|

«خودورکوفسکی» آزاد شد

نسرین رضایی

سخنان مقامات روس در مورد زندانیان سیاسی در این کشور متناقض است. چه در مورد کلیت وجود زندانیان سیاسی، چه عفو زندانیان و چه در رابطه با دلیل عفو برخی زندانیان خاص. چند ماه پیش که سخن از بزرگ‌ترین عفو عمومی 20سال اخیر در تاریخ روسیه به میان آمد، نخست‌وزیری به صراحت اعلام کرد: روسیه زندانی سیاسی ندارد. مدودف بعد از این موضع‌گیری در سخنانی گفت: کسانی چون گروه فمینیستی «پوسی رایت» و «میخاییل خودورکوفسکی» سرمایه‌دار بزرگ، به طور قطع در فهرست عفو زندانیان سیاسی نخواهند بود. با این حال روز جمعه رییس‌جمهوری روسیه میخاییل خودورکوفسکی، میلیاردر سابق نفتی را عفو و آزاد کرد. به گزارش بی‌بی‌سی، او بلافاصله پس از آزادی به سوی آلمان پرواز کرد. ولادیمیر پوتین ضمن اشاره به بخشش خودورکوفسکی، روز پنجشنبه در کنفرانس سالانه خبری گفت عفو شامل اعضای گروه موسیقی «پوسی رایت» که اکنون در زندان به سر می‌برند نیز خواهد شد. سخنان پوتین در ارایه دلایل عفو هم متناقض است. رییس‌جمهوری می‌گوید: «اخیرا او کتبا از من درخواست عفو کرده بود. او ۱۰سال در حبس به سر برده که مجازات سنگینی است و از آنجایی که مادرش مریض است، صحبت از رفتار انسان‌دوستانه به میان آورد.» حال آنکه وکلای خودورکوفسکی اعلام کرده بودند که از چنین درخواستی بی‌خبرند. «مارینا»، مادر خودورکوفسکی هم پس از سخنان پوتین گفت که او در مورد تقاضای عفو پسرش چیزی نمی‌داند. او گفت: «من شنبه گذشته سه بار با پسرم حرف زدم اما او در اینباره چیزی نگفت. او فقط در مورد سلامتی من پرسید.» وادیم کلایووگانت، وکیل اصلی خودورکوفسکی هم می‌گوید: «او چنین درخواستی نکرده است و ما در مورد کسی که از سوی او چنین درخواستی داده باشد اطلاعی نداریم. البته در طی سال‌های گذشته افراد مختلف از جانب او درخواست عفو کرده بودند.» با این حال دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین به خبرگزاری فرانسه گفته است که این درخواست شخصا به دست خود خودورکوفسکی «امضا» شده است. هواداران این میلیاردر سابق می‌گویند که او یک زندانی سیاسی است. پوتین موضوع عفو او را یک روز پس از آن مطرح کرد که نمایندگان پارلمان این کشور حمایت خود را از طرح بخشش ۲۰هزار زندانی اعلام کردند. به گزارش آسوشیتدپرس، مدودف پیش از این درباره عفو سیاسی گفته بود این بود که کسانی چون گروه فمینیستی «پوسی رایت» و «میخاییل خودورکوفسکی» سرمایه‌دار بزرگ، به طور قطع در فهرست عفو نخواهند بود. حال آنکه رییس‌جمهوری روسیه ضمن اشاره به بخشش خودورکوفسکی، روز پنجشنبه در کنفرانس سالانه خبری تایید کرد که عفو شامل اعضای گروه موسیقی «پوسی رایت» که اکنون در زندان به سر می‌برند نیز خواهد شد. او همچنین گفت این عفو شامل فعالان صلح سبز معترض به حفاری‌های نفتی در قطب شمال نیز خواهد شد. خودورکوفسکی و پلاتن لبدوف در ۲۰۱۰ به پولشویی و دزدی سرمایه‌های نفتی محکوم شدند. در آن زمان آنها برای فرار از تعهدات مالیاتی در زندان بودند. خودورکوفسکی رییس شرکت عظیم یوکاس زمانی ثروتمندترین فرد روسیه بود. تحلیلگران می‌گویند پوتین می‌خواهد تا پیش از آغاز دور تازه رقابت‌های المپیک زمستانی در فوریه، انتقادهای بین‌المللی نسبت به نقض حقوق بشر در این کشور را کاهش دهد. المپیک زمستانی ۲۰۱۴ در سوچی، یکی از مراکز گردشگری در دریای سیاه برگزار می‌شود. دو ماه پیش، همزمان با سالروز زندانیان سیاسی، یک سازمان معتبر و مورد احترام حقوق‌بشری در روسیه که 25سال پیش توسط اندره ساخاروف تاسیس شد فهرستی از 70زندانی سیاسی در روسیه منتشر کرد. این فهرست شامل زندانیان ماجرای میدان یوکوس و بولوتنایا، فعالان صلح سبز (شهروندان و اتباع خارجی روسیه) و اعضای گروه پوسی رایت بود. رهبر این سازمان حقوق‌بشری تاکید کرده که این فهرست 70نفره به هیچ‌وجه جامع نیست چراکه زندانیان سیاسی بیشتری در روسیه وجود دارند. -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- بهرام امیراحمدیان . کارشناس روسیه ‌با توجه به اینکه ابتدا گفته شده بود زندانیان عفو نمی‌شوند چه شد که پوتین خودورکوفسکی را آزاد کرد؟ به نظر می‌رسد پوتین با انتقاداتی که از او درباره نبود آزادی سیاسی شده است به‌دنبال ایجاد فضای باز سیاسی است. خودورکوفسکی پیشتر سرپرستی شرکت نفتی را برعهده داشت و بازداشت او نشان‌دهنده این بود که بخش خصوصی یارای مقاومت با بخش دولتی را ندارد. این نکته‌ای بود که همواره مورد انتقاد جامعه جهانی و اتحادیه اروپا و سرمایه‌گذاران بود. از این‌رو آزادی او دو جنبه دارد: 1- جنبه مثبت که تاکید بر آزادی مخالفان و ایجاد فضای باز سیاسی است. 2- جنبه منفی آن‌که اقتدار پوتین بر قوه‌قضاییه این کشور را نشان می‌دهد. ‌بازی‌های المپیک زمستانی چقدر در آزادی خودورکوفسکی نقش داشته است؟ مبارزان قفقاز در چچن و داغستان پیشتر در رابطه با برگزاری این بازی‌ها تهدیداتی انجام داده بودند که اجازه نخواهند داد که این بازی‌ها به آرامی برگزار شود، از همین‌رو می‌توان این نکته را هم در نظر گرفت که پوتین خواسته از شدت مخالفان بکاهد. ‌آیا آزادی اپوزیسیون برایشان مشکل‌ساز نخواهد بود؟ پوتین به این نتیجه رسیده که باید با اپوزیسیون کنار بیاید. در انتخابات شهرداری هم اگرچه کاندیدای اپوزیسیون رای نیاورد اما با این حال مخالفان هم در انتخابات مشارکت داشتند. پوتین می‌خواهد به جامعه جهانی نشان دهد که می‌تواند کشورش را مدیریت کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.