|

معترضان بحرینی بار دیگر در خیابان

خیابان خالی نمی شود

سودابه رخش

بیش از دوسال‌ونیم پیش دولت بحرین با بولدوزر به جان میدان مروارید افتاد؛ میدانی در قلب منامه که نماد پادشاهی جزیره بود اما به محل اعتراض دموکراسی‌خواهان تبدیل شده بود. حالا اما نماد بحرین گاز اشک‌آور و نارنجک است. بنا بر گزارش‌ها دولت بحرین قراردادهای متعددی با شرکت‌های کره‌جنوبی، آلمان و آفریقای‌جنوبی برای دریافت یک‌میلیون‌و 600هزار کپسول گاز اشک‌آور بسته است، یعنی بیش از یک کپسول برای هر شهروند بحرینی. خانواده سلطنتی سنی‌مذهب آل‌خلیفه انحصار قدرت را در کشوری در دست گرفته‌اند که بیش از 60‌درصد جمعیت آن را شیعیان تشکیل می‌دهند. به هر گوشه بحرین که نگاه کنید نشانه‌ای از افزایش سرکوب‌ها می‌بینید. بین دوهزارو400 تا سه‌هزارنفر در زندان هستند و حدود سه‌ماه پیش 50شیعه، از جمله فعالان حقوق‌بشر به 15 سال زندان محکوم شدند. اعتراضات بحرین نه مانند بسیاری از اعتراضات بهار عربی به سرنگونی نظام خودکامه منتهی شده و نه متوقف شده است، اما از زمان آغاز اعتراضات در 14 فوریه 2011 دو نکته مشخص شده است: اول آنکه معترضان از شکنجه نترسیده‌اند و دوم آنکه پلیس بحرین با سرکوب‌های مداوم به این اعتراضات پاسخ داده و جوی امنیتی را حاکم کرده است. پس از وعده‌های توخالی گفت‌وگو و آشتی در اواخر سال 2011، دولت بحرین تنها یک راه را برای پایان‌دادن به تظاهرات پیش گرفت: سرکوب اپوزیسیون. دیروز هم معترضان بحرینی پس از گذشت هزارروز از انقلاب 14 فوریه و برای بزرگداشت شهیدان بار دیگر به خیابان آمدند و برکناری ملک حمد بن عیسی آل‌خلیفه، پادشاه بحرین را خواستار شدند. پایگاه «جنبش انقلاب 14 فوریه» با انتشار بیانیه‌ای تاکید کرد که امروز (دوشنبه)، روزی است که حمد «طاغوت بحرین» قصد دارد آن را به‌عنوان روز تاجگذاری و آغاز حاکمیت «آل‌خلیفه» جشن بگیرد، این در حالی است که ائتلاف جوانان 14 فوریه آن را روز تظاهرات سرنگون‌باد حمد نام‌گذاری کرده‌اند. ائتلاف جوانان انقلاب 14 فوریه اعلام کرد که به اهداف خود که در راس آن براندازی نظام آل‌خلیفه، اخراج عربستان، برخورداری از حق تعیین سرنوشت و انتخاب نظام سیاسی که حامی کرامت، آزادی و حاکمیت انسان بر خاک خود باشد، پایبند است. از سوی دیگر عبدالنبی سلمان، دبیرکل جمعیت دموکرات ترقیخواه در بحرین گفت: باوجود جنگ رسانه‌ای نظام و شکنجه مخالفان و فعالان حقوقی، پزشکان، کادر پزشکی و دیگر مسوولان در زندان‌ها و حکم‌های ظالمانه‌ در حق آنان، چیزی تغییر نکرده است، بلکه این اقدامات بحرینی‌ها را برای ادامه اعتراضات خود در داخل و خارج کشور مصمم‌تر کرده است. در همین حال عفو بین‌الملل نیز در بیانیه‌ای نیروهای رژیم آل‌خلیفه را به شکنجه و بدرفتاری با کودکان بحرینی بازداشت‌شده متهم کرد. در بیانیه صادرشده از سوی عفو بین‌الملل آمده است: ده‌ها کودک بحرینی در دو سال گذشته مورد ضرب و شتم و شکنجه مقامات بحرینی قرار گرفته‌اند و حتی برخی از آنها تهدید به تجاوز برای اعتراف به برخی جرایم شده‌اند. سعید بومدوحه، معاون مدیر عفو بین‌الملل در امور خاورمیانه و شمال آفریقا عنوان کرد: نیروهای بحرینی دو کودک مظنون را بازداشت کردند که این نشان‌دهنده عدم تعهد این نیروها در عمل به وظایف بین‌المللی خود درخصوص حقوق بشر است. در طول اعتراضات بحرینی‌ها، جوی امنیتی بر این کشور حاکم شده و بسیاری از روزنامه‌نگاران و معترضان دستگیر و شکنجه شده‌اند. به گفته یک روزنامه‌نگار بحرینی یکی از تاکتیک‌های دولت خفه‌کردن رسانه‌های بحرین است: «درواقع همه‌چیز ممنوع است و حتی کوچک‌ترین انتقاد یا گزارش می‌تواند شما را به‌عنوان تروریست برای مدتی طولانی روانه زندان کند.» محمد حسن، یک وبلاگ‌نویس بحرینی که روز 31 ژوئیه در خانه‌اش دستگیر شد توضیح می‌دهد که چگونه با شوک الکتریکی مورد ضرب و شتم قرار گرفته و سه‌روز او را مجبور به ایستادن کرده‌اند تا زمانی که مجبور شده اعتراف‌نامه را امضا کند. تحلیلگران می‌گویند؛ دولت بحرین با سرکوب و واکنش‌های بیش از حد به اعتراضات 2011 دیگر نمی‌تواند سیاستی معقول را پیش بگیرد. برخی از ناظران بر این باورند که نیروهای امنیتی بحرین با سرکوب‌های خشن خود می‌خواهند پیش از ارایه هرگونه توافق، سازماندهی جامعه شیعی این کشور را فلج کنند. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- نگاه درون حسین رویوران . کارشناس مسایل خاورمیانه اعتراضات بحرین نه در جریان بهار عربی موفق به سرنگونی حکومت این کشور شد و نه پایان یافت. دلیل فرسایشی شدن این اعتراضات چیست؟ وضعیت بحرین به سه دلیل متفاوت است: 1- بحرین در منطقه خلیج‌فارس واقع شده و هرگونه تغییر در بحرین یعنی آغاز تغییر در شورای همکاری خلیج‌فارس. بنابراین قدرت‌های جهانی به‌دنبال تغییر در این مجموعه نیستند. 2- اکثریت مردم بحرین شیعه هستند و پیروزی مردم به معنای پیروزی اکثریت اجتماعی است و این موضوع نفوذ ایران در منطقه را افزایش می‌دهد. 3- با دخالت‌های عربستان، اردن و امارات و اعزام نیرو به بحرین از سوی این کشورها، کاستی‌های دولت بحرین جبران شد. این سه دلیل، عامل فرسایشی شدن اعتراضات بحرین بود. راه‌حل پایان بحران چیست؟ هیچ راه‌حلی در بحرین به جز اصلاح ساختار سیاسی وجود ندارد. حضور هزار روزه مردم در صحنه نشان‌دهنده اصرار آنها برای تحقق اهدافشان است و هیچ‌کس نمی‌تواند اراده مردم را بشکند. از همین‌رو دولت بحرین راهی جز پذیرش خواسته‌های مردم ندارد. آینده این اعتراضات را چطور پیش‌بینی می‌کنید؟ در بحران بحرین دولت اراده سرکوب را دارد و قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای نیز از آن حمایت می‌کنند. در مقابل اراده مردم برای تغییر نیز قوی است. در چنین شرایطی یک نوع انسداد سیاسی در بحرین به‌وجودآمده و این انسداد سیاسی در آینده با غلبه یکی از طرف‌ها یا سازش پایان می‌پذیرد. با این حال اراده مردم نسبت به اراده دولت قوی‌تر است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.