|

مرور

نظم و نثر ایران از آغاز تا امروز «کاخ سخن»، مجموعه‌ای است شامل نمونه‌هایی از متون نظم و نثر کلاسیک و معاصر ایران، که به ترتیب تاریخی و بر اساس سیر تطور نظم و نثر در طول تاریخ، کنار هم قرار گرفته‌اند. بخش دیگری از کتاب هم به مقالاتی از استادان زبان و ادبیات فارسی و مباحثی در زمینه آیین نگارش اختصاص دارد. گردآورندگان کتاب -دکتر محبوبه حیدری و دکتر سارا وزیرزاده- در مقدمه خود بر این کتاب درباره رویکرد خود در انتخاب متونی که در کتاب آمده، نوشته‌اند: «رویکرد مولفان در انتخاب نمونه‌ها، جذابیت متن برای دانشجویان است. به همین منظور سعی شده است گزیده‌ها از نمونه‌های متنوع انتخاب شود و در صورت امکان، از نمونه‌های داستانی آثار یک نویسنده یا شاعر که برای جوانان جذابیت بیشتری دارد، استفاده شده است. سعی مولفان تا حد امکان بر فراهم‌آوری متون جذاب برای مخاطبان مختلف از قومیت‌ها و مناطق جغرافیایی گوناگون ایران بوده است.» بخش اول کتاب به نمونه‌هایی از نظم و نثر پارسی اختصاص دارد و از ادبیات پیش از اسلام آغاز می‌شود، با ادبیات پس از اسلام ادامه می‌یابد و به دوره‌های مشروطه و معاصر می‌رسد. در بخش دوم کتاب، مباحثی در فرهنگ ایرانی و زبان فارسی آمده و بخش سوم به نگارش و ویرایش اختصاص دارد. بخش‌هایی از گلستان سعدی، مقالات شمس تبریزی، تاریخ بیهقی، قابوسنامه و داستان‌هایی چون داش آکل صادق هدایت، انتری که لوطیش مرده بود صادق چوبک، داستانی از عزاداران بیل غلامحسین ساعدی از جمله متونی هستند که در این کتاب آمده‌اند. کتاب کاخ سخن را انتشارات مروارید در 1100 نسخه منتشر کرده است. رمانی درباره هیروشیما «باران سیاه» رمانی است از ماسوجی ایبوسه، نویسنده ژاپنی. رمانی درباره بمباران هیروشیما که چنانکه در مقدمه ترجمه فارسی آمده، انگیزه نگارش آن به راه‌افتادن جنگ خونین دیگری از طرف آمریکا در نقطه‌ای دیگر از دنیا، یعنی ویتنام، بوده است و اینکه فاجعه هیروشیما، درس عبرتی برای جنگ‌افروزان نبوده و حال پس از گذشت چندسال از آن فاجعه به کشتاری دیگر مشغول بودند. جنگ ویتنام، ایبوسه را که تا آن زمان درباره هیروشیما سکوت کرده بود، وا داشت که نه از خود جنگ ویتنام که از هیروشیما بنویسد. در مقدمه از قول ایبوسه درباره انگیزه‌اش از نوشتن باران سیاه می‌خوانیم: «آن زمان آمریکا جنگ را بسیار جدی گرفته بود و جزییات حمله آمریکا به ویتنام خبر روز شده بود. آخرش فکر کردم، باید در مخالفت با جنگ چیزی بنویسم. باران سیاه داستانی است که بعد از جنگ ویتنام نوشتم.» ایبوسه نویسنده‌ای است که کنزابورو اوئه، نویسنده مطرح ژاپنی او را بزرگ‌ترین نویسنده قرن بیستم ژاپن نامیده است. اینک بخشی از رمان باران سیاه: «صبح روز ششم ماه اوت، سرگروه خدمات مدرسه راهنمایی شماره دو هیروشیما روی پل تنما یا پلی دیگر در غرب هیروشیما، داشت آدرس می‌پرسید که بمباران شد. در آنی همه دانش‌آموزان سوختند. معلم راهنما از دانش‌آموزان خواسته بود سرود «اگر به دریا روی...» را با صدای آهسته بخوانند. وقتی خواندنشان تمام شد، دستور داد «متفرق شوید» و او خودش را که جلودار گروه بود، توی رودخانه طغیان‌کرده انداخت. دانش‌آموزان هم همه از او تقلید کردند. این خبر را یکی از آنها به گوش بقیه رساند که به سختی جان به در برده و برگشته بود؛ اما گفته می‌شود او هم سرانجام مرد.» باران سیاه مورد اقتباس سینمایی هم قرار گرفته است. این رمان را نشر گیسا با ترجمه قدرت‌الله ذاکری از متن ژاپنی منتشر کرده است. جنگ با نابودگران زمین جنگاوران اخترناو، رمانی است از رابرت انسون هاینلاین، نویسنده آمریکایی ژانر علمی- تخیلی. این رمان در سال 1959 نوشته شده و چنانکه در مقدمه ترجمه فارسی کتاب اشاره شده، یکی از رمان‌های جنجال‌برانگیز دهه‌های 50 و 60 میلادی بوده است. در مقدمه درباره نوع نگاه انتقادی هاینلاین در رمان جنگاوران اخترناو آمده است: «هاینلاین در این کتاب به نظام پرورشی حاکم بر جامعه فعلی آمریکا می‌تازد که نتیجه‌ای جز تشدید پدیده‌ای به نام بزهکاری جوانان ندارد و به روشنی از روش‌های قدیمی و دیرپای تربیتی پشتیبانی می‌کند.» شخصیت رمان جنگاوران اخترناو، سربازی است از قرن بیست‌ودوم که با آنها که می‌خواهند زمین و نوع بشر را نابود کنند می‌جنگد. اینک بخشی از این رمان: «همیشه پیش از هر پرش شروع می‌کنم به لرزیدن. البته آمپول‌های لازم را زده‌ام و قبلا با هیپنوتیزم هم آماده‌ام کرده‌اند، پس منطقی است که هیچ‌نوع ترس واقعی در خودم حس نمی‌کنم. روانپزشک کشتی، امواج مغزی‌ام را در حین خواب بررسی کرده و یک‌سری سوال‌های عجیب‌وغریب هم از من پرسیده است. به نظر او این از ترس نیست، اصلا چیز مهمی نیست؛ لرزیدن من درست مثل لرزش پوست اسبی است که پشت خط شروع مسابقه، منتظر آغاز حرکت باشد. کسی چه می‌داند، شاید هم همین طور باشد؛ آخر من که تا به‌حال اسب مسابقه نبوده‌ام. ولی حقیقت این است: من هربار، حسابی خودم را می‌بازم. 30دقیقه مانده به حرکت، وقتی در اتاق پرش را جریانگ به صف شدیم، فرمانده دسته بازرسی‌مان کرد. این فرمانده دسته همیشگی‌مان نبود، چون ستوان راژاک در آخرین پرش کشته شد. فرمانده دسته جدید در واقع یک سرگروهبان بود؛ گروهبان جلال، گروهبان کادر کشتی. جِلی یک دو رگه فنلاندی -ترک اهل سیاره اسکندر از منظومه همدم، قنطورس بود. یک مرد سبزه‌رو و ریزه که بیشتر شبیه به یک کارمند اداری بود، ولی به چشم خودم دیدم که چطور دوتا سرباز نیمه مست و غول‌پیکر را از پا انداخت. باید بالا می‌پرید تا دستش به یقه آن دو برسد و بعد هم سرهاشان را مثل دوتا گردو به هم کوبید و خودش را کنار کشید تا روی زمین پهن شوند...» جنگاوران اخترناو را نشر قطره با ترجمه پیمان اسماعیلیان منتشر کرده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.