دستهای بی دستکش
پرستو دوکوهکی
مسوول کارگران ایستگاه بازیافت زبالههای منطقه یک شهرداری تهران میگوید: «کارگر ایرانی حاضر نمیشود دستش را در زباله کند.» و این را دلیل محکمی بر واگذارکردن وانتهای جمعآوری زبالههای بازیافتی به رانندههای افغان بیگواهینامه میداند. منِ شهروند که بیخبر از این وضعیت پشت فرمان اتومبیل نشستهام و ناگهان حادثه نازل میشود چه باید کنم؟ پلیس حاضر در صحنه تصادف میگوید: «یا کنار بیا، یا شکایت کن.» و خودش خیلی قاطع پیشنهاد میکند که از راننده یا شرکت مربوطه خسارت را دستی بگیرم و درگیر شکایت نشوم.
---------
تصادف شده است. پیاده میشویم که خسارت را بررسی کنیم. کارگر خیلی جوان افغان، که پشت فرمان وانت بوده، میگوید به پلیس زنگ نزنم تا دوستش برایش گواهینامه بیاورد. مستاصل قبول میکنم. باورم نمیشود که راننده شرکتی، که پیمانکار ثابت شهرداری است، گواهینامه نداشته باشد. کمی بعد مردی ایرانی همراه با دو کارگر افغان به صحنه میرسند و راننده اصلی میرود. بعد هم پلیس میآید. مدارک هر دو ماشین را میگیرد و بررسی میکند و از من سوالی میکند و میخواهد که راستش را بگویم: «آیا راننده بین اینهاست؟» میگویم که چهره راننده را دقیق در ذهن ندارم. نتیجه میگیرد: «پس راننده فرار کرده. خانوم، دفعه اولم که نیست سر صحنه تصادف این وانتها میام...»
---------
وضعیت کار قاچاقی افغانها در ایران من را یاد قسمت دردناکی از فیلم «بیوتیفول» (ایناریتو، ۲۰۱۰، محصول اسپانیا و مکزیک) میاندازد. آنجا که کارگران قاچاقی چینی در اقامتگاه خود در زیرزمین کارخانهای در مادرید در اثر گازگرفتگی میمیرند و بعد صاحبِ آنها (کسی که قاچاقی آنها را به اسپانیا آورده) جنازههایشان را در دریا میاندازد. مشتی انسان بیهویت که حتی پس از مرگ هم رفتار درستی با آنها نمیشود. به صاحبانِ کارگران افغان در تهران فکر میکنم. به آقای مهندس محترمی که به خواهرم پیشنهاد کرده بود برود توی کار بازیافت زباله «چون خیلی سودآور است.» به حرفِ مسوول کارگران ایستگاه بازیافت زبالههای منطقه یک فکر میکنم و سعی میکنم سرانگشتی تعداد کارگرانی را حساب کنم که بدون هیچ برگه شناسایی در وضعیت بیگاری گرفتار شدهاند. به تعداد تصادفهایی که در نتیجه گواهینامهنداشتن رانندگان وانتها اتفاق میافتد فکر میکنم و به این فکر میکنم که چطور ایرانیها در جایی غیراز ایران حاضرند دست در زباله کنند ولی در کشور خودشان نه.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.