم و جامعه باشند از سوی برخی اساتید و دانشگاهیان مردود شمرده ‌شده و بخشی از جریان گرافیک ایران از پذیرش مسوولیت اجتماعی را دور نگه‌ داشته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.