|

انقلاب جنون

گئورگ لوکاچ در «جان و صورت»، وقتی به فلسفه رمانتیک آلمانی می‌پردازد، بر تناقض درونی جامعه آلمان در عصر جدید دست می‌گذارد و می‌نویسد: «برای آلمان فقط یک راه به روی فرهنگ گشوده بود: راه درونی، راه انقلاب روحی؛ هیچ‌کس نمی‌توانست انقلابی واقعی را جدی بگیرد. مردانی که تقدیر آنها را برای عمل بار آورده بود یا باید سکوت و فسرده‌دلی پیشه کنند، یا خیال‌پرداز می‌شدند و در ذهنشان به بازی با امکان‌های جسورانه می‌پرداختند؛ مردانی که اگر آن سوی راین بودند قهرمانانی تراژیک می‌شدند، در آلمان فقط می‌توانستند سرنوشت‌شان را در آثار شاعرانه سپری کنند.» و همین وضعیت متناقض بود که نسلی از روشنفکران و هنرمندان و نویسندگان آلمانی را با شرایطی دشورا روبه‌رو ساخت و امروز می‌توان تاثیر این وضعیت را در آثار بسیاری از آنها یافت. مجموعه داستان «از نگاه جنون» شامل 23داستان کوتاه از 14نویسنده آلمانی از قرن هجدهم تا به امروز است که با انتخاب و ترجمه محمود حدادی به فارسی منتشر شده است. ایده اصلی حدادی در انتخاب داستان‌های این مجموعه، روانکاوی جان‌های پریشان و نگاه به جهان جنون در ادبیات آلمانی بوده است. داستان «لنس» گئورگ بوشنر، محور و کانون مجموعه داستان از نگاه جنون است؛ داستانی که در آن نگاه جامعه‌شناسانه و روانکاوانه با تجربه‌های پزشکی مدرن پیوند خورده و به نوشته خود مترجم، «در آسیب‌نگاری مدرن جان، از آثار پیشاهنگ آلمانی به‌شمار می‌رود و با نمونه‌هایی بسیار می‌توان تاثیر آن را حتی تا به امروز هم در قصه‌پردازی بزرگانی چون توماس مان و الیاس کانتی دید. پس از این نوول به قرن بیستم می‌رسیم که پربسامدترین تجربه انسان‌هایش وحشت و بیگانگی بوده است؛ احساس‌هایی که به آثار تمامی نویسندگان مکتبی که به اکسپرسیونیسم شهرت دارد، رنگ‌مایه بنیادین آنها را می‌بخشد و نشان می‌دهد که کافکا در ادبیات این دوران استثنا نه، بلکه چکیده‌ای است که نقشی کانونی یافته است.» گئورگ بوشنر، نویسنده، پزشک و حقوقدانی بوده که امروزه بالاترین جایزه ادبی آلمان به نام اوست. او در اوایل قرن نوزدهم، یعنی در سال 1813 در جنوب آلمان به دنیا آمد و در سال 1837، در حالی که تنها 23 سال از عمرش می‌گذشت در شهر زوریخ به دلیل بیماری تیفوس درگذشت. اگرچه بوشنر به دلیل مرگ زودهنگامش فرصت تنظیم نهایی داستان «لنس» را نیافت، اما با این حال داستان از چارچوبی روشن برخوردار است. اما به جز لنس بوشنر، داستان‌های دیگری از نویسندگانی چون کافکا، روبرت موزیل، هاینریش مان، پتر بیکسل، فرانتس ورفل، ولفگانگ هیلدس هایمر، ولف دیدریش اشنوره، آلفرد دبلین، روبرت والزر، لودویگ تیک، کارولینه فون گوندر-اده، مارتین والزر و بوتو اشترائوس در این مجموعه داستان انتخاب شده‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.