گزارش اهدای نشان «لاکپشت پرنده»
برنده کرهای: خبر خوشی از ایران به من رسید
شرق: دومین دوره اهدای نشان لاکپشت پرنده به بهترین کتابهای کودک و نوجوان، عصر یکشنبه چهارماسفند92 با تقدیر ویژه از پرویز کلانتری و ثریا قزلایاغ و اهدای چهار نشان نقرهای به نویسندگان و مترجمان در فروشگاه مرکزی شهرکتاب برگزار شد. در این برنامه که اجرای آن برعهده دختران دانشآموز بود، علاوه بر دوستداران کتاب، بیش از 50 نویسنده، مترجم و تصویرگر و تعدادی از ناشران و دستاندرکاران ادبیات کودک و نوجوان به شهرکتاب مرکزی آمده بودند تا هم از نتیجه جوایز سالانه لاکپشت پرنده مطلع شوند و هم در آیین جشن امضای این فهرست شرکت کنند. معصومه انصاریان از داوران لاکپشت پرنده، بیانیه هیات داوران را در بخش «یاد» خواند تا توجه مخاطبان را به کتاب «حیاطپشتی مدرسه عدلآفاق» جلب کند؛ کتابی که در سال56 توسط کانون پرورش فکری منتشر شده، حال و هوای زمان خود را روایت کرده و مورد توجه مخاطبان نوجوان واقع شده بود. در ادامه این برنامه، مهدی حجوانی، مدیرمسوول پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان، ضمن رونمایی اولین کتاب سال لاکپشت پرنده که دربرگیرنده چهار فهرست (انتخابهای یکسال) است، گفت: تمام کتابهایی که داوران در طول
یکسال خواندهاند، در این اثر به صورت چکیده و با توضیح و تشریح آمده است. لحن نوشتههای کتاب، تجویزی نیست و شرحی کوتاه و همهفهم از 92کتاب برگزیده یا راهیافته به فهرستهای لاکپشت پرنده آورده که میتواند راهنمایی مفید برای پدران و مادران، مدیران فرهنگی، معلمان و همه دستاندرکاران انتخاب کتاب باشد. بخش بعدی مراسم به تقدیر از پیشکسوتان ادبیات کودک و نوجوان اختصاص داشت. این بخش را عذرا جوزدانی از دیگر داوران لاکپشت پرنده اجرا کرد و از پرویز کلانتری (تصویرگر) و ثریا قزلایاغ (پژوهشگر) با اهدای نشان ویژه تقدیر کرد. کلانتری پس از دریافت جایزه در سخنانی کوتاه گفت: گفتنیها زیاد است. من از نسلی هستم که با کسانی کار کردم که همگی رفتهاند؛ مثل زندهیاد ثمین باغچهبان که کتابهای زیادی را برایش نقاشی کردم و زندهیاد یمینیشریف. من از نسل گذشته هستم با خاطرات قدیمی و امروز خوشحالم که در کنار شما هستم. پس از صحبتهای کوتاه کلانتری نوبت به گروه موسیقی آدمک رسید تا قطعهای را در حوزه موسیقی کودک و با موضوع لاکپشت پرنده اجرا کند. سپس محمود برآبادی بیانیه هیاتداوران را در بخش جایزه لاکپشت پرنده خواند. در این بیانیه
آمده بود: ما ممکن است در راهیافتن یا نیافتن کتابی به فهرست، رتبهبندی و اهدای نشان به آن اشتباه کنیم، اما مطئنیم که با این همه لاکپشت پرنده حرکتی ترویجی برای تشویق خانوادهها به خریدن و خواندن کتاب برای بچههایشان است. تاثیر لاکپشت پرنده بیش از اینکه در انتخاب یک یا چند کتاب باشد، در انتخاب کتابخواندن برای کودکان بهعنوان «ارزش» در دوران جدید است. بنابراین فهرست لاکپشت پرنده حرکتی نهتنها به سود کتابهای فهرست که به سود تمام کتابهایی است که در قفسه کتابفروشیها و کتابخانهها چشم بهراه خانوادهها، کودکان و نوجوانان هستند. در بخش دیگری از بیانیه، هیاتداوران و مجموعه دستاندرکاران فهرست لاکپشت پرنده، همه خانوادههای ایرانی را به خریدن و خواندن کتاب برای کودکان و نوجوانان دعوت کرد و از آنان خواست تا عید سال آینده را با اهدای کتاب به عنوان عیدی به کودکان و نوجوانانشان جشن بگیرند. با خواندن نام برندگان مشخص شد که دوره دوم جایزه لاکپشت پرنده، برنده نشان طلایی ندارد. در این دوره به چهار نفر جایزه نقرهای لاکپشت پرنده اهدا شد: فریدون عموزادهخلیلی برای تالیف کتاب «کتاب کوچک برای داستاننویسی»
(انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان)، سیدنوید سیدعلیاکبر برای نوشتن کتاب «بابای من با سس خوشمزه است»، الهه هاشمی برای ترجمه کتابهای «پم / ورت» (نوشته ماری دپلوشن - نشر آفرینگان) و هی نهبک برای تالیف کتاب «نان ابری» (ترجمه کیانگ این لی - نشر او) که جایزه وی را کیانگ این لی به نیابت از نویسنده دریافت کرد. هی نهبک، نویسنده و تصویرگر کرهای در پیامی ویدیویی که به این جایزه ارسال کرده بود، گفت: سلام. خوشبختم... من هی نهبک هستم؛ نویسنده و تصویرگر کتابهای تصویری. من از شنیدن این خبر که کتاب نان ابری جایزه لاکپشت پرنده را برده بسیار خوشحال و مفتخرم. وی افزود: کاش میتوانستم آنجا باشم و شادیام را با شما شریک شوم اما چون باید آخرین کتابم را تا بهار تحویل دهم این آرزو برآورده نشد. امیدوارم که عذرخواهیام را به خاطر اینکه نتوانستم در جمع شما باشم بپذیرید. این نویسنده کرهای ادامه داد: داشتم فکر میکردم که فرآیند آفریدن کتاب تصویری، بسیار فردی (شخصی) است، برای اینکه نویسنده و تصویرگر بیشتر وقتش را صرف فکر و کارکردن در خلوت خود میکند و وقتی نتیجه این فرآیند در قالب کتاب منتشر میشود، مخاطبان هم
آن را در خلوت خود میخوانند. یا بزرگترها میتوانند آن را در محیطی خلوت و ساکت برای بچهها بخوانند. برای همین کتاب تصویری برای من امری بسیار شخصی است. او در ادامه گفت: و اما ایران... مردم ایران کتاب من را خواندهاند و آن را دوست داشتهاند. حتی به آن جایزهای (افتخارآمیز) اهدا کردهاند. باورکردنی نیست! بیشتر از همه، چیزی واقعا شگفتانگیز در مورد این کتاب تصویری وجود دارد. ما- مخصوصا بچهها- میتوانیم از این طریق افکار و احساساتمان را به اشتراک بگذاریم. هی نهبک افزود: نمیتوانم بگویم وقتی که در حال کار هستم همیشه احساس هیجان و انگیزش دارم. چون فرآیندی است انفرادی و سخت، هم از نظر ذهنی و هم جسمی. خبر خوبی که از ایران رسید انرژی عظیمی به من داد و به من یادآوری کرد که چه شغل شگفتانگیزی دارم. از شما بسیار ممنونم. امیدوارم که شما را دوباره با یک کتاب تصویری برای بچهها ببینم. علیاصغر سیدآبادی هم به نمایندگی از داوران فهرست لاکپشت پرنده، بیانیهای را درباره شرایط ادبیات کودک و نوجوان ایران قرائت کرد که در آن نسبت به کاهش کیفیت کتابهای تالیفی هشدار داده شده بود. در این بیانیه آمده بود: گرانشدن هزینه تولید
کتاب کودک و نوجوان در چند سال اخیر همزمان که باعث کاهش شمارگان کتابهای کودک و نوجوان شده، بیش از هر بخشی، به جریان تولید کتابهای باکیفیت تالیفی آسیب زده است. با توجه به اینکه ایران عضو کنوانسیون حقوق معنوی نیست و بسیاری از ناشران برای انتشار کتابهای ترجمه حق و حقوق ناشر اصلی را نمیپردازند، تولید کتاب تالیفی و به خصوص کتابهای تالیفی برای مخاطبان کودک که مستلزم تصویرگری، برخورداری از مواد اولیه باکیفیت، چاپ رنگی و صحافی ویژه است، نسبت به آثار ترجمه پرهزینهتر و در نتیجه گرانتر تمام میشود. در ادامه این بیانیه آمده بود: طبیعی است گلچینی از کتابهای همه دنیا نسبت به کتابهای منتشرشده در یک کشور احتمال بالابودن کیفیت و شانس برگزیدهشدن آنها را افزایش دهد؛ با این حال با اینکه بیشترین کتابهای بازار کتاب کودک ایران ترجمه از زبان انگلیسی و به خصوص کتابهای منتشرشده در آمریکاست در فهرست نامزدهای لاکپشت پرنده، ترجمههایی از کشورهای عربی، شرق آسیا و اروپای غیرانگلیسیزبان در کنار ترجمه کتابهای انگلیسیزبان و دو کتاب ایرانی دیده میشود که فهرست تقریبا متنوعی را شکل دادهاند. با این حال انکار نمیکنیم که
برخلاف فهرستهای فصلی که همه کتابهایی را که حداقلهای لازم را دارند، به آن راه مییابند، در اهدای نشانهای طلایی و نقرهای سخت گیر هستیم. طبق شیوهنامه اجرایی لاکپشت پرنده، کتابهایی موفق به دریافت نشان طلایی میشوند که بیش از دوسوم همه داوران و کتابهایی موفق به دریافت نشان نقرهای میشوند که دستکم دوسوم داوران به آن رای داده باشند. این برنامه، با بریدن کیک لاکپشت پرنده توسط نویسندهها، هنرمندان و تعدادی از کودکان ادامه پیدا کرد و سپس جشن امضای کتابهای فهرست لاکپشت پرنده برگزار شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.