|

همزیستی با برنامه‌ هسته‌ای ایران

پرونده گفت‌وگوی ایران با گروه 1+5 پس از سال‌ها، در روز 18فوریه در «وین» بار دیگر گشوده شد. اکنون پرسش این است که آیا دو طرف- به‌ویژه غرب- خواهند توانست به یک توافق نهایی دست یابند که ضمن آن، حق تهران برای دستیابی به انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای محترم شمرده شود؟ در نشست ماه نوامبر، ایران متعهد شده بود که سطح غنی‌سازی اورانیوم را تا 5درصد محدود و ذخایر اورانیوم با سطح غنی‌سازی 20درصد خود را رقیق کند. ایران همچنین متعهد شد فعالیت‌های خود را در نطنز، فردو و رآکتور آب‌سنگین اراک متوقف و از نصب سانتریفیوژهای جدید در این مرکز که شمار کنونی آن 19‌هزار دستگاه است، خودداری کند. در ازای آن، غرب متعهد شد که همه تحریم‌های مربوط به صنعت خودروسازی و هوا و فضا را لغو کرده و هفت‌میلیارددلار از اموال بلوکه‌شده ایران را به تهران برگرداند. همین توافق‌های اولیه مهم، می‌توانست توافق نهایی را با خود به‌همراه آورد ولی قواعد بازی بسیار پیچیده‌تر است و گریزی از آن نیست و در شرایطی که غرب و اسراییل از توان هسته‌ای ایران به‌شدت در هراس هستند دوطرف مذاکره‌کننده باید اطمینان یکدیگر را به خود جلب کنند. در واقع همین فقدان اعتماد دوجانبه، رسیدن به توافق نهایی را تا به این اندازه دشوار کرده است. به نظر می‌رسد رسیدن به این توافق در گرو حل‌وفصل سه قضیه مهم است. موضوع اول، غنی‌سازی اورانیوم است که به‌دلیل اهمیت این مساله؛ موضوع دوم را که همان تولید پلوتونیوم است با هم یک‌جا می‌آورم. ایران باید به سطح غنی‌سازی پنج‌درصد اورانیوم در جهت اهداف غیرنظامی پایبند باشد. قضیه سوم، موافقت بی‌چون‌و‌چرا با بازرسی از نیروگاه‌های هسته‌ای ایران است . حسن این موافقت در این است که همه نقشه‌های اسراییل برای ایجاد شبهه‌ بر سر اینکه ایران در پوشش رسیدن به انرژی صلح‌آمیز به بمب اتم دست می‌یابد، نقش برآب می‌شود. به نظر من غرب برای حل‌وفصل پرونده هسته‌ای ایران به هیچ‌وجه عجله‌ای ندارد، بلکه این ایران است که می‌خواهد با ختم غایله پرونده هسته‌ای، نشاط و پویایی را به فعالیت‌های اقتصادی باز‌گرداند. هدف تهران این است که در ضمن لغو تحریم‌های بین‌المللی، حق دستیابی به انرژی صلح‌آمیز برای تامین انرژی را تثبیت کرده و این حق از سوی جامعه جهانی به رسمیت شناخته شود، به‌ویژه آنکه جمعیت ایران سیر صعودی پیدا کرده است. حال سوال اینجاست که آیا اوباما خواهد توانست کنگره را برای لغو کامل تحریم‌های ایران متقاعد کند؟ بی‌تردید آمریکا و اروپا نمی‌خواهند که ایران به قدرت هسته‌ای در منطقه پرآشوب خاورمیانه تبدیل شود. اروپایی‌ها در این هدف، البته با نرمش بیشتر، با آمریکایی‌ها هم‌نظرند. عربستان نیز دوست ندارد ایران به قدرت مهم شیعی منطقه و مهم‌تر از آن به کشوری با توان هسته‌ای بالا در منطقه خلیج‌فارس بدل شود. برای رسیدن به گفت‌وگوهای نتیجه‌بخش میان ایران و گروه 1+5 باید از مجرای گفت‌وگوهای دیپلماتیک وارد عمل شد؛ اکنون فرصت آن است که فتیله‌های هسته‌ای ایران را پایین بکشیم. * وزیر خارجه پیشین آلمان

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.