|

ازم عسک می‌گیری؟

سعید برآبادی

پشت در قرمزرنگ، چیزی تکان می‌خورد و سایه‌اش را از لای در می‌شود دید؛ در قفل نیست. با فشاری باز می‌شود اما باز شدنش تصاویر ذهنی‌ام را از یک مرکز نگهداری کودکان زیر و رو می‌کند؛ خانه خرابه‌ای با دیوارهای آجری، و سقف‌های کوتاه. یک‌طبقه‌ای که حیاط در وسط آن است و چند اتاق کوچک به دورش. بچه‌ها در حیاط وول می‌زنند اما از میانشان همان سایه به طرفم می‌آید و خودش را می‌اندازد توی بغلم. پسری است که خدا می‌داند چند سال دارد، فلج است و نمی‌تواند حرف بزند. همین که دست‌هایش از دو طرف، کمرم را فشار می‌دهد، آب دهانش راه می‌افتد روی لباسم. باید تحمل کنم، باید یاد بگیرم، باید فکر کنم که برای چه به اینجا آمده‌ام. آمده‌ام به یکی از مراکز نگهداری کودکان کار و خیابان تا یک روز با آنها باشم، درس‌شان بدهم، حرف بزنم با آنها. بگوییم و بخندیم و بگذاریم زمان همین‌طور آرام‌آرام بگذرد که گذشتنش برای هردوی ما خوب است؛ هم برای آنها که با زجر می‌گذرانند و هم برای من که محتاج فراموشی هستم. روی لباسم رد بزاقش مانده. بچه‌های دیگر می‌آیند و با داد و بیداد مجبورش می‌کنند از من کنده شود: «جمال! جمال!»، «هووو! هوووو! عمو این مریضه!!» اینجا بزرگ‌ترها که وارد می‌شوند، یا عمو صدایشان می‌کنند یا خاله. بچه‌ها به دیدن غریبه‌ها عادت دارند. می‌دانند که آنهایی که برای کمک، برای درس‌دادن، برای فعالیت‌های بهداشتی و شاید هم بین‌المللی به اینجا می‌آیند، چه تیپ آدم‌هایی هستند. همه‌شان انگار در خودشان چیزی گم کرده‌اند که حالا دارند در لطف لبخندهای بچه‌ها دنبالش می‌گردند. عمو علی توی اتاق نشسته، یک لامپ صدزرد، اتاق پشت به آفتابش را روشن می‌کند. دیوارها پر از نوشته بچه‌هاست. صدا... صدایی که مدام تکرار می‌شود؛ ملغمه‌ای از صدای کتری، سروصدای بچه‌ها و البته فریاد مهیب قطار که عمو می‌گوید هر 10دقیقه یک بار از 10متری مرکز می‌گذرد. باید نگران این خیسی بود؟ ممکن است این بچه یا دیگر بچه‌های اینجا بیماری خاصی داشته باشند؟ معلوم نیست، عمو می‌گوید که حتی وزارتخانه عریض و طویل بهداشت در این زمینه‌ها هیچ مددی به مرکز نمی‌رساند. کیت‌های آزمایش بیماری‌ها گرانند و مرکز که قامتش زیر گذران امور روزمره، خم شده نمی‌تواند مثلا از همه این بچه‌ها تست ایدز بگیرد و تازه اگر گرفت و نتیجه یکی، دوتا از بچه‌ها مثبت بود، آن‌موقع چه؟ چه کسی قرار است خرج درمانشان را بدهد. نگرانی وجود دارد همیشه، مثل نگرانی خروج یک‌باره قطار از ریل و فرودش بر هاویه این مرکز. مثل یک سرماخوردگی ساده که یکهو همه بچه‌های مرکز را زمینگیر می‌کند. تا دوربینم را درمی آورم، «آرزو» به طرفم می‌آید: «عمو، ازم عسک می‌گیری؟» منتظر جواب هم نیست، راه می‌افتد و من را دنبال خودش می‌کشد توی فسقل حیاط مرکز. در نور می‌ایستد، ژست جنیفری می‌گیرد و همین که شاسی را فشار دادم، می‌دود طرفم که خودش را ببیند و بعد می‌گوید: «یکی دیگه عمو، یکی دیگه!» کار از 10فرم که می‌گذرد تقریبا آرزو را با همه بچه‌های مرکز توی کادر دارم. «می‌خوای یه دست فوتبال بزنیم؟» این را پسر بزرگ‌تری می‌گوید، مثلا 15ساله. از کنار اتاق عمو که شاید اتاق مدیریت اینجا باشد یک در باریک هست، کلید می‌اندازد توی قفل و از دالان تاریکی جلو می‌رویم که شبیه ورودی ورزشگاه آزادی است. سالن بازی که نیست؛ آب‌انباری است که تهش چند تکه فایبرگلاس پهن کرده‌اند تا بچه‌ها موقع بازی زخمی نشوند. عمو می‌گوید این ساختمان قبلا آب انبار و موتورخانه آب محدوده پاسگاه نعمت‌آباد بوده. از چهار اتاقی که برای کلاس‌های مرکز در نظر گرفته‌اند، سه‌تا پر است و فقط یکی خالی. 20تایی بچه توی حیاط بازی می‌کنند؛ «زهرا» می‌آید جلو و با من دست می‌دهد و بعد مقنعه‌اش را روی سرش میزان می‌کند. خودش را خوب معرفی می‌کند، از پدر و مادرش می‌گوید که سر کارند و اینکه خودش توی خانه کفش می‌دوزد. بعد موبایل سوخته‌ای را از جیبش درمی آورد که بگوید موبایل هم دارد اما همین موقع جمال از پشت بغلم می‌کند. بچه‌ها می‌خندند. می‌گویند جمال عاشق زهرا شده. زهرا رو ترش می‌کند و می‌گوید می‌خواهد با مهدوی‌کیا ازدواج کند. بچه‌های بزرگ‌تر دوباره می‌خندند و این بار از ته دل. زهرا قهر می‌کند و می‌رود توی آفتاب حیاط تنها می‌نشیند. جمال پشت لباسم را هم خیس می‌کند. ناهار عدسی است در آشپزخانه که یک باریکه آجری تاریک است. عموها و خاله‌ها جمع‌اند. آنهایی که هر هفته اینجا می‌آیند تا به بچه‌ها درس بدهند یا به وضع بهداشت‌شان رسیدگی کنند. عمو علی هم هست. آرام و متین عدسی را تعارف می‌کند، می‌گیرم و همین که می‌خواهم تشکر کنم، صدای قطار، همه صداها را ناشنیدنی می‌کند و کسی مدام در گوشم تکرار می‌کند «در هاویه کیست؟» تکیه می‌دهیم به شیرفلکه یک‌متری باقیمانده از موتورخانه سابق و حرف می‌زنیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.