شرکتهای آمریکایی در انتظار بازار ایران
محمدحسن نجمی
حکایت این روزهای آمریکا و شرکتهای تجاریاش که شاهد حضور هیاتهای اقتصادی اروپایی در ایران هستند، مانند معلم سنگدلی است که بیش از نیمی از دانشآموزان کلاسش در حیاط مدرسه در حال تفریح و شادی هستند، اما تعدادی از دانشآموزان را به دلیل خودخواهی خود در کلاس حبس کرده و آنها تنها از پنجره شاهد شادی و بازی همکلاسیهای خود هستند. دانشآموزان زندانی در کلاس نیز مدام بهانهجویی کرده و معلم را به ستوه میآورند و در نتیجه تنها باعث میشوند تا معلم عصبانیت خود را بر سر دانشآموزان حاضر در حیاط خالی کند و آنها را به داخل کلاس فرابخواند. حال شرکتهای اروپایی شدهاند همان دانشآموزان مشغول بازی در حیاط و شرکتهای آمریکایی هم همان دانشآموزان حبسشده در کلاس هستند و توسط معلمشان که همان دولت آمریکا باشد، از بازی و شادی در حیاط منع شدهاند. چندی پیش که شرکتهای فرانسوی در قالب هیات تجاری 150نفره، عازم تهران شدند صدای شادی آنها در واشنگتن شنیده شد. این امر باعث شد تا مقامات ارشد آمریکایی همگی به نوبت، نسبت به برقراری رابطه تجاری با ایران هشدار بدهند. «جان کری»، وزیرخارجه آمریکا با همتای فرانسویاش تلفنی صحبت و گلایه
کرد. «باراک اوباما»، رییسجمهوری آمریکا پس از دیدار با «فرانسوا اولاند»، مرد اول کاخ الیزه، برخورد با نقضکنندگان تحریمهای ایران از سوی آمریکا را به «آوارشدن یکتُن آجر روی سرشان» تشبیه کرد. بسیاری، این اقدامات مقامات آمریکایی را به حساب دشمنی آنها با ایران میگذارند، اما درواقع این تهدیدها و هشدارها از آنجا نشات میگیرد که پس از اتفاقات سفارت آمریکا در تهران، نزدیک به 35سال است که واشنگتن ایران را در فهرست تحریمهای تجاری خود قرار داده است. بنابراین شرکتهای آمریکایی از نعمتی به نام بازار ایران بیبهرهاند. حال با بهبود روابط ایران و غرب و کاهش تنش میان ایران و آمریکا شرکتهای آمریکایی از دولت این کشور انتظار دارند تا اجازه دهد که آنها هم به جمع خرسندان از توافق ژنو بپیوندند. آنها که در آمریکا از قدرت و لابی مناسبی (نه در اندازه لابی اسراییل و اعراب) برخوردارند، به این منظور به دولت این کشور فشارهای زیادی وارد میکنند تا راهی و حتی اگر شده روزنهای برای رابطه تجاری با ایران برایشان باز کند. اما از دولت آمریکا به سبب برخی ملاحظات، همچنان از این امر معذور است و به ناچار برای آرامکردن شرکتهای آمریکایی،
مجبور است اروپا را از این اقدام منع کند تا به اروپا رسانده باشد که «رفیق نیمهراه نباشند» و از تجار و بازرگانان ینگه دنیا جلو نزنند. اما شاید دیگر برای این کار دیر شده باشد. چراکه اروپاییان تصمیم خود را گرفتهاند و نشان دادند که بر اساس منافعشان تصمیم میگیرند نه بر اساس رفاقت. اکنون فنری که نزدیک به هشتسال توسط تحریمها فشرده شده بود، با توافق ژنو آزاد شده و شرکتها بهدنبال رسیدن به بازار تشنه ایران هستند. بازاری که بهجرات میتوان گفت بزرگترین و در صورت وجود کالا، مصرفکنندهترین بازار خاورمیانه است. یک بازار با این پتانسیل، اگر در کنار جمعیت بالای آن قرار گیرد، مطمئنا همه شرکتها و تجار را به وسوسه میاندازد تا هرطور شده، به آن وارد شوند. حال این آزادشدن فنر تحریمها به «واشنگتن» نیز رسیده است و شرکتهای «بویینگ» و «جنرال الکتریک» آمریکا برای فروش قطعات هواپیما به ایران، از کاخسفید درخواست مجوز کردهاند. اقدامی که میتواند این پیام را به مقامات کاخسفید بدهد که بهتر است در سیاستهای خود تجدیدنظر کنند، چراکه کمکم حیاط که همان بازار ایران باشد، درحال شلوغشدن است و دیگر جایی برای شرکتهای آمریکایی
نخواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.