|

محسن رضایی:

30سال دیگر ایران نفتی برای صادرات ندارد

شرق: «تغییر نگاه به مقوله نفت» مساله‌ای است که محسن رضایی را واداشت تا از وضعیت موجود ابراز نگرانی کند و از آینده مبهم نفتی کشور بگوید. دبیرمجمع تشخیص‌مصلحت‌نظام در هفتمین نشست تخصصی همایش ملی نفت و توسعه اقتصادی با موضوع «رویکرد اقتصادی به نفت» از آینده مبهم صادرات نفت گفت و دلیل این امر را در افزایش مصرف داخلی جست‌وجو کرد. بر اساس اظهارات رضایی از لحاظ مصرف داخلی نفت هم وضعیت کشور از سال 1980 با 625‌هزاربشکه در روز طی 30سال سه‌برابر شده است و به رقم 97/1میلیون بشکه در روز رسیده است که اگر این رشد برای 30سال آینده ادامه داشته باشد ممکن است ما در آینده حتی یک بشکه برای صادرات نفت نداشته باشیم و مهم این است که بررسی شود این مصرفی که صورت می‌گیرد در چه مسیری است، آیا در جهت تولید ارزش افزوده است یا خیر؟ وی ادامه داد: مصرف زیاد به‌همراه وابستگی 45‌درصدی بودجه به درآمدهای نفتی و همچنین نقش تعیین‌کننده نفت در اقتصاد بین‌الملل و تجارت خارجی ایران، باید ما را به تامل وادار کند تا به یک بازنگری اساسی در رویکردمان به نفت برسیم. عضو مجمع تشخیص‌مصلحت‌نظام با بیان اینکه «این تغییر در رویکرد از 12سال پیش آغاز شد ولی تا رسیدن به یک رویکرد مطلوب فاصله زیادی داریم» گفت: اولین اقدام ما در تغییر رویکردمان مربوط به قانون قطع وابستگی بودجه‌های جاری کشور به نفت بود که با اصرار مقام‌معظم‌رهبری تحت عنوان برنامه‌های چهارم و پنجم ذکر شد و قرار شد که تا پایان سال‌های برنامه پنجم وابستگی به صفر برسد. وی خاطرنشان کرد: دومین اقدام، تشکیل صندوق توسعه ملی بود ولی همچنان مسایل زیادی در اقتصاد نفت باقی‌مانده است که باید برای آنها چاره‌جویی کنیم و اگر شیوه‌ها و راهکارهای استفاده از درآمد نفت را اصلاح کنیم می‌تواند به اقتصاد ایران در مسیر توسعه کمک کند. وی افزود: نفت یک کالایی است که هم اقتصاد و هم سیاست ایران را چه در بعد داخلی و چه در بعد خارجی تحت‌تاثیر قرار داده است. دبیرمجمع تشخیص‌مصلحت‌نظام تصریح کرد: چهار سوال مهم راجع به اقتصاد نفت وجود دارد که به برگزار‌کنندگان این همایش توصیه می‌کنم که مطالب ارایه‌شده در همایش بهمن‌ماه را در پاسخ‌یابی به این چهار سوال جمع‌بندی کنند. وی ادامه داد: اول اینکه، چقدر نفت در کشور تولید می‌شود و با لحاظ عدالت بین‌نسلی چه‌میزان باید تولید شود؟ رضایی در بیان سوال دوم، با طرح سوال «نفت چگونه باید به‌صورت بهینه تولید شود؟» گفت: امروز در کشور ما در برخی از چاه‌ها، بیش از 60‌درصد نفت‌خام باقی می‌ماند که قابل برداشت نیست. درواقع بحث تولید صیانتی از همین‌جا مطرح می‌شود که ما به‌گونه‌ای برداشت کنیم که حداکثر بهره‌برداری از چاه‌ها صورت گیرد و همچنین مانع از برداشت‌های آتی از آن نباشد. رضایی اذعان کرد: سوال سوم، چگونه از نفت استخراج‌شده استفاده کنیم؟ چند‌درصد خام‌فروشی و چند‌درصد فرآورده نفتی تولید و به فروش برسانیم؟ و سوال چهارم، از درآمدهای نفتی چگونه استفاده کنیم؟ آیا درآمدها را برای مخارج استفاده کنیم یا آنها را تبدیل به پس‌انداز و سرمایه‌گذاری کنیم؟ اگر این درآمدها در بودجه دولت استفاده شود، که تقریبا طی 50سال اخیر در اقتصاد ایران اینگونه بوده است، منجر به بروز بیماری تورم در اقتصاد کشور می‌شود. این کارشناس اقتصاد با بیان اینکه در اکثر کشورهای جهان منبع اصلی هزینه‌های دولت را درآمدهای مالیاتی تشکیل می‌دهد، گفت: معنی این حرف آن است که اگر مردم کشور، درآمد و ثروت داشته باشند، دولت‌ها هم ثروت خواهند داشت چون در این کشورها درآمد دولت بخشی از کیکی است که توسط مردم جامعه تهیه می‌شود که اگر این کیک بزرگ باشد، سهم دولت هم بزرگ است، اما در کشور ما منابع طبیعی همانند نفت وجود دارد که دولت را قادر می‌سازد از دو جیب هزینه کند؛ یکی از آنها جیب مردم است یعنی مالیات و یکی دیگر استفاده از ثروت‌های ملی یعنی درآمد نفتی است. دبیرمجمع تشخیص‌مصلحت‌نظام اذعان کرد: آنچه از مطالعات به دست می‌آید آن است که متاسفانه دولت به‌دلیل حجم زیادی که در اقتصاد ایران برای خود ایجاد کرده است، بخش عظیمی از درآمدهای نفتی صرف هزینه‌های جاری کشور می‌شود. رضایی درخصوص سهم ایران از تولید نفت اوپک گفت: مطالعات نشان می‌دهد که تا 20سال آینده سه کشور عربستان‌سعودی، عراق و ایران تامین‌کننده عمده انرژی در جهان هستند، همچنین ایران به‌دلیل قرارگرفتن در کانون کشورهای دارای نفت، تاثیر بیشتری بر اقتصاد جهانی دارد. وی افزود: با بررسی میزان صادرات نفت در کشور از سال 1359 تا 1390، پیک صادرات نفت کشور، سال 1384 با صادرات 6/2میلیون بشکه‌ای نفت در روز بوده و وضعیت صادراتی کشور ما در سال 1391 به کمتر از یک‌میلیون بشکه در روز رسیده بود که درواقع نشان‌دهنده برگشت به دهه60 از لحاظ صادرات نفت است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.