شرق: سازمانملل متحد روز چهارشنبه سه قطعنامه را به تصویب رساند، قطعنامه ضد ایرانی با موضوع حقوق بشر، قطعنامه ضدجاسوسی علیه آمریکا و قطعنامه پیشنهادی ایران با موضوع «جهان علیه خشونت و افراطیگری». بیش از یک دهه بعد از تصویب پیشنهاد خاتمی رییسجمهوری وقت ایران درخصوص «گفتوگوی تمدنها»، مجمععمومی سازمانملل متحد قطعنامهای را تصویب کرد که بر اساس پیشنهاد ارایه شده توسط حسن روحانی، رییسجمهوری ایران در سخنرانی مهرماه امسال در مجمععمومی این سازمان تدوین شده است. رییسجمهوری در سخنرانی خود در شصتوهشتمین مجمععمومی سازمانملل، پیشنهاد «جهان علیه خشونت و افراطیگری» را مطرح کرده بود. این قطعنامه چهارشنبه با رای قاطع 190 کشور جهان و اجماعی کمسابقه به تصویب رسید و تنها اسراییل به آن رای منفی داد. جالب توجه اینکه آمریکا و کانادا هم به این قطعنامه رای مثبت دادند. نماینده آمریکا در سازمان مللمتحد هم در جریان تصویب این قطعنامه گفت: «واشنگتن معتقد است که گفتوگو بهترین راه برای مقابله با افراطگرایی و خشونت در جهان است.» در این قطعنامه از تمامی کشورهای عضو، نهادهای سازمانملل و سایر سازمانهای بینالمللی و
غیردولتی خواسته شده تا سیاستهای جدیدی را با هدف مبارزه با خشونت و افراطیگری تدوین و راههای عملی مقابله با آن را از طریق آموزش و فعال کردن جوامع و نهادهای اجتماعی معرفی کنند. مفاد و اهداف قطعنامه
رییسجمهوری اسلامی ایران در پیشنهاد خود با تاکید بر این واقعیت که جنگها و درگیریهای مسلحانه میتوانند منجر به خصومت بیشتر و گسترش خشونت و رنجش انسانها شود، موارد چهاردهگانهای که محتوای اصلی آن، تعهد همه کشورها به مفاد منشور سازمانملل متحد، محکومیت حمله به غیرنظامیان از جمله کودکان و زنان، جلوگیری از حمله به اماکن مقدس، حرمها و مراکز فرهنگی، اتحاد جهانی برای مقابله با خشونتهای قومی، مذهبی و فرهنگی، محکومیت انواع خشونت علیه جامعه زنان و محکومیت نفرت ناشی از ملیگرایی و سوءاستفاده از دین است را خواستار شد. در قطعنامه تصویبی مجمععمومی سازمانملل، بر «ترویج و تشویق احترام به حقوق بشر و آزادیهای بنیادی برای همه بشر صرفنظر از نژاد، رنگ، جنسیت، زبان، مذهب، باورهای سیاسی، ریشههای ملی و اجتماعی، مالکیت، تولد و... » تاکید شده است. بر اساس بند چهاردهم قطعنامه پیشنهادی ایران، دبیرکل سازمانملل مکلف شده است در هفتادمین نشست مجمععمومی سازمانملل (دو سال دیگر) گزارش خود را درباره اقدامات عملی این نهاد بینالمللی برای اجرای قطعنامه یادشده که خواهان جهانی بدون افراطگرایی و خشونتطلبی است، به اعضای مجمع ارایه
دهد. این قطعنامه راه را برای ملتها، دولتها و گروههای حقوق بشری و مدنی باز میکند تا با برگزاری همایشها و نشستهای تخصصی، راهکارهای عملی و جدیدی را برای خاتمه دادن به افراطگرایی توأم با خشونت در جهان که پیامدهای بسیار منفی برای توسعه اقتصادی و فرهنگی به همراه داشته است، بیابند. بررسی نتایج اقدامات افراطگرایانه و تندرویهای توأم با خشونت در نقاط مختلف جهان نشان میدهد، افراطیگری موجب افزایش فقر، آوارگی، گرسنگی و همچنین تشدید نفرت بین گروهها و اقوام مختلف شده است. هرچند قطعنامههای مجمععمومی سازمانملل برخلاف قطعنامههای شورای امنیت لازمالاجرا نیست، اما سازمانملل میتواند در کنار سایر گروههای جغرافیایی همچون جنبش عدم تعهد، گروههای آمریکای لاتین، آفریقا و سازمان همکاریهای اسلامی با اتخاذ راهکاری مناسب، زمینه را برای برچیدن پدیده خشونتگرایی و تروریسم فراهم کند. با اهتمام سازمانملل، اجماع جهانی و همکاری دولت و گروههای مختلف با هدایت جمهوری اسلامی ایران که با پیشنهاد قطعنامه و تصویب آن در صحن علنی مجمععمومی، پرچمدار این حرکت در جهان شناخته میشود، میتوان ابتکار عمل را از برخی قدرتهای بزرگی
که برای توسعه نفوذ و قدرتطلبیهای خود در نقاط مختلف جهان گروههای افراطگرا و تروریست پرورش میدهند، گرفت. گفتنی است سازمانملل سال 2001 را بنابر ایده پیشنهادی سیدمحمد خاتمی رییسجمهوری وقت ایران «سال گفتوگوی تمدنها» نامگذاری کرد. هر چند در پی رویداد تروریستی 11 سپتامبر و مداخله نظامی آمریکا در عراق و افغانستان، سال 2001 بیش از آنکه زمانی برای تفاهم باشد به سالی برای رویارویی بدل شد. اکنون یک دهه بعد بار دیگر پیشنهاد یک رییسجمهوری دیگر ایران که «اعتدال» را شعار دولت خود قرار داد و رای اکثریت شهروندان ایرانی را به خود جلب کرد، مورد توجه جهانی قرار گرفته است. باید منتظر ماند و دید رویکرد «اعتدال» در داخل و خارج از کشور سرانجام با چه پژواکی مواجه میشود.