|

سبک زندگی ایرانی‌ها تغییر می‌کند؟

شرق: اوایل قرن جدید میلادی یک متفکر آمریکایی اعلام کرد اینترنت در حال تغییر چهره جهان است. این تغییر حالا اثبات شده و به نظر می‌رسد به لایه‌های درونی‌تر زندگی انسانی هم رسیده و اتفاقا در میان مردمان خاورمیانه، هم آنقدر پرطرفدار بوده که به‌جز جلوه‌گری در روزگار سیاسی بهار عربی، در سبک زندگی ما شرقی‌ها هم خودی نشان داده است. دکتر امان‌الله قرایی‌مقدم جامعه‌شناس و استاد دانشگاه حتی به این پیش‌شرط‌ها این نکته را هم اضافه می‌کند و به «شرق» می‌گوید که «هرگونه تغییری در کاربری ایرانی‌ها در اینترنت می‌تواند روی سبک زندگی آنها تاثیر بگذارد.» شورایعالی فضای مجازی که یک نهاد دولتی در حوزه مدیریت اینترنت ایران است اعلام کرده که می‌خواهد در سال پیش‌رو از اینترنت داخلی رونمایی کند؛ منتها این بار دبیر این شورا دیگر هیچ اسمی از «اینترانت» نبرده تا حاشیه‌سازی‌های روزگار دولت قبلی درباره این واژه ناآشنا به راه نیفتد. او به دو نکته مهم اشاره کرده: اولی نامحدودبودن دسترسی‌ها در این شیوه است و دومی سرعت بالا. دکترامیری‌فر، کارشناس رسانه‌ای است که از مدافعان این نوع نگاه به اینترنت به حساب می‌آید. او به «شرق» توضیح می‌دهد که چطور گسترش دسترسی‌ها به سایت‌های داخلی می‌تواند الگوی زندگی ایرانی‌ها را تا حدی متحول کند: «نیاز امروز بشر که تا پیش از این به‌صورت مستقیم از طریق ارتباطات اجتماعی رودررو برآورده می‌شده، امروز به‌سمت ارتباط غیرمستقیم رفته و این موضوع حتی در میان مردمی که هنوز در بستر الگوها و باید و نبایدهای سنتی زندگی می‌کنند تا حدی به رفع کنجکاوی‌ها و حتی الگوبرداری منجر شده است.» با این حال دکتر دادگران، از استادان برجسته ارتباطات در گفت‌وگو با «شرق» نه به تایید این نظر می‌پردازد و نه آن را رد می‌کند: «با اینکه سخن‌گفتن درباره چنین موضوع مهمی به اندازه نگارش چندین کتاب وقت می‌گیرد اما واقعیت این است که تاثیر شبکه‌های اجتماعی و به‌طور کلی اینترنت بر زندگی ایرانی‌ها نیاز به اندازه‌گیری دقیق توسط متخصصان دارد و چون این پژوهش بسیار سخت بوده و تا به حال انجام نشده، نمی‌توان به راحتی نفس وجود این تاثیر را پذیرفت.» در تازه‌ترین آمارها فیس‌بوک با بیش از یک‌میلیاردکاربر، پرطرفدارترین شبکه اجتماعی دنیاست که طرفدارانش در ایران اگرچه کم نیستند اما بعید می‌رسد زمانی برای آزاد‌سازی این شبکه اجتماعی پر مخاطب فراهم شود. با این همه آنهایی که مدافع اصلاح سبک زندگی در کشور هستند، معتقدند برخی رفتارهای گروهی و اجتماعی در این شبکه اجتماعی در طول چند سال اخیر توانسته، لااقل مشارکت اجتماعی افراد را در حوزه‌هایی چون حفاظت از محیط‌زیست و میراث فرهنگی، کمک به آسیب‌دیدگان حوادث طبیعی و غیرطبیعی و... افزایش دهد، موضوعی که خود می‌تواند نشانه‌ای از تغییر الگوی زندگی جمعی ما ایرانی‌ها باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.