|

وزرای‌خارجه ایران و قطر دیدار کردند

بحران سوریه روی میز مذاکره

گروه سیاسی: با اینکه وزیرخارجه قطر تنها چندساعت میهمان تهران بود، ولی در همین مدت از راه‌حل سیاسی برای بحران سوریه سخن گفت که اگر نگوییم «چرخش»، می‌تواند حاکی از نرمش مواضع دوحه در قبال «بحران سوریه» پس از شکست دو کنفرانس «ژنو1» و «ژنو2» باشد؛ کنفرانس‌هایی که بدون حضور ایران برگزار شده بود. هرچند «خالد العطیه» و «محمدجواد ظریف» همتای ایرانی‌اش در نشست خبری مشترک، موضوع سوریه را تنها مورد اختلاف میان تهران و دوحه قلمداد کردند، ولی درعین‌حال دوطرف، یک موضع مشترک نیز دارند: «راه حل بحران سوریه، سیاسی و مسالمت‌آمیز است.» ایران همواره از راه‌حل سیاسی در مورد بحران سوریه حمایت کرده، اما اهمیت اشتراک سخن وزیران خارجه ایران و قطر در این است که قطر همواره یکی از حامیان مالی و لجستیکی مخالفان و تکفیری‌های داخل سوریه بوده و این کشور همواره برکناری «بشار اسد» رییس‌جمهوری سوریه را خواستار است. وزیرخارجه ایران در این نشست خبری، برخی اخبار در مورد «تشکیل محور چهارجانبه برای حل بحران سوریه با حضور ایران، قطر، ترکیه و عراق» را رد کرد و گفت: «این موضوع صحت ندارد اما ما اعتقاد داریم تنها راه‌حل بحران انسانی سوریه که حقیقت جهان اسلام را خدشه‌دار کرده، راه‌حل سیاسی است.» «لزوم خاتمه جنگ در سوریه، تعیین سرنوشت مردم سوریه توسط خودشان و الزام کمک به مردم سوریه» سه‌نکته‌ای بود که «ظریف» آنها را باعث نزدیکی مواضع دو کشور به همدیگر دانست. به گزارش «ایرنا» وزیرخارجه قطر نیز که در این نشست خبری، مقامات ایرانی را «برادران ایرانی» خطاب می‌کرد، با بیان اینکه «ما برخلاف برادران ایرانی، مخالفان دولت سوریه را شورشی نمی‌دانیم» گفت: «از نظر ما آنها انقلابیونی هستند که برای درخواست حقوق خود خارج شدند اما با گلوله روبه‌رو شدند و ما آنها را مثل شما نمی‌بینیم.» «العطیه» همچنین تاکید کرد که بحران سوریه با راه‌حل سیاسی و مسالمت‌آمیز امکان‌پذیر است و برای رسیدن به این نقطه باید مراحل مختلفی طی شود. او همچنین درباره مذاکراتش با وزیرخارجه ایران یادآور شد: «این دیدار برای رایزنی و گفت‌وگو برای روابط دوجانبه بین دوکشور برگزار شد و ادامه رایزنی‌ها را مفید می‌دانیم.» همه‌چیز میان تهران و دوحه تا شروع «بحران سوریه» به خوبی پیش می‌رفت، اما پس از آغاز بحران سوریه، روابط تهران و دوحه دستخوش تغییرات منفی شد، چراکه تهران حامی دولت سوریه است و دوحه، سردمدار حمایت از مخالفان سوری. قطر در این مورد هیچ‌وقت تنها نبوده چراکه در کنار قطر، عربستان و ترکیه نیز از کناررفتن «بشار اسد» حمایت می‌کردند و مواضع‌شان در مقابل مواضع ایران قرار می‌گیرد. این ائتلاف نانوشته در کنار غرب، به بهانه کاربرد سلاح شیمیایی در سوریه، بر طبل جنگ و مداخله نظامی در سوریه کوبیدند که با ابتکار ایران و روسیه در مورد تحویل تسلیحات شیمیایی سوریه، آبی بر آتش جنگ ریخته شد. در این نشست، دوطرف به مسایل اقتصادی نیز پرداختند. «ظریف» در ادامه این نشست مشترک خبر داد که «ایران و قطر، برای افزایش مبادلات تجاری مشترک، منطقه آزاد ایجاد می‌کنند.» وزیرخارجه ایران با اشاره به اینکه «در حوزه همکاری‌های اقتصادی نیز بحث‌های مفیدی داشتیم»، گفت: «با نگاه عمل‌گرایانه و معطوف به حصول نتیجه می‌توانیم در این زمینه، دستاوردهای خوبی داشته باشیم.» «ظریف» همچنین به ایجاد منطقه آزاد مشترک بین دوکشور اشاره کرد و افزود: «این موضوع می‌تواند امکان مبادلات گسترده‌تر بخش خصوصی فعال دو کشور دوست و همسایه را فراهم کند.» وزیرخارجه قطر نیز با بیان اینکه «مسایلی بین ما هست که باید بر سر آنها به توافق برسیم»، گفت: «حل این مسایل به ما کمک می‌کند تا به راه‌حل‌های مشخص‌تر در زمینه مباحث مشترک همانند احداث منطقه آزاد تجاری دوکشور توافق کنیم.» «العطیه» ادامه داد: «این موضوع می‌تواند فرصتی برای دوکشور باشد تا در دو کرانه خلیج‌فارس با هم همکاری داشته باشیم.» میدان گازی مشترک «پارس‌جنوبی» که حجم کامل آن برای مصرف 10سال کل افراد کره‌زمین کافیست، از موارد مورد اختلاف بین ایران و قطر است. در سال‌های افول و تحریم صنعت نفت و گاز ایران، قطر بدون توقف و با سرعتی بالا اقدام به برداشت از این میدان مشترک کرده است. حجم مبادلات ایران و قطر پس از سال 86 که بیش از 143میلیون‌دلار بود، رو به افول رفت و سال 90 به 84‌میلیون‌دلار رسیده بود. ------------- حمیدرضا آصفی؛ سخنگوی سابق وزارت‌خارجه در گفت‌وگو با «شرق»: مساله سوریه باید در سطح منطقه حل شود نه در چارچوب عربی ‌ وزیرخارجه قطر روز گذشته در تهران از راه‌حل سیاسی در مورد بحران سوریه حرف زد. آیا این می‌تواند به نوعی تغییر در مواضع قطر در سوریه باشد؟ اگر وزیرخارجه قطر در جای دیگری حرفی متفاوت نگوید و اظهاراتش را صادقانه فرض کنیم، می‌توان یک نوع انعطاف در مواضع این کشور دانست و این اقرار به اشتباهشان است. گفت‌وگو، آن‌هم بدون دخالت خارجی‌ها، تنها راه‌حل موضوع سوریه است. این مشکل باید در چارچوب جهان اسلام و حتی کوچک‌تر در سطح منطقه حل شود نه در چارچوب عربی. ‌ در عین حال وزیرخارجه قطر، مخالفان را شورشی نمی‌داند و آنها را انقلابی توصیف می‌کند. اظهارات وزیرخارجه قطر چندوجهی و متناقض است. به‌گونه‌ای که از یکسو تکفیری‌ها را انقلابی می‌داند و از سوی دیگر از راه‌حل مسالمت‌آمیز سخن می‌گوید. آنها انقلابی نیستند بلکه تروریست‌های صادراتی هستند که از همه‌جا آمده‌اند. از اروپا، آفریقا و دیگر نقاط آسیا برای جنگ به سوریه رفته‌اند. بحران سوریه در واقع جنگ نیابتی است که از سوی غرب و کشورهای مرتجع منطقه در جریان است. از طرفی اوضاع مصر ناآرام است و از سوی دیگر سوریه بی‌ثبات است و در این بین اسراییل بیشترین نفع را می‌برد. ‌ آیا این تغییر یا انعطاف در مواضع قطر را می‌توان با شکست کنفرانس «ژنو2» مرتبط دانست؟ «ژنو2» در نشست «ژنو1» شکست خورده بود. چراکه راه‌حلشان پرابهام بود و درد سوریه را دوا نمی‌کرد. دخالت خارجی، راه‌حل سوریه نیست. البته بشاراسد هم اشتباهاتی مرتکب شده است. همچنین در سوریه مطالباتی از سوی مردم مطرح است و باید اصلاحات صورت بگیرد. سال 2011 که بحران شروع شد، بشاراسد اعلام کرد که سال 2014 انتخابات برگزار خواهد شد. اگر این مشکل ادامه پیدا نمی‌کرد امسال در سوریه شاهد انتخابات در فضایی آرام بودیم. ‌ تاکید وزرای‌خارجه ایران و قطر درمورد گسترش روابط تجاری می‌تواند باعث تغییر مواضع قطر در بحران سوریه شده باشد؟ آنها هم می‌دانند که بازار ایران، بازاری بسیار خوب است و از طرف دیگر واقفند که اروپایی‌ها و آسیای‌شرقی‌ها مانند تایلند و... به طرف ایران می‌آیند. به‌همین‌دلیل آنها از نبودنشان احساس خطر می‌کنند. اما این کشورها اگر می‌خواهند با ایران رابطه خوب و تنگاتنگی داشته باشند نباید مسایل سیاسی را وارد مسایل اقتصادی کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.