|

هفتصد کلمه از جهان دیگران

نغمه ثمینی . نمایشنامه‌نویس و پژوهشگر

تا حالا حتما استخوان‌هایمان هم به خاک تبدیل شده بود. ما هر چهار نفر. من، پدرم، مادرم و برادرم. ما باید در نوروز 1367می‌مردیم و حتما از آن زمان تا حالا، در این 25سال دیگر هیچ چیز از تنمان باقی نمانده بود. ما نمی‌ماندیم که ببینیم شهریور همان‌سال قطعنامه تصویب می‌شود و جنگ، تمام. هیچ وقت «مسافران» بیضایی، یا «نرگس» بنی‌اعتماد را نمی‌دیدیم. من هرگز هول و ولای کنکور را نمی‌کشیدم و ‌سال 1370 وارد هنرهای زیبا نمی‌شدم که تئاتر بخوانم. برای مجله فیلم نمی‌نوشتم، نمایشنامه‌هایم روی صحنه نمی‌رفت، مسافرت نمی‌کردم و تاج‌محل را نمی‌دیدم. من، ما هر چهار تا باید همان 25سال پیش می‌مردیم و خاطره‌مان محو می‌شد، از ذهن عالم و آدم. حتی فامیل‌های نزدیک شاید دیگر بعد از 25‌سال سخت از ما یاد می‌کردند، از خانواده‌ای که 25‌سال قبل براثر اصابت موشک در جا کشته شدند... موشک که شعور ندارد. انتخاب نمی‌کند. نمی‌داند باید کجا فرود بیاید، کجا فرود نیاید. توقف نمی‌کند وسط زمین و آسمان که بپرسد اینجا جایش هست یا نه. موشک تنها دو کار بلد است. فرود آمدن و کشتن. همین و بس. تصادفی کوچک، چند میلیمتر- یا خیلی کمتر- چپ‌وراست‌شدن جهت پرتاب، شاید جهت و سرعت وزش باد، می‌توانست موشک را تنها یک کوچه این سو‌تر فرود بیاورد، درست روی سر خانه چهارطبقه ما. توانیر، نظامی گنجوی، خانه کودکی. پدر و مادرم نشسته بودند در آشپزخانه و صبحانه می‌خوردند. من خوابیده بودم. برادرم داشت می‌دوید و بازی می‌کرد. صدای انفجار کلاهک موشک - یا یک همچین چیزی- بلند شد. برادرم نمایشی خودش را پرت کرد روی سر من. من داد کشیدم. پدر و مادرم آمدند در همان بدو شروع، دعوای ابدی ازلی ما را فیصله دهند که ناگهان همه چیز به هم ریخت: یخچال از آشپزخانه افتاد بیرون، پنجره‌ها با قابشان از جا درآمدند، سنجد‌های روی هفت‌سین پودر شدند. من زدم زیر خنده، بی‌اختیار، برادرم زد زیر گریه. پدر و مادرم بهتشان برده بود. کسانی تنها یک کوچه آن سوتر جان داده بودند. همسایگانی که نمی‌شناختیمشان. آنها نماندند که ببینند چند ماه دیگر جنگ تمام می‌شود. آنها هیچ وقت مسافران بیضایی یا نرگس بنی اعتماد را ندیدند. هیچ وقت وارد هنرهای زیبا نشدند که تئاتر بخوانند... آنها در خاطره نوروز 1367 ماندگار شدند. می‌دانم این تصویر برای نوروز غمگین است. اما غالب‌ترین تصویر نوروزی است که در خاطره‌ام دارم. حتما اگر ما مرده بودیم و همسایه‌های ناشناس مانده بودند، این یادداشت حالا اینجا نبود. شاید یکی از همان همسایه‌ها، یادداشتی می‌نوشت برای نوروز، همین‌جا، در هفتصد کلمه، شاید شاد‌تر و سرحال‌تر؛ و به همسایگانی ناشناس اشاره می‌کرد که 25‌سال قبل زیر آوار جان دادند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.