|

«جاذبه» جوایز را درو کرد

شب ‌بردگان آمریکایی در «اسکار»

نیما توسلی- فرزانه ابراهیم‌زاده

مجسمه طلایی اسکار بهترین فیلم در حالی در شب آمریکایی سینما از میان فیلم‌های هالیوودی به یک کارگردان سیاهپوست در شهر لس‌آنجلس اهدا شد که استیو مک‌کویین به یاد احترام خاطره‌ همه برده‌هایی که فیلم «12سال بردگی» بر اساس زندگی آنها ساخته شده بود آن را به تمام کسانی که رنج بردگی را کشیده‌اند، اهدا کرد. اسیتومک‌کویین با «12سال بردگی» فیلم‌هایی چون «کلاهبرداری آمریکایی» به‌کارگردانی دیوید اوراسل، «نبراسکا» به‌کارگردانی الکساندر پین و «جاذبه» به‌کارگردانی آلفونسو کوارون را پشت‌سر گذاشت. مک‌کویین، متولد لندن، هنگام دریافت جایزه با احترام به همه کسانی که در ساخت این فیلم او را یاری کردند، گفت: «همه انسان‌ها حق دارند که زندگی کنند نه اینکه فقط زنده بمانند.» اما این تنها اسکاری نبود که به خاطر برده‌های آمریکایی اهدا شد. لوپیتا نیونگ- او بازیگر ۳۱ساله کنیایی‌الاصل که برای بازی در همین فیلم جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل زن را برای بازی در نقش یک برده سیاهپوست دریافت کرده این جایزه را به احترام همه کسانی که او گوشه‌ای از زندگی‌شان را بازی کرده است به بردگان سیاهپوست آمریکایی تقدیم کرد و گفت: «نمی‌توانم برای یک لحظه از این فکر فرار کنم که لذت‌های بسیار زیاد زندگی من سپاسی است برای رنج‌های بسیار آدم دیگری‌ (یعنی آن برده‌ای که نقشش را بازی کرده بود). وقتی نگاه می‌کنم به این مجسمه طلایی، به یاد من و هر کودک دیگری می‌آورد که مهم نیست که از کجا می‌آیید، اما رویاهای شما معتبر است.» «12سال بردگی» در سال خوبی ساخته شد. علاوه بر ساخت خوب فیلم و تاثیراتی که این فیلم بر برخی مسایل تاریخی داشته، ساخته شدن آن در زمان ریاست‌جمهوری یک سیاهپوست بر کشور آمریکا، در انتخاب این فیلم به‌عنوان بهترین فیلم سال اسکار بی‌تاثیر نبود. علاوه بر این عنوان، سومین جایزه این فیلم در اسکار به بهترین فیلمنامه اقتباسی داده شد. به این ترتیب، «12سال بردگی» از موفق‌ترین فیلم‌های امسال بود که توانست سه جایزه معتبر را کسب کند. این فیلم در گلدن‌گلوب نیز توانسته بود جایزه ارزشمند بهترین فیلم را از آن خود کند. شب جاذبه اما به جز این دو جایزه به نظر می‌رسد که اسکار 86، متعلق به «جاذبه» بود. این فیلم با دریافت هفت جایزه که به‌جز دریافت عنوان بهترین کارگردانی سال اسکار و بهترین فیلمبرداری تا حدی سایر جوایز آن اهمیت کمتری داشت، بیشترین سهم را از نظر عددی از کل جوایز این دوره، از آن خود کرد. پنج جایزه دیگر این فیلم مربوط به موسیقی فیلم، جلوه‌های ویژه، صدابرداری، تدوین و ترکیب صدا می‌شود. هشتادوششمین دوره اسکار که با اجرای متفاوت آلن دجنرس، مجری مشهور آلن‌شو برگزار می‌شد شگفتی‌های زیادی داشت. یکی از این شگفتی‌ها عکسی بود که دجنرس در میانه مراسم با حضور ستارگان هالیوود گرفت و توییت کرد و رکورد توییت را شکست. جنرس در توییت خود نوشت: «اگر دستان بردلی کوپر بلندتر بود، بهترین عکس می‌شد.» رکورد توییت چهارسال پیش اوباما در سال 2012 بیشترین ریتوییت (بازانتشار) طول تاریخ «توییتر» را از آن خود کرد. «کیت بلانشت»، از بهترین انتخاب‌های اسکار امسال بود. بازی بی‌نقص او در «جاسمین غمگین» جایزه ارزشمند بهترین هنرپیشه نقش اصلی زن را به‌همراه داشت تا فیلم تحسین‌شده «وودی آلن» موفق شود علاوه بر گلدن‌گلوب، جایزه دیگری را برای هنرپیشه اول زن فیلم در پی داشته باشد. «بلانشت» موفق شد این جایزه را در رقابت با «مریل استریپ»، «جودی دنچ»، و «امی آدامز»، کسب کرد. اتفاق جالب امسال، نقش بر زمین شدن دوباره «جنیفر لارنس» بود. او که در مراسم سال گذشته هنگام دریافت جایزه بهترین هنرپیشه زن در پله‌ها زمین خورد، امسال قبل از شروع مراسم نقش بر زمین شد. امسال در رقابت با او برای کسب بهترین هنرپیشه نقش مکمل زن، لوپیتا نایونگ از «12سال بردگی»، اسکار را از آن خود کرد. بهترین هنرپیشه نقش مکمل مرد نیز «جیرد لیتو» برای فیلم «باشگاه خریداران دالاس» انتخاب شد. عنوان بهترین جایزه نقش اصلی مرد به «متیو مک‌کانوی» برای بازی در فیلم «باشگاه خریداران»، باعث شد تا جوایز بهترین بازیگران مرد امسال به یک فیلم برسد. او که برای این نقش 20کیلو وزن خود را کم کرده بود، نقش یک سوارکار برنامه‌های نمایشی مرسوم در تگزاس را ایفا می‌کند که در رفتار‌شناسی مردم آمریکا همیشه به داشتن افق‌های دید محدود و افکار محافظه‌کارانه شهرت دارند. مک‌کانوی که بیشتر در کمدی رمانتیک‌های عاشقانه بازی می‌کرد برای نخستین‌بار در نقشی جدی بازی کرد که برخلاف رقبایی چون دی‌کاپریو و کریستین بیل و در نخستین نامزدی اسکار جایزه اسکار را دریافت کرد، اما کانوی تنها ساکن باشگاه خریداران دالاس نبود که در رقابت با رقبا برنده شد. جیرد لیتو، بازیگر نقش مکمل این فیلم نیز در رقابت با بردلی کوپر و مارک فاسبیندر نخستین اسکاری شب دوم مارس 2014 بود. او در نقش دوجنسی‌ای که به بیماری ایدز مبتلاست بازی کرد که به‌همراه قهرمان اصلی داستان تلاش می‌کنند داروهای کنترل بیماری ایدز را به‌صورت قاچاق از خارج از کشور وارد کنند. متیو این جایزه را به بیماران ایدزی تقدیم کرد. در غیاب نماینده‌ای از ایران، این فیلم «زیبایی بزرگ» از ایتالیا بود که عنوان بهترین فیلم خارجی (غیرانگلیسی‌زبان) را کسب کرد. این فیلم همچنین توانسته بود جوایز بهترین فیلم گلدن‌گلوب و بفتا را نیز از آن خود کند. فیلم مستند «20قدم تا ستاره‌شدن»، از پیش‌تر بیشترین شانس دریافت عنوان بهترین مستند را داشت. به‌جز این فیلم، کسب عنوان بهترین مستند کوتاه توسط «بانوی شماره6» نیز موجب شد تا دو فیلم مستند در ارتباط با موسیقی موفق به کسب این عناوین شوند. این در حالی است که از نظر فراوانی، فیلم‌هایی با موضوع خشونت و خونریزی تعداد بیشتری از فیلم‌های مستند را در بین نامزدها تشکیل می‌داد. فیلم «گتسبی بزرگ» نیز موفق به دریافت دو جایزه بهترین طراحی تولید و بهترین طراحی لباس شد. «کلاهبرداری آمریکایی» در بین 12فیلم برنده امسال، هیچ سهمی نداشت. هیچ‌یک از 24جایزه امسال به این فیلم تعلق نگرفت و این موضوع، کمی برخلاف پیش‌بینی‌ها بود. این در حالی است که تا قبل از شروع مراسم، این فیلم در 10بخش نامزد دریافت جایزه شده بود که از آن جمله می‌توان به بهترین فیلم، بهترین هنرپیشه مرد، بهترین هنرپیشه زن، بهترین کارگردانی، بهترین هنرپیشه مکمل مرد، بهترین هنرپیشه مکمل زن و بهترین فیلمنامه اصلی اشاره کرد. از دیگر ناکامان اسکار 86 باید به «کاپیتان فیلیپس»، «نبراسکا»، «فیلومنا»، «گرگ وال‌استریت»، «آگوست»، «پیش از نیمه‌شب»، «استاد بزرگ»، «درون لوین دیویس»، «زندانی‌ها»، «زن نامرئی»، «دزد کتاب» و «نجات آقای بنکز» اشاره کرد. از بین این فیلم‌ها به‌جز کلاهبرداری آمریکایی، کاپیتان فیلیپس با شش عنوان نامزدی، باشگاه خریداران دالاس با شش عنوان نامزدی، جاذبه با 10عنوان نامزدی، نبراسکا با شش عنوان نامزدی و 12سال برده با 9 عنوان نامزدی شانس‌های اصلی جوایز امسال را تشکیل می‌دادند. ناکام‌های هالیوود اما مانند هرسال باشکوه‌ترین شب هالیوودی‌ها در سالن مشهور کداک در سال 2014 ناکام کم نداشت؛ ناکام‌هایی که حتی بدبین‌ترین شرط‌بندها هم گمان نمی‌کردند که یکی از آنها نتواند بر مجسمه طلایی اسکار بوسه بزند. اما از میان نام‌های بزرگی که در شب باشکوه هالیوود ناکام ماندند شاید ناکام‌ترینشان لئوناردو دی‌کاپریو 39ساله بود که همه منتقدان باتوجه به بازی خوب و درخشانش در گرگ وال‌استریت و دریافت گلدن‌گلوب برای بازی در فیلمی کمدی، فکر می‌کردند امسال سال او باشد. اما «لئوناردو دی‌کاپریو» اصلی‌ترین ناکام همه دوره‌های اخیر اسکار است. هر چند که در رقابت با متیو مک‌کانوی که شانسش برای دریافت جایزه اسکار برای «گرگ وال‌استریت» کمتر از سال‌های قبل به‌ویژه برای بازی در «الماس سیاه» و «هوانورد» شد و در نهایت این کاناوی که همبازی او و مرشدش در گرگ وال‌استریت بود پنجمین نامزدی او در اسکار را در آستانه 40سالگی برای دی‌کاپریو بی‌ثمر کرد و این نظر هالیوودی‌ها را به واقعیت پیوند داد که به نظر می‌رسد این هنرپیشه بیشتر شانس نامزدشدن دارد تا برنده‌شدن. البته منتقدان پیش از این با توجه به بازی مک‌کانوی گفته بودند: «در سال‌های اخیر متیو مک‌کانوی نقش‌های تجربی و گاه دشوار را به خوبی و بسیار هوشمندانه ایفا کرده که در عین حال تنوع زیادی داشته‌اند. این‌بار در فیلم باشگاه خبرنگاران دالاس او نقش شخصیت اصلی فیلم را به شکل خارق‌العاده و شگفت‌آوری ایفا می‌کند.» اما این دی‌کاپریو نبود که بار دیگر در رقابت با رقبای خود ناکام ماند. چراکه مریل استریپ 64ساله و مارتین اسکورسیزی کهنه‌کار نیز در رقابت با کارگردان‌های جوانی چون استیو مک‌کویین و آلفونسو کوارون نتوانستند موفق باشند. استریپ که از 17بار نامزدی اسکار سه‌مجسمه طلایی به خانه برده است به نظر می‌رسد رکورد جایزه‌نگرفتن را بیشتر از دی‌کاپریو شکسته است. بازی او در نقش مادری زن‌سالار و معتاد به دارو در فیلم آگوست منطقه کاونتی یکی از نقاط عطف بازیگری بانوی آهنین سینمای آمریکا بود که بار دیگر در رقابت با کیت بلانشت که نسخه به‌روزشده اتوبوسی به نام هوس و نقش ویوین لی را در جاسمین غمگین وودی‌آلن بازی می‌کرد مجسمه اسکار را واگذار کرد. اسکورسیزی هم با گرگ وال‌استریت نتوانست به اندازه سال‌های طلایی و آثاری چون دارودسته نیویورکی‌ها نگاه آکادمی علوم سینمایی آمریکا را به خود جلب کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.