«اشتون» و تحریمهای غیرانسانی
یوسف مولایی . استاد دانشگاه
سفر خانم کاترین اشتون، هماهنگکننده سیاست خارجی کشورهای عضو اتحادیه اروپا، شاخص مهمی در ارزیابی میزان موفقیت سیاست خارجی دولت یازدهم است. توجه و کنجکاوی کارشناسان مسایل منطقهای و بینالمللی را به خود جلب میکند و قطعا بازتاب جهانی گستردهای خواهد داشت. در برنامه مذاکرات خانم اشتون با مقامات ایرانی همانطور که عرف دیپلماتهای اروپایی است، مسایل حقوقبشر ایران نیز گنجانده شده است. بهعنوان فعال حقوقبشر، طرح مسایل حقوقبشری با رعایت حق حاکمیت ملی و اصل عدم مداخله در امور داخلی کشورها را سازنده تلقی کرده و فرصتی برای تقویت پایههای صلح جهانی میدانم. مقامات غربی با وجود شور و هیجان زیادی که در طرح مسایل حقوقبشری در خود نشان میدهند، آنجا که پای عمل پیش میآید، اصول حقوقبشر را یکجا پای منافع سیاسی و اقتصادی خود قربانی میکنند. وقتی موضوع قراردادهای نفتی و فروش اسلحه و صدور کالا و خدمات به کشورهایی همچون عربستان مطرح میشود در آنجا گفتمان حقوقبشر بهعنوان گفتمان مزاحم و غیرسازنده تلقی شده و بهراحتی و سادگی کنار گذاشته میشود. تحریمهای اعمالی علیه رژیم صدامحسین هزاران کودک بیگناه را بهعلت سوءتغذیه و
بهداشت به کام مرگ فرستاد و بیماران و سالمندان زیادی بهخاطر عدم دسترسی به دارو و درمان جان باختند یا بهصورت اسفباری زندگی پر از محنت و بدون طراوتی را تحمل کردند. تحریمهای اعمالی علیه ایران هرچند بعضا با پسوند هوشمندانهای صورت گرفت ولی در عمل با نقض آشکار و فاحش حقوقبشر همراه شد. از جمله انسانهای زیادی در سوانح هوایی و جادهای جان خود را از دست دادند که یکی از دلایل عمده آن عدم رعایت استانداردهای ایمنی در ناوگان حملونقل هوایی و جادهای بود که مسوولیت آن مستقیما متوجه دولتهایی است که با تحریم صنعت حملونقل ایران از نوسازی ناوگان حملونقل و ایمن نگهداری ناوگان موجود جلوگیری کردند. ایکاش خانم اشتون فرصت این را پیدا میکرد در برنامه بازدیدهای خود از دهها فروند هواپیمای مسافربری ایران که بهعلت نداشتن قطعات یدکی زمینگیر شدهاند، عکس یادگاری تهیه کند و برای نشاندادن احترام واقعی خود به حقوقبشر برای انسانهایی که خطر مسافرت با ناوگان هوایی فرسوده را به جان خریده و هرگز به مقصد نرسیدهاند، قطره اشکی نثار کند. خانم اشتون میتواند در مراکز درمانی و دارویی لحظهای به انسانهایی بیندیشد که به علت عدم
دسترسی به دارو و تجهیزات پزشکی، هر لحظه با مرگ دستوپنجه نرم میکنند. آیا ممکن است که خانم اشتون حین سفر به اصفهان فرصتی برای فکرکردن به دغدغههای واقعی حقوقبشر اختصاص داده و درحالیکه با هواپیمای کاملا سرحال و ایمن مسافرت میکند از خود سوال کند که آیا از نظر موازین حقوقبشر مسافرت با هواپیمایی ایمن و سالم حق هر انسانی نیست و آیا بین انسانها از این جهت تبعیضی وجود دارد یا خیر؟ امیدوار خانم اشتون در رویکرد خود به گفتمان حقوقبشری، به یکپارچگی و غیرقابل تجزیهبودن حقوقبشر بهای لازم را داده و احترام به حقوق بنیادین بشر و بهخصوص حق حیات انسان، همکاران خود در مجموعه 1+5 را برای رفع کلیه تحریمها از صنعت حملونقل را تشویق و ترغیب کند. مسلما دستاورد خانم اشتون در این حرکت انسانی اعتبار زیادی برای او بههمراه داشته و راه او را برای گفتوگو پیرامون ابعاد دیگر مسایل حقوقبشر و از جمله حقوق مدنی و سیاسی شهروندان ایرانی یاری خواهد کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.