|

سال ۹۳ مردم ده‌ها کشور پای صندوق رای می‌روند

برگه‌های سرنوشت

محمد علی عسگری

سال آینده به اعتقاد کارشناسان سالی مهم و سرنوشت‌ساز برای اکثر جمعیت جهان خواهد بود. در سال پیش‌رو، حدود ۴۰ انتخابات ملی رخ خواهد داد که این امر سرنوشت ۴۲‌درصد از مردم کره‌زمین را رقم می‌زند. این جمعیت صاحب بیش از نصف تولید ناخالص داخلی جهان است و به همین دلیل سرنوشت آنها می‌تواند بر سرنوشت کل جهان تاثیر داشته‌ باشد. بسیاری از انتخابات‌ها نظیر انتخابات هند، اندونزی، افغانستان، ترکیه، اتحادیه اروپا، کنگره آمریکا، آفریقای‌جنوبی و تعدادی از کشورهای آمریکای لاتین بازتاب گسترده‌ای را در سطح جهانی خواهند داشت. این احتمال وجود دارد که سه‌منطقه از جهان تا پایان سال ۲۰۱۴میلادی با تغییر در حکومت حاکم روبه‌رو شده و سال را با وضعیت سیاسی بسیار متفاوتی به پایان برسانند. برخی از این انتخابات مانند مصر، لبنان، بحرین، سوریه، الجزایر و عراق می‌تواند در منطقه خاورمیانه تاثیر‌گذار باشد. اینگونه انتخابات‌ها به‌نوعی ادامه جنبش‌های موسوم به بهارعربی را رقم خواهد زد. در سال پیش‌رو ایران ما نیز شاهد برگزاری انتخابات پارلمانی خواهد بود؛ انتخاباتی که بی‌تردید تعیین‌کننده سرنوشت سیاسی کشور ما بوده و در مجموع به تقویت رویکردهای اصلاح‌طلبانه یا برعکس ادامه اصولگرایی در یک دهه گذشته منجر خواهد شد. در سال پیش‌رو چند همه‌پرسی در سطح جهان رخ خواهد داد که یکی از آنها همه‌پرسی استقلال اسکاتلند است. همچنین برای کاتالونیا نیز یک همه‌پرسی برنامه‌ریزی شده و قرار است در پاییز آینده برگزار شود. در اینجا به ترتیب قاره‌ها به برخی از صندوق‌های رای‌گیری در جهان طی سال آینده سر می‌زنیم: آسیا 1- انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان (فروردین 93) قرار است شنبه، پنجم‌آوریل مردم افغانستان برای تعیین جانشین حامد کرزای به پای صندوق‌های رای بروند. از هم‌اکنون نگرانی در مورد انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان از سوی نهادهای بین‌المللی ابراز می‌شود. کارشناسان معتقدند با وجود تلاش برای اصلاح نظام انتخاباتی پس از انتخابات 2009، انتخابات 2014 به احتمال زیاد گرفتار فساد، عدم امنیت و تقلب خواهد شد. مطابق قانون اساسی حامد کرزای، رییس‌جمهور افغانستان از شرکت در انتخابات برای دوره سوم محروم است. اینکه چه کسی احتمالا جانشین او خواهد شد، مشخص نیست. کمیسیون مستقل انتخابات 16نفر از 27 نامزد انتخاباتی را ردصلاحیت کرده و نام 11‌نفر را در فهرست نامزدهای تاییدشده باقی گذاشته است. پیشتازان بالقوه انتخابات افغانستان عبدالله عبدالله شخصیت برجسته و شناخته‌شده افغانستان است که در سال 2009 نیز نامزد بود اما موفق نشد. اشرف غنی احمدزای و قیوم کرزای، برادر بزرگ‌تر حامد کرزای از دیگر نامزدهای مهم این دوره از انتخابات هستند. در این میدان چندین جنگ‌سالار بانفوذ هم دیده می‌شوند. با توجه به خروج برنامه‌ریزی‌شده نیروهای بین‌المللی از افغانستان تا پایان سال‌جاری میلادی و اینکه نیروهای طالبان هنوز هم در بسیاری از نقاط کشور قدرتمند هستند، رییس‌جمهور جدید با آینده دشواری مواجه خواهد بود. 2- انتخابات هندوستان (احتمالا اردیبهشت 93) گرچه هنوز تاریخ دقیق انتخابات پارلمانی هند یا مجلس سفلی تعیین نشده است، ولی به احتمال زیاد بهار آینده باید برای هند روز‌های سرنوشت‌سازی باشد. انتخابات هند جالب‌توجه است زیرا بیش از 700میلیون‌نفر به بیش از 800هزار ستاد رای‌گیری سرازیر خواهند شد تا با استفاده از بیش از 3/1میلیون ماشین رای‌گیری به بیش از 1300حزب سیاسی رای دهند. به اعتقاد کارشناسان، انتخابات لوک سابا سال 2014 می‌تواند به حضور 10ساله حزب کنگره در قدرت پایان دهد. با توجه به نارضایتی فزاینده رای‌دهندگان از رشد ضعیف اقتصادی، زیرساخت‌های ناکافی و فساد فراوان، این حزب سیاسی که به مدت طولانی تحت سلطه خانواده گاندی بوده، ممکن است با شکست بزرگی مواجه شود. از چندی پیش مانموهان سینگ نخست‌وزیر هند اعلام کرد دیگر نامزد نخست‌وزیری نخواهد شد و دوست دارد افراد دیگری جایگزین او شوند. از این‌رو بیشتر نگاه‌ها به سمت نارندرا مودی وزیر ارشد ایالت گجرات هند و رهبر مهم‌ترین حزب اپوزیسیون هند یعنی حزب باراتیا جاناتا (BJP) جلب شده است. وی یکی از کاریزماتیک‌ترین سیاستمداران هند است و احتمال پیروزی حزب او تاکنون پیش‌بینی شده است. مودی متهم است برای توقف خشونت‌های ضدمسلمانان در گجرات در سال 2002 که بیش از هزارنفر را به کام مرگ کشاند، اقدامات کافی انجام نداده است. از این‌رو نمی‌تواند روی پشتیبانی مسلمانان هند حسابی باز کند. در انتخابات آزمایشی دی‌ماه سال گذشته که در پنج ایالت هند برگزار شد، حزب او توانست حزب حاکم کنگره را از دور خارج کند. کارشناسان دلیل اصلی شکست حزب کنگره از حزب «بهاراتیا جاناتا» را فساد شدید توصیف کردند. هند از سال 1989 دولتی تک‌حزبی نداشته است. بنابراین یک نتیجه احتمالی روی‌کارآمدن دولتی ائتلافی در آینده خواهد بود که به گفته کارشناسان با چالش‌های متعددی مواجه خواهد بود. 3- انتخابات ریاست‌جمهوری اندونزی (تیر 93) چهارشنبه، 9ژوییه قرار است انتخابات ریاست‌جمهوری در اندونزی برگزار شود. گفته می‌شود در این کشور رقابت‌های سختی در جریان است. یکی از مدعیان ریاست‌جمهوری این کشور فردی به نام جوکو ویدو، فرماندار جاکارتاست که بسیاری از اندونزیایی‌ها او را «اوبامای جاکارتا» می‌نامند. گفته می‌شود شانس او برای پیروزشدن در این دور از انتخابات بالاست. همچنین مگاواتی سوکرانوپوتی، رهبر حزب حاکم و ویدو، رییس‌جمهور سابق در این رقابت‌ها شرکت خواهند کرد. ناظران بر این باورند که در اندونزی هر کس برنده شود، مشکلات زیادی خواهد داشت زیرا رشد اقتصادی کشور کند شده و یارانه‌های سوختی، خزانه را خالی کرده است. همچنین فساد در همه‌جا شایع و حل این مشکلات نیازمند همتی بلند و برنامه‌هایی اساسی است. خاورمیانه 1- انتخابات پارلمانی عراق (اردیبهشت 93) چهارشنبه، 30آوریل قرار است در عراق انتخابات پارلمانی برگزار شود. از هم‌اکنون شور و هیجان و پابه‌پای آن نگرانی نسبت به سرنوشت دولت مالکی و آینده سیاسی عراق قابل مشاهده است. دموکراسی عراق ممکن است تحت‌الشعاع ناآرامی‌ها و حوادث تروریستی این کشور قرار گرفته باشد اما در عین حال هنوز بقایایی از یک رقابت سالم به چشم می‌خورد. نوری المالکی نخست‌وزیر کنونی با تغییراتی که در قوانین موجود پدید آورد، از هم‌اکنون به دور سوم نخست‌وزیری خود می‌اندیشد. برخی از ناظران حتی درگیری‌های اخیر در استان الانبار را با انتخاب مجدد مالکی پیوند زده و از آن به‌عنوان یک حرکت تبلیغاتی برای آینده یاد کردند. درگیری‌های اخیر اهل تسنن در عراق را نسبت به آینده خود بیمناک‌تر کرد. بعد از اینکه آنها نتوانستند در میدان عمل دستاوردی داشته باشند، ممکن است از بقیه توان خود برای انتخابات پارلمانی استفاده کنند. با این حال ائتلاف شیعیان نیز برخلاف چند سال گذشته یکپارچه نیست. انتخابات استانی 2013 نشان داد ائتلاف دولت قانون به رهبری نوری المالکی شانس زیادی ندارد و همین امر امکان تقلب در انتخابات را تقویت می‌کند. گفته می‌شود در حال حاضر ائتلاف او کمتر از نیمی از استان‌های شیعه‌نشین را تحت کنترل خود دارد. با این حال این زدوبندهای سیاسی و توافقات پشت‌پرده است که حرف‌اول را می‌زند. مالکی هنوز این فرصت را دارد که برخی از گروه‌های شیعه را با خود همراه کند. در این صورت توازن قوا به نفع او رقم خواهد خورد. یک احتمال دیگر اتحاد برخی از گروه‌های شیعه ازجمله مجلس اعلا و جریان صدر است که در این صورت می‌توانند نخست‌وزیری آینده را از بین ائتلاف خود برگزینند. نقش کردها همیشه در عرصه سیاسی عراق تعیین‌کننده بوده است. باید دید ائتلاف کردستان به کدام سمت گرایش پیدا می‌کند. همه این احتمالات در صورتی می‌تواند روندی طبیعی را طی کند که ناامنی‌ها در این کشور فروکش کرده باشد. 2- انتخابات ریاست‌جمهوری ترکیه (مرداد 93) تابستان امسال برای ترکیه روزهای گرم و پرتنشی خواهد داشت. با بازنویسی و اصلاح قانون اساسی برای نخستین‌بار مردم ترکیه می‌روند تا به صورت مستقیم رییس‌جمهور آینده خود را برگزینند. آیا این رییس‌جمهور همان رجب‌طیب اردوغان خواهد بود؟ تاکنون ریاست‌جمهوری در ترکیه نقشی تشریفاتی داشته است. رجب‌طیب اردوغان، نخست‌وزیر کنونی ترکیه در شرایطی قرار دارد که طبق قانون اساسی نمی‌تواند بیش از سه‌دوره به‌عنوان نخست‌وزیر باقی بماند. به همین دلیل حزب حاکم عدالت و توسعه دست به تغییر و اصلاح قانون اساسی زد تا به بیانی ساده‌تر جامه ریاست‌جمهوری به قامت او دوخته شود. اما آیا این سناریو تا زمان برگزاری انتخابات به قوت خود باقی خواهد ماند و مردم نیز آن را خواهند پذیرفت؟ اردوغان طی ماه‌های گذشته درگیر تشنج‌های فراوانی بوده که از ماجرای پارک‌گزی شروع و به ماجرای گسترش فساد در دولتش که تا نزدیکان او نیز کشیده شده بود، ختم شد. ناظران می‌گویند اگر حزب عدالت و توسعه در انتخابات محلی و استانی ترکیه در ماه مارس، عملکرد خوبی داشته باشد، نامزدی اردوغان برای انتخابات ریاست‌جمهوری قطعی خواهد بود. نقش اقلیت‌ها ازجمله علویان و کردها در انتخابات محلی ترکیه تعیین‌کننده خواهد بود و همراهی آنان با حزب حاکم به میزانی خواهد بود که اردوغان در تامین خواسته‌های آنان موفق عمل کرده باشد. 3- بحرین (تاریخ آن معلوم نیست) امسال قرار است در بحرین انتخابات شهرداری‌ها و پارلمانی برگزار شود. این درحالی است که از سه‌سال پیش تاکنون این کشور درگیر ناآرامی‌های گسترده و مستمری بوده است. این درگیری‌ها به‌نوعی الگو‌برداری از جنبش‌های بهارعربی بود که خود را در بحرین به صورت یکسری تظاهرات مسالمت‌آمیز نشان داد. اکثریت شیعه ساکن بحرین خواستار رفع تبعیض‌ها و تقسیم دوباره قدرت در این کشور هستند؛ امری که رژیم آل‌خلیفه با آن به‌شدت مخالف بوده و طی این سه‌سال با تمام توان با آن برخورد کرد. در جریان درگیری‌های بحرین تاکنون نزدیک به صد‌نفرکشته و صدها‌نفر زندانی شده‌اند. تاکنون هیچ‌یک از طرح‌های به‌ظاهر اصلاح‌طلبانه رژیم حاکم بر بحرین نتوانسته است معترضان را راضی کند. بنابراین انتخابات آینده در بحرین آزمونی سخت برای دولت آل‌خلیفه و نیز فرصتی طلایی برای گروه‌های مخالف بود البته مشروط به اینکه مخالفان انتخابات یادشده را تحریم نکنند که چندان هم بعید نیست. 4- انتخابات ریاست‌جمهوری سوریه (زمان نامشخص) بی‌تردید یکی از جنجالی‌ترین انتخابات سال آینده مساله تعیین ریاست‌جمهوری سوریه خواهد بود؛ کشوری که هم‌اکنون درگیر جنگی خونین است و آینده نامعلومی را تجربه می‌کند. این گزارش در حالی نوشته می‌شود که مذاکرات ژنو2 در کمال ناامیدی شروع شده و برخی روزنه‌های کوچکی پیداست. آیا این مذاکرات به نتیجه می‌رسد و می‌تواند دولتی انتقالی را پس از سه‌سال جنگ در سوریه تشکیل دهد یا خیر؟ و اگر چنین دولتی تشکیل شود، سرنوشت انتخابات ریاست‌جمهوری سوریه چه خواهد بود. اینها همه پرسش‌هایی است که هم‌اکنون نمی‌توان برای آنها پاسخی پیدا کرد و باید منتظر آینده بود. در حال حاضر بشار اسد می‌گوید مایل است برای یک دوره دیگر در انتخابات ریاست‌جمهوری شرکت کند. وی از سال2000 تاکنون قدرت را در سوریه در اختیار داشته و دومین دوران ریاست‌جمهوری‌اش سال 2014 به پایان می‌رسد. بشار اسد فرزند حافظ اسد از رهبران تاریخی خاورمیانه است که با روی کارآمدنش قصد داشت اصلاحاتی را در نظام تک‌حزبی حاکم بر این کشور به وجود آورد اما نتوانست. همزمان با شروع جنبش‌های موسوم به بهارعربی، سوریه نیز دستخوش تنش‌هایی شد که در ادامه به یک جنگ داخلی نیابتی تبدیل شد و بیش از 13هزار‌نفر کشته و میلیون‌ها آواره برجای گذاشت. 5- انتخابات پارلمانی و ریاست‌جمهوری لبنان (بهاروپاییز 93) سال آینده برای لبنان نیز سالی سرنوشت‌ساز خواهد بود؛ کشوری که اکنون چندین ماه است دولت ندارد و جلسات پارلمان نیز در حالتی نیمه‌تعطیل به‌سر می‌برد. سال آینده دوران ریاست‌جمهوری میشل سلیمان نیز به پایان می‌رسد و در این کشور باید انتخابات ریاست‌جمهوری برگزار شود. طبق سنت‌های تاریخی در لبنان ریاست‌جمهوری برای مسیحیان، نخست‌وزیری برای اهل تسنن و ریاست پارلمان متعلق به شیعیان است. چندی پیش پارلمان لبنان با اکثریت آرا ضمن به تعویق‌انداختن انتخابات پارلمانی این کشور تا نوامبر2014، مدت فعالیت پارلمان کنونی را یک‌سال‌وپنج‌ماه دیگر تمدید کرد. پیش‌تر قرار بود انتخابات پارلمانی در این کشور در ژوئن2013 برگزار شود. انتخابات ریاست‌جمهوری این کشور نیز برای اواخر ماه می سال2014 برنامه‌ریزی شده است اما به اعتقاد برخی از صاحبنظران ممکن است این انتخابات نیز به تعویق افتد. لبنان کشور کوچکی است که سیاست‌هایش را بیشتر از آنکه سیاستمداران داخلی تعیین کنند، متحدان منطقه‌ای رقم می‌زنند. دلیل این امر وجود قومیت‌ها و ادیان مختلف در این کشور است که هریک به تنهایی قادر به حمایت از منافع خود نیستند و به‌ناچار باید به متحدان منطقه یا بین‌المللی تکیه کنند. مدتی است رییس‌جمهور لبنان فردی به نام تمام سلام را به‌عنوان نخست‌وزیر معرفی کرده تا جانشین نجیب میقاتی باشد که شخصیتی میانه‌رو و تا حدودی متحد جریان هشتم‌مارس به رهبری حزب‌الله و جنبش امل بود. با این حال هنوز تمام سلام نتوانسته است از پارلمان رای اعتماد به دست آورده تا کابینه خود را تشکیل دهد. چندی پیش سعد الحریری رهبر جریان 14مارس برای تشکیل کابینه ابراز تمایل کرد و حتی گفت حاضر است با حزب‌الله یک کابینه مشترک تشکیل دهد. رایزنی‌ها و اختلافات در لبنان هرگز تمامی ندارد و بودن یا نبودن یک دولت مشخص نیز چندان تاثیری در تحولات این کشور متلاطم ندارد. این روزها حوادث تروریستی از یکسو و سرریز فاجعه‌بار بحران سوریه به لبنان نیز مزید بر علت شده و به اندازه کافی ذهن مردم این کشور را بیمناک کرده است. 6- ایران (اسفند 93) از آنجا که به‌طور طبیعی در سایر صفحات این سالنامه به صورتی مفصل و مشروح به انتخابات پارلمانی آینده در ایران پرداخته خواهد شد، در اینجا صرفا به‌منظور یادآوری و به شکلی مختصر تنها به یک نکته اشاره می‌شود و آن تاثیر این انتخابات بر جایگاه ایران در سطح جهانی است. سال گذشته مردم ایران توانستند با انتخاب دکتر حسن روحانی فضای جدیدی را در داخل کشور به وجود آورند و به این ترتیب بعد از یک دوران چالش بین‌المللی که نماد ساده آن تحریم‌های همه‌جانبه بود، چهره تازه‌ای را از ایران به جهان عرضه کنند. این تجربه البته ادامه همان روند اصلاحات در دولت‌های هاشمی‌رفسنجانی و محمد خاتمی بود که به دلایلی به سرانجام مطلوب خود نرسید و در نیمه‌راه عقیم ماند. هم‌اکنون دوام و بقای این جریان اصلاح‌طلبانه که در قالب دولت تدبیر و امید خود را بازتعریف کرده، نیازمند حمایت‌هایی در داخل و خارج است تا بتواند به‌دور از درگیری و تشنج‌هایی که اکثر کشورهای خاورمیانه آن را تجربه می‌کنند، به صورت گام‌به‌گام به پیش رفته و بستری را برای پیشرفت‌های اقتصادی و اجتماعی و نیز تقویت روند دموکراتیک در کشورمان فراهم کند. در این رابطه انتخابات مجلس یکی از بزنگاه‌های مهم بوده و پیروزی جریان‌های اصولگرا یا اصلاح‌طلب در آن به اراده سیاسی و شناخت و تجربه مردم ایران در شرایط کنونی بستگی تام و تمام دارد. آفریقا 1- انتخابات مصر (زمان و موضوع نامشخص) سال گذشته سال خطرناکی برای مصر بود. در تابستان این سال بود که دولت محمد مرسی از سوی نظامیان سرنگون شد و به جای آن یک دولت موقت زمام امور را به دست گرفت. سرنگونی مرسی که خود برآمده از انقلاب مردم علیه دیکتاتوری حسنی مبارک بود، موجی تازه از خشونت و درگیری را در این کشور رقم زد که همچنان باقی است. دولت موقت مصر طبق یک نقشه‌راه ابتدا اقدام به تعدیل و اصلاح قانون اساسی کرد و سپس در دی‌ماه گذشته آن را به رفراندوم گذاشت. در این رفراندوم کمتر از 40‌درصد واجدان شرایط شرکت کردند و طبق گزارش‌های رسمی بیش از 80‌درصد به این قانون «آری» گفتند. هنوز روشن نیست سال آینده در مصر انتخابات پارلمانی برگزار خواهد شد یا ریاست‌جمهوری؟ زیرا گرچه طبق نقشه‌راه باید ابتدا انتخابات پارلمانی و سپس ریاست‌جمهوری برگزار شود، اما به‌نظر می‌رسد گروه‌های حاکم تمایل دارند ابتدا انتخابات ریاست‌جمهوری را برگزار کنند. به هرحال در نقشه‌راه مصر قید شده است شش‌ماه بعد از برگزاری رفراندوم باید این انتخابات پارلمانی برگزار شود. اما به احتمال زیاد امسال مصر شاهد انتخابات ریاست‌جمهوری خواهد بود. ناظران از همین اکنون پیش‌بینی می‌کنند که عبدالفتاح السیسی فرمانده کل نیروهای مسلح و وزیر دفاع در این انتخابات برنده شده و رییس‌جمهور آینده مصر خواهد بود. در همین حال بسیاری نیز می‌گویند پیروزی السیسی به‌منزله تکمیل یک کودتای نظامی علیه محمد مرسی بوده و یک دولت نظامی را به‌دنبال خواهد داشت و این سناریو برای آینده مصر خطرناک است. در این میان برخی از شخصیت‌های ملی‌گرای مصر از جمله حمدین صباحی می‌گوید بهتر است ژنرال السیسی در همان مقام وزارت دفاع باقی بماند و اجازه دهد تا افراد مستقل دیگری به عرصه انتخابات وارد شوند. با توجه به این نکات باید گفت انتخابات آینده مصر محک مهمی برای تجربه دموکراسی در این کشور خواهد بود و روشن خواهد کرد که مصر به سمت دیکتاتوری نظامیان و همان نظام‌های سابق پیش می‌رود یا دموکراسی؟ 2- انتخابات ریاست‌جمهوری الجزایر (پاییز 93) شاید بتوان گفت در مجموع انتخابات سال آینده انتخابات ریاست‌جمهوری الجزایر از همه بی‌رمق‌تر و غیرجذاب‌تر باشد مگر اینکه تا زمان برگزاری آن حوادث غیرمترقبه‌ای در این کشور اتفاق افتد. عبدالعزیز بوتفلیقه (76ساله) رییس‌جمهور کنونی الجزایر که تا همین اواخر بین بیمارستان و تخت ریاست‌جمهوری‌اش در حال رفت‌وآمد بود، همچنان قصد دارد کرسی خود را حفظ کند. وی که از سال 1999 تاکنون قدرت را در دست دارد، برای پنجمین‌بار خود را نامزد ریاست‌جمهوری کرده است. این امر مخالفت‌های گسترده گروه‌های مخالف را در پی داشته است. با این حال بوتفلیقه بدون توجه به این مخالفت‌ها همچنان با ایجاد تغییرات در قوانین یا برکنارکردن مقامات نظامی و اطلاعاتی و دولتی می‌کوشد راه خود را به سمت یک پیروزی نمایشی در این انتخابات هموار کند. طی چند ماه گذشته او حدود یک‌سوم از وزرای کابینه خود را تغییر داد. از همین‌رو گفته می‌شود سال آینده برای الجزایر سالی سرنوشت‌ساز خواهد بود زیرا طرحی را که بوتفلیقه در حال اجرای آن است، از سوی مخالفان نوعی«دیکتاتوری مادام‌العمر» تعبیر شده و ممکن است انتخابات بهانه‌ای را به دست مخالفان دهد تا از فرصت استفاده کرده و علیه این دیکتاتوری شورش کنند. چندی پیش حزب «جمعیت به‌خاطر فرهنگ و دموکراسی» در الجزایر اعلام کرد انتخابات را تحریم می‌کند زیرا امکان تقلب در آن زیاد است. بوتفلیقه رهبر جبهه آزادیبخش الجزایر (حزب حاکم) است که با به قدرت رسیدنش در سال 1999 توانست این کشور را از یک جنگ داخلی خونین رهایی بخشیده و مسیر حرکت آن را بر ریل توسعه و پیشرفت بگذارد. با این حال الجزایر یکی از کشورهایی بود که همزمان با جنبش‌های بهارعربی شاهد تنش‌هایی بود اما اعتراضات مردمی به صورتی بی‌رحمانه سرکوب شد. 3-انتخابات مجمع ملی آفریقای‌جنوبی (تابستان 93) هنوز زمان دقیقی برای انتخابات مجمع ملی آفریقای‌جنوبی نیز تعیین نشده است اما گفته می‌شود این انتخابات در فاصله زمانی بین آوریل و ژوئن آینده برگزار خواهد شد. مردم آفریقای‌جنوبی امسال بیستمین سالگرد پایان تبعیض نژادی (آپارتاید) را جشن خواهند گرفت. آنها همچنین قرار است در پنجمین انتخابات دموکراتیک این کشور شرکت کرده و برای تعیین نامزدهای خود به‌پای صندوق‌های رای بروند. این انتخابات ابتدا مجلس و سپس رییس‌جمهور آینده این کشور را تعیین خواهد کرد. کنگره ملی آفریقا (ANC)، از سال 1994 تاکنون آفریقای‌جنوبی را اداره کرده است. اکنون پرسش این است که آیا این کنگره می‌تواند همچنان در قدرت باقی بماند یا خیر. برخی می‌گویند به احتمال زیاد حزب حاکم کرسی‌هایی را از دست خواهد داد. با این حال میراث ماندلا همچنان می‌تواند به‌عنوان چفت‌وبست این حزب عمل کرده و تا بعدها آن را در صحنه سیاسی فعال نگه دارد. هم‌اکنون آفریقای‌جنوبی از یک اقتصاد کند، نرخ بالای بیکاری و فساد دولتی به ستوه آمده است. علاوه بر این، بسیاری از جوانانی که پس از پایان آپارتاید به دنیا آمده‌اند، کمتر از نسل‌های قدیمی‌تر به کنگره ملی آفریقا (ANC) دل‌بسته‌اند. مخالف اصلی ANC، اتحادیه دموکراتیک است که ممکن است برای استیضاح جاکوب زوما، رییس‌جمهور، تلاش کند و همچنین یک حزب جدید، موسوم«مبارزان آزادی اقتصادی» که قول داده «حیثیت اکثریت سیاهپوستان» را اعاده کند. گفته می‌شود، زوما و ANC در قدرت می‌مانند. 4- کنگو (زمان و نوع آن مشخص نیست) تا پایان سال‌جاری میلادی قرار است در کنگو نیز انتخابات محلی برگزار شود. انتخابات ریاست‌جمهوری این کشور نیز قرار است سال 2016میلادی برگزار شو‌د. با این حال در کنگو این اختلاف هنوز باقی است که انتخابات ریاست‌جمهوری بعد یا قبل از انتخابات محلی برگزار شود و بنابراین ممکن است این تاریخ‌های تعیین‌شده دستخوش تغییرات تازه‌ای شود. اروپا و آمریکای شمالی 1- انتخابات پارلمانی اتحادیه اروپا (اردیبهشت 93) پنجشنبه 22می تا یکشنبه 25می انتخابات پارلمانی اتحادیه اروپا برگزار می‌شود. مجموعه کشورهای اروپایی هم‌اکنون درحال عبور از رکود بزرگ اقتصادی خود هستند. با این حال هنوز نشانه‌هایی از نومیدی به چشم می‌خورد. میزان بیکاری در برخی از کشورها ازجمله اسپانیا همچنان بالاست. رشد اقتصادی برخی از کشورها همچنان در پایین‌ترین سطح قرار دارد. برخی از کارشناسان معتقدند انتخابات پارلمانی آینده به سود احزاب مردمی و ملی‌گرا رقم خواهد خورد. این احزاب تاکنون در حاشیه سیاست‌های اروپایی قرار داشته و ممکن است از این به بعد به متن تحولات کشیده شوند. این امر ممکن است گفت‌وگوها در استراسبورگ و بروکسل را تغییر دهد. بین توجه به ریاضت‌های اقتصادی و رویکردهای پوپولیستی همچنان جدالی آشکار و نهان به‌چشم می‌خورد و اگر سیاستمداران به مسایل مورد علاقه رای‌دهندگان کشیده شوند، احزاب پوپولیستی شانس بیشتری خواهند داشت. 2- انتخابات کنگره ایالات‌متحده (آبان 93) سه‌شنبه چهارم‌نوامبر برای انتخابات کنگره آمریکا برنامه‌ریزی شده است. این انتخابات می‌تواند تا حدودی بخت انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در سال 2016 را هم به محک بگذارد. گفته می‌شود هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه آمریکا از هم‌اکنون امید‌های زیادی به انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره بسته‌اند. در این دوره مجلس سنا 35صندلی برای انتخابات دارد که هفت‌نفر از آنها نمی‌توانند نمایندگان فعلی باشند. جمهوریخواهان نیز تنها نیاز به کسب شش‌کرسی دارند تا اکثریت را به دست آورند. دموکرات‌ها برای تبدیل‌شدن به اکثریت باید 18کرسی در مجلس کسب کنند. ناظران بر این باورند که در یکصدسال گذشته هیچ رییس‌جمهوری نبوده که حزبش در دومین انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس خود بتواند مجددا اکثریت آرا را به دست آورد. بنابراین اگر روند کاهش محبوبیت اوباما همچنان ادامه یابد، احتمالا این سنت نیز حفظ خواهد شد. 3- رفراندوم اسکاتلند (شهریور 93) در قاره اروپا یک رای‌گیری دیگر نیز برنامه‌ریزی شده است که از بعضی جهات اهمیت دارد زیرا قرار است در تاریخ پنجشنبه 18سپتامبر، اسکاتلند تصمیم بگیرد که آیا مایل است انگلستان را رها کرده و به یک کشور مستقل تبدیل شود یا همچنان تمایل دارد به اتحاد خود با این کشور ادامه دهد. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد نیروهای طرفدار استقلال با مبارزه‌ای سخت روبه‌رو هستند زیرا مستقل‌شدن کار آسانی نیست و هزینه‌هایی دارد که به اعتقاد برخی هنوز اسکاتلندی‌ها آمادگی پرداخت آن را ندارند. با این حال در مجموع آنها نسبت به آینده امیدوار بوده و استقلال را بر وابستگی ترجیح می‌دهند. در صورت استقلال اسکاتلند ما سال آینده شاهد تولد یک کشور جدید خواهیم شد که می‌تواند در سازمان‌ملل‌متحد بعد از دولت‌های سودان و فلسطین، شماره195 را از آن خود کند. در قاره اروپا سال آینده بوسنی‌وهرزگوین نیز شاهد برگزاری انتخابات پارلمانی خواهد بود. همچنین رفراندوم کاتالونیا در اسپانیا نیز برای سال آینده برنامه‌ریزی شده است که هر کدام در جای خود اهمیت ویژه‌ای دارد. کشورهای آمریکای لاتین 1- نگاه کلی: در بسیاری از کشورهای اسپانیایی‌زبان آمریکای لاتین طی سال آینده انتخابات ریاست‌جمهوری برگزار خواهد شد. شهروندان کشورهایی همچون السالوادور، اروگوئه، برزیل، بولیوی، کلمبیا، کاستاریکا و پاناما در سال آینده به پای صندوق‌های رای خواهند رفت. در تاریخ دوم «فوریه» دوره ریاست‌جمهوری در کشورهای «السالوادور» و «کاستاریکا» به پایان می‌رسد. انتخابات ریاست‌جمهوری در «پاناما» در تاریخ چهارم «می» برگزار می‌شود. در «کلمبیا» نیز تبلیغات انتخاباتی در تاریخ 25«می» آغاز می‌شود. انتخابات ریاست‌جمهوری در اروگوئه در تاریخ 29ژوییه و در برزیل نیز در تاریخ پنجم‌اکتبر برگزار خواهد شد. خوان مانوئل سانتوس و دیلما روسف، روسای‌جمهوری کلمبیا و برزیل از آمادگی خود برای شرکت مجدد در این انتخابات خبر داده‌اند. کشورهای آمریکای لاتین بیش از 200سال تحت استعمار آمریکا بوده‌اند و پس از انقلاب‌ها و کودتاهای مختلف توانسته‌اند از این وضعیت رهایی یابند. اکثر رهبران کشورهای این منطقه دارای گرایش‌هایی مارکسیستی و چپگرا هستند و سعی می‌کنند تا هر چه بیشتر از آمریکا رهایی یابند و گرایشاتی به قدرت‌های فرامنطقه همچون روسیه، چین و ایران داشته باشند؛ در حال حاضر اکثر این کشورها در اهداف خود موفق بوده‌اند و توانسته‌اند روابط نزدیکی با قدرت‌های مذکور برقرار کنند. در نگاهی جزیی‌تر باید گفت انتخابات ریاست‌جمهوری کلمبیا قرار است در خردادماه (25می) برگزار شود. گفته می‌شود خوان مانوئل سانتوس رییس‌جمهوری فعلی همچنان از بخت بالایی برای پیروزی مجدد در این انتخابات برخوردار است. انتخابات ریاست‌جمهوری بولیوی قرار است پاییز (اکتبر) برگزار ‌شود. مقرر شده است در صورت کشیده‌شدن انتخابات به دور دوم، بین ماه اکتبر سال 2014 و ژانویه سال 2015 برگزار شود. ایووا مورالس نخستین رییس‌جمهوری سرخپوست بولیوی است که در ژانویه سال 2006 برای دوره‌ای چهارساله انتخاب شد و سپس در سال2010 نیز برای باردوم به ریاست‌جمهوری برگزیده شد. با تفسیر قانون‌اساسی به مورالس اجازه داده شد تا برای سومین‌بار در انتخابات شرکت کند؛ مساله‌ای که تاکنون با اعتراض مخالفان در این کشور مواجه شده است. به گفته ساموئل دوریا مدینا رهبر مخالفان بولیوی: قانون‌اساسی کاملا شفاف است و در آن تنها دودوره متوالی ریاست‌جمهوری پیش‌بینی شده است. سیاست‌های مورالس در ملی‌کردن شرکت‌های خصوصی با استقبال مردم این کشور روبه‌رو شده هرچند این سیاست‌های پوپولیستی در سطح جهانی با انتقادات زیادی همراه بوده است. 2- انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل (مهر93) یکشنبه، پنجم‌اکتبر نوبت مردم برزیل است که رییس‌جمهوری آینده خود را تعیین کنند. در این انتخابات معلوم خواهد شد که خانم دیلما روسف (63ساله) همچنان برای یک‌دوره دیگر رییس‌جمهوری برزیل خواهد بود یا مجبور است جای خود را به شخص دیگری بسپارد گرچه تا حدود زیادی پیش‌بینی‌ها حکایت از بقای خانم روسف بر صندلی ریاست‌جمهوری دارد. اما گفته می‌شود این امر منوط به نحوه عملکرد او در جریان انتخابات است زیرا اگر سرنوشت انتخابات در دور نخست تعیین نشود، ممکن است در دوردوم او بازنده آن شود. برزیل در سال پیش‌رو شاهد دو رخداد مهم خواهد بود که یکی از آنها انتخابات ریاست‌جمهوری و دیگری برگزاری مسابقات المپیک سال 2014میلادی در این کشور است. طی ماه‌های گذشته رسانه‌های جهان شاهد برخی نارضایتی‌ها و ناآرامی‌ها در این کشور بود. شکایت از افزایش قیمت بلیت اتوبوس و قطار به تظاهرات گسترده‌تر مردم علیه تورم، نابرابری و خدمات ضعیف دولتی منجر شد و از محبوبیت خانم روسف کاست. با این حال او توانست این بحران‌ها را مدیریت کرده و به‌تدریج محبوبیت خود را بازیابد. گفته می‌شود در انتخابات آینده یکی از رقبای اصلی او، مارینا سیلوا، طرفدار محیط زیست بود که سرانجام دادگاه تقاضای نامزدی او را به دلیل عدم جمع‌آوری امضای کافی رد کرد و به این وسیله شانس روسف دوچندان شد. یکی دیگر از رقبای روسف، خوزه سرا، فرماندار سائوپائولو است که گفته می‌شود در انتخابات آینده مهم‌ترین رقیب روسف خواهد بود. بیشتر نظر‌سنجی‌ها از محبوبیت بالای او حکایت دارند. گفتنی است برزیل هرچند اکنون در زمره اقتصادهای نوظهور و کشور‌های گروه20 قرار دارد و در خلال دهه‌های گذشته شاهد دستاوردهای زیادی، از جمله اقتصاد قدرتمندتر، برگزاری انتخابات‌های دموکراتیک و توجه بیشتر به نیازهای اقشار فقیر جامعه بوده، اما هنوز هم شکاف‌های عمیقی بین وعده‌های حزب حاکم چپگرای برزیل و واقعیت‌های روزمره مردم وجود دارد. از سوی دیگر برزیل به لحاظ اینکه بخش وسیعی از بزرگ‌ترین جنگل جهان یعنی جنگل آمازون را در خود جای داده است، با چالش بزرگی در زمینه محیط زیست مواجه است و مسایل زیست‌محیطی در این کشور از اهمیت قابل‌توجهی برخوردار هستند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.