توافق تاریخی اوکراین و روسیه معترضان:
اوکراین به روسیه فروخته شد
تانیا تجلی
30اکتبر سالجاری بود که ولادیمیر پوتین از سوی مجله «فوربس» بهعنوان پرنفوذترین فرد جهان شناخته شد. بیشک او پرنفوذترین فرد جهان است و سیاست روسها همچنان مثالزدنی است. بسته پیشنهادی پوتین به اوکراین در کاخ طلاکاریشده «کرملین»، آنطور که پیشبینی میشد از بحران چندهفتهای این کشور نکاست؛ معترضان همچنان بر طبل مخالفت میکوبند. ویکتور یانوکوویچ که برای دیدار با ولادیمیر پوتین به مسکو رفته بود روز سهشنبه و در نشست خود با پوتین پس از امضای توافقنامه کاهش قیمت گاز صادراتی روسیه به اوکراین خندان و خوشحال بود اما جملاتش را با مکثهای طولانی مطرح میکرد، این درحالی بود که پوتین خونسرد و آرام بهنظر میرسید. بهگزارش رویترز این توافقنامه که مایکولا ازاروف نخستوزیر اوکراین از آن با عنوان توافق «تاریخی» با روسیه یاد کرد که میتواند اقتصاد اوکراین را احیا کند، نهتنها واکنش مخالفان بلکه واکنش آلمان و آمریکا را بهدنبال داشت. طبق این توافقنامه کاهش قیمت گازی که از روسیه به اوکراین میرود، از ژانویه ۲۰۱۴ آغاز میشود و قرار است هر هزارمترمکعب گاز به قیمت 268دلاروپنجسنت به اوکراین فروخته شود که یکسوم بهای اصلی آن
است. پوتین در گامی که از آن بهعنوان تلاش برای جلوگیری از نزدیکی اوکراین به اتحادیه اروپا یاد شده است، مسکو میخواهد با ورود به اقتصاد بحرانزده اوکراین و سرمایهگذاری ۱۵میلیارددلاری، ازجمله سهام دولتی آن کشور را بخرد. بهگفته رییسجمهوری روسیه «شرطوشروطی ندارد». مقامهای روسی میگویند سهمیلیارددلار اول از این بسته میتواند در تنها چند روز به حساب کییف واریز شود. یانوکوویچ پس از دیدار با پوتین گفت: «تجارت با روسیه، ما را از رفتن به هر راه دیگری بازمیدارد.» این در حالی است که آنسوتر و در کییف مخالفان نظر دیگری دارند. معترضان اوکراینی حاضر در میدان استقلال کییف در حالی که شعار «زندهباد اوکراین» سر میدادند، خواستار استعفای یانوکوویچ و دولتش بودند. آنها همچنین در پاسخ به سوال رهبران مخالف درباره اینکه آیا با معاهدههای مسکو موافقند یا خیر، جواب خیر دادند. ویتالی کلیچکو، یکی از رهبران اپوزیسیون اوکراین گفت: ویکتور یانوکوویچ، رییسجمهوری اوکراین، استقلال، منافع ملی و دورنمای بهتر برای مردم را فدا کرده است. آرسنی یاتسنیوف، وزیر سابق اقتصاد اوکراین و یکی دیگر از رهبران مخالف نیز گفت: من میدانم که تنها
یک مکان وجود دارد که میتوانید پنیر مجانی به دست بیاورید و آن تله موش است. اگر یانوکوویچ بخشش 15میلیارددلاری بدهیها توسط روسیه را بپذیرد و قبول کند که فروش گاز از مسکو با قیمت کمتری صورت گیرد، انگار که ما را در تلهموشگیر انداخته است. این رهبر مخالفان گفت که نمایندگان مخالفان از طریق پارلمان جلو این بسته را میگیرند همانطور که در گذشته نیز این کار را کردند. ویتالی کلیچکو، بوکسور سابق اوکراین که قصد نامزدی برای انتخابات ریاستجمهوری را دارد، با اعلام درخواست خود مبنی بر برگزاری انتخابات زودهنگام گفت: یانوکوویچ رقیب شخصی من است. من با او در رینگ به مقابله میپردازم. او معتقد است با این توافق اوکراین به روسیه فروخته شده است. این تنها مخالفان نیستند که به بسته پیشنهادی مسکو واکنش نشان دادند. جی کارنی، سخنگوی کاخسفید گفته است دولت اوکراین باید به خواستهای مردمش توجه کند و راهی برای پیوستن به اروپایی مسالمتآمیز، عادلانه، دموکراتیک با آیندهای شکوفا بیابد. آنگلا مرکل صدراعظم آلمان اعلام کرد اتحادیه اروپا و روسیه باید از رویارویی با یکدیگر بر سر آینده سیاسی اوکراین خودداری کنند.
--------------------------------- شعیب بهمن. کارشناس اوراسیا چرا اوکراین برای روسیه اینقدر مهم است که روسیه برای دولت اوکراین چنین تسهیلات ویژهای قایل شده است؟ اوکراین از چند جنبه برای روسیه مهم است. 1- از لحاظ تاریخی اولین دولت روس در کییف تشکیل شده و روسها کییف را قبلهگاه خود میدانند. 2- از لحاظ اقتصادی 40درصد صنایع مهم روسیه در اوکراین است. 3- اوکراین محل عبور مهمترین خط لوله گاز صادراتی روسیه به کشورهای اروپایی است و تسلط بر اوکراین تسلط ژئوپلیتیک در بازار گازی اروپاست. 4- اوکراین حلقه اتصال روسیه و اتحادیه اروپاست. روسیه با اوکراین مساوی با قدرتهای جهانی است و روسیه بدون اوکراین یک قدرت منطقهای است. 5- این توافق، مقدمه پیوستن اوکراین به اتحادیه گمرکی و اتحادیه اوراسیاست. با توجه به قبول این توافق از طرف اوکراین اعتراضات در این کشور به کجا میانجامد؟ در اینجا دو سناریو وجود دارد؛ اول اینکه مخالفان همچنان به مخالفت ادامه دهند. دوم اینکه مخالفان ناامید شوند. با این حال دوپارگی بین روسها و غربگراها باقی خواهد ماند و ممکن است در آینده این شکاف
بار دیگر بروز کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.